Πόσο «πράσινο» είναι το Μουντιάλ;

Την ώρα που η συζήτηση για την κλιματική αλλαγή και την αντιμετώπισή της γίνεται ολοένα και πιο επίκαιρη, δεν θα μπορούσε να μη συμπεριλάβει και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των αθλητικών διοργανώσεων ανά τον κόσμο. Το Μουντιάλ του Κατάρ, το πρώτο «χειμερινό» Παγκόσμιο Κύπελλο στην Ιστορία του ποδοσφαίρου, καλείται να δώσει «οικολογικά» διαπιστευτήρια στην εποχή της λεγόμενης πράσινης μετάβασης και η αλήθεια είναι ότι οι διοργανωτές αρέσκονται να επιδεικνύουν στους επικριτές τους τα πιστοποιητικά ενεργειακής βιωσιμότητας των σταδίων. Από την άλλη, οι οικολογικές οργανώσεις εμφανίζονται αρκετά επιφυλακτικές ως προς την οικολογική συνείδηση μιας χώρας που έχει χτίσει την οικονομική της ευμάρεια στην εξόρυξη πετρελαίου και έχει τις μεγαλύτερες κατά κεφαλήν εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στον κόσμο.

Σε αυτά προσθέστε και τους 6.500 εργάτες – κυρίως πακιστανούς μετανάστες – που έχασαν τη ζωή τους από το 2010 και μετά, κατά την κατασκευή των σταδίων, μια καθόλου κολακευτική πρωτιά που καθιστά το Μουντιάλ του Κατάρ το πιο ματωμένο στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων.

Σε κάθε περίπτωση, η τεχνολογία ψύξης που θα εγκατασταθεί σε όλα τα γήπεδα του Παγκοσμίου Κυπέλλου θα βοηθήσει στην καταπολέμηση της ζέστης του Κατάρ, έστω και αν την περίοδο διαξαγωγής του Παγκοσμίου Κυπέλλου (Νοέμβριο, Δεκέμβριο) η θερμοκρασία δεν προβλέπεται να ξεπεράσει τους 25 βαθμούς Κελσίου.

Οι διοργανωτές ισχυρίζονται ότι έχουν εγκαταστήσει τεχνολογία βιώσιμης ψύξης σε όλα τα γήπεδα που θα φιλοξενήσουν τα ματς για να εξασφαλίσουν ότι κανένας οπαδός δεν θα ιδρώσει.

Ο άνθρωπος πίσω από την πρωτοποριακή τεχνολογία που θα δροσίσει τους οκτώ γίγαντες-οικοδεσπότες της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής ελίτ είναι ο δρ Σαούντ Αμπτουλαζίζ Αμντούλ Γκανί, καθηγητής Μηχανολόγων Μηχανικών στο Πανεπιστήμιο του Κατάρ. Ο ίδιος δηλώνει πολύ περήφανος για τα συστήματα ψύξης που έχουν εγκατασταθεί σε καθένα από τα στάδια, τα οποία μάλιστα έχουν σχεδιαστεί ειδικά για κάθε χώρο. Για παράδειγμα, στο στάδιο Αλ Τουμαμά οι γρίλιες που απελευθερώνουν τον κρύο αέρα βρίσκονται κάτω από τα καθίσματα και είναι πλήρως ανακυκλούμενος.

Από την άλλη, οι περιβαλλοντικοί ακτιβιστές κάθε άλλο παρά δέχονται τους ισχυρισμούς του Κατάρ και της FIFA για ένα «πράσινο» μουντιάλ. Το Carbon Market Watch (CMW), μια μη κερδοσκοπική ομάδα που ειδικεύεται στην τιμολόγηση του άνθρακα, ισχυρίζεται ότι οι υπολογισμοί της FIFA είναι «πειραγμένοι» αφού το κλιματικό αποτύπωμα των σταδίων έχει υπολογιστεί μόνο με βάση τις 70 ημέρες που θα χρησιμοποιηθούν τα γήπεδα και όχι ολόκληρη τη διάρκεια ζωής τους, όταν θα χρειάζονται συνεχή συντήρηση.

Το γεγονός είναι ότι κανείς δεν μπορεί να έχει μια αξιόπιστη εικόνα για την περιβαλλοντική επίπτωση του τουρνουά, η οποία – σίγουρα – δεν θα αλλάξει έστω και αν όλος ο πλανήτης χρησιμοποιεί χάρτινα καλαμάκια.