Καλοκαιρινές «ευχές»

Ο απόπλους του «Αμπντούλ Χαμίντ Χαν» για την ερευνητική του εξόρμηση στην Ανατολική Μεσόγειο αποτέλεσε, όπως συνηθίζεται, ένα λαμπρό επικοινωνιακό γεγονός για την τουρκική κυβέρνηση. Με την παρουσία του ίδιου του Ερντογάν, με χρώματα, σημαίες, πολεμικό ναυτικό και σκληρές δηλώσεις η αναχώρηση του τεράστιου πλοίου-γεωτρύπανου συνεισέφερε τα μέγιστα στη γενική εικόνα της κυβέρνησης, του καθεστώτος και του ίδιου του προέδρου Ερντογάν. Είναι άγνωστο εάν με τον τρόπο αυτόν κερδίζονται εκλογικές αναμετρήσεις και σταθεροποιούνται καθεστώτα. Παρά δε την επιμονή των ιθυνόντων της Αθήνας είναι επίσης άγνωστο εάν ο σκοπός της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας αφορά αποκλειστικά και μόνο καθεστωτικούς και εκλογικούς στόχους. Το «Αμπντούλ Χαμίντ Χαν» είναι, σε τελευταία ανάλυση, πολύ ακριβό πλοίο και κοστοβόρα επένδυση. Σίγουρα υπάρχουν πιο οικονομικοί τρόποι για να κερδίσει μια κυβέρνηση τις εκλογές και να αποκτήσει ένα καθεστώς την αγάπη του λαού του. Η άλλη εκδοχή, την οποία υποβαθμίζουν οι ιθύνοντες της Αθήνας, είναι όντως να επιθυμεί διακαώς η Αγκυρα τον έλεγχο των γύρω από την επικράτειά της θαλασσών. Αυτό θα εξηγούσε καλύτερα το κόστος των κινήσεών της.

Θα ήταν υπερβολικό να δώσουμε βάση σε υφέρπουσες φήμες που διαρρέουν δεξιά και αριστερά, σύμφωνα με τις οποίες παράγοντες, κύκλοι, αρμόδιοι και αναρμόδιοι, δηλώνουν «εμπιστευτικά» την ευχή τους να κατευθυνθεί το τουρκικό πλοίο σε ζώνες που ανήκουν στη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε τρόπο ώστε να μη διαταραχθούν οι καλοκαιρινές διακοπές του παρ’ ημίν πολιτικού προσωπικού. Είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι ουδείς στην Αθήνα θα δεχόταν να παίξει τέτοια δολερά παιχνίδια σε βάρος του αδελφού κράτους. Εξάλλου, ιστορικά μιλώντας, ποτέ άλλοτε η Αθήνα δεν έκανε τέτοιες βρώμικες δουλειές σε βάρος της Λευκωσίας. Παρ’ όλα αυτά πλανάται το ερώτημα: η ελληνική κυβέρνηση θα αδιαφορήσει εάν όντως οι «ανώνυμες» ευχές πραγματοποιηθούν και το πλοίο εγκατασταθεί σε ένα από τα «τεμάχια» κυπριακής δικαιοδοσίας;

Η αναμονή των αποτελεσμάτων των παραπάνω «ευχών» είναι το μόνο ορατό μέτρο που έχει λάβει η ελληνική κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει την επικείμενη έξοδο. Εξω από τις ελληνικές συνήθειες, σε οποιοδήποτε άλλο κράτος της γης που δεχόταν τέτοιας μορφής και έκτασης απειλή, οι αντιδράσεις, σε κάθε επίπεδο, θα ήταν ορατές και βροντερές. Σε κάθε διπλωματικό επίπεδο, σε κάθε διεθνή οργανισμό, σε κάθε συμμαχία, οπουδήποτε, θα περίμενε κανείς από την ελληνική πλευρά να αναγάγει την ανοικτή απειλή κατά των κυριαρχικών της δικαιωμάτων σε κομβικό, κεντρικό ζήτημα. Εξάλλου οι απέναντι κάνουν ό,τι μπορούν για να υποβοηθήσουν ανάλογες ελληνικές κινήσεις. Ο πολύς κύριος Ακάρ δήλωσε ότι περιμένει τη «θέληση του Θεού» για να βρεθεί η Τουρκία στο Καστελλόριζο…

Στην περίπτωση που οι «ευχές» δεν πιάσουν και το πλωτό γεωτρύπανο εγκατασταθεί σε σημείο που να καταλύει κατάφωρα την ελληνική κυριαρχία, πώς θα γίνουν πιστευτές οι ελληνικές αντιδράσεις; Πώς η τρέχουσα «ψυχραιμία» θα μεταμορφωθεί σε πειστική αποφασιστικότητα; Η ενδοτικότητα της ελληνικής πλευράς έχει γίνει διαχρονικά πλέον σήμα κατατεθέν σε όλο το διπλωματικό φάσμα. Οταν η απειλή γίνει πράξη ποιος θα πιστέψει την όποια ελληνική «σκλήρυνση».

Α ναι! Υπάρχει και το δεδομένο των νέων – πολυέξοδων – όπλων που θα αποτρέψουν την Τουρκία από το οτιδήποτε. Μην όμως σπεύσουμε να γελάσουμε πριν βεβαιωθούμε τι θα επιτρέψουν και τι όχι οι αμερικανοί σύμμαχοι…

Ο Γιώργος Μαργαρίτης είναι καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας του ΑΠΘ