Η Γερμανία έσπειρε ανέμους και θερίζει θύελλες

Τα μισά σχεδόν κράτη – μέλη της ΕΕ, με πρωταγωνιστές τις χώρες του Νότου, αντέδρασαν έντονα στην πρόταση της Επιτροπής για δυνατότητα επιβολής υποχρεωτικής περικοπής κατά 15% της κατανάλωσης φυσικού αερίου σε κάθε κράτος – μέλος.

Οι προβαλλόμενες αιτίες της αντίδρασης είναι εύλογες και θεμιτές. Οι χώρες της Ιβηρικής θεωρούν άδικο να επιβάλλεται το ίδιο ποσοστό περικοπής σε όσους είχαν ήδη από πριν από την πρόνοια να μειώσουν τη συμμετοχή του φυσικού αερίου στο ενεργειακό τους μείγμα, οι νησιωτικές χώρες προβάλλουν ως λόγο τη μη διασύνδεσή τους με το ηπειρωτικό δίκτυο, η Ελλάδα φοβάται ότι το μέτρο θα τη βλάψει δυσανάλογα πολύ λόγω του ότι η ηλεκτρική της ενέργεια παράγεται κυρίως από φυσικό αέριο και άλλες χώρες υποστηρίζουν ότι το ποσοστό περικοπής θα έπρεπε να είναι διαφορετικό ανά χώρα και ανάλογο προς τον βαθμό εξάρτησής της από το φυσικό αέριο.

Η Ελλάδα θυμίζει επιπλέον ότι από καιρό έχει υποβάλει την πρότασή της για την αντιμετώπιση των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης, υπονοώντας προφανώς την ανάγκη μιας γενναίας και συνολικής ευρωπαϊκής απάντησης. Παίρνει έτσι κατά κάποιον τρόπο τη ρεβάνς για το ότι η Γερμανία με τους ακολούθους της δεν επέτρεψε καν να συζητηθεί μια τέτοια πρόταση, παρά την ισχυρή υποστήριξή της από την Ιταλία – του Μάριο Ντράγκι όμως – και δευτερευόντως από τη Γαλλία του αποδυναμωμένου, πλέον, Μακρόν. Ετσι η Γερμανία, που για προφανείς λόγους είναι ο μεγαλύτερος υποστηρικτής – μάλλον και εμπνευστής – της πρότασης της περικοπής, εισπράττει τα επίχειρα της εμμονικής και στενόμυαλης αντίδρασής της στην αναζήτηση μιας ουσιαστικής ευρωπαϊκής απάντησης στην παρούσα κρίση.

Αν όμως, όπως γράφτηκε, η βαθύτερη αιτία για την οποία αντιδρούν έντονα αρκετά κράτη – μέλη είναι η άρνησή τους να επιτρέψουν στο Συμβούλιο υπουργών της ΕΕ να αποφασίζει για θέματα εθνικών στρατηγικών, τότε το θέμα γίνεται πολύ πιο σοβαρό. Ανεξάρτητα από τις τεχνικές της ατέλειες, το έλλειμμα διαβούλευσης και ό,τι άλλο δικαιολογημένα της προσάπτεται, η πρόταση της Επιτροπής είναι μια πρόταση κοινής αντιμετώπισης ενός κοινού προβλήματος. Οπως είχε γίνει και με την κρίση του κορωνοϊού, μια εξέλιξη που είχε χαιρετισθεί ως ένα μεγάλο βήμα προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Η άρνηση αποδοχής της πρότασης για αυτόν τον λόγο ισοδυναμεί στην πράξη με πισωγύρισμα στην πορεία προς την περαιτέρω εμβάθυνση της ΕΕ. Με τους ανά την Ευρώπη ανερχόμενους λαϊκιστές και αντι-ευρωπαϊστές να τρίβουν τα χέρια τους.

Πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι η αντίδραση των χωρών αυτών θα ήταν διαφορετική εάν η Γερμανία και οι ακόλουθοί της είχαν εγκαίρως και έμπρακτα κατανοήσει ότι η αντιμετώπιση της παρούσας κρίσης απαιτεί τολμηρές πρωτοβουλίες, συνοδευόμενες από ανάλογες χρηματοδοτήσεις. Οπως είχε γίνει με το Ταμείο Ανάκαμψης. Θα μπορούσε να λεχθεί μάλιστα ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, ενδεχομένως και το αποτέλεσμα των γαλλικών εκλογών θα ήταν διαφορετικό. Αλλά και ο Μάριο Ντράγκι, που μέχρι τελευταία στιγμή επέμενε, εις μάτην όμως, για έκτακτη σύνοδο κορυφής τον Ιούλιο, ίσως θα είχε παραμείνει στην εξουσία. Η ανέμπνευστη στάση της Γερμανίας και των υποχειρίων της υποδαυλίζει τη βλαπτική για την ενότητα της ΕΕ «εξέγερση των Νοτίων» και αποδεικνύεται επιζήμια για αυτή καθαυτήν την ευρωπαϊκή υπόθεση, τελικώς δε και για την ίδια. Εσπειρε ανέμους και τώρα θερίζει θύελλες. Μαζί της όμως, δυστυχώς, και όλη η Ευρώπη.

Ο Αλέκος Κρητικός είναι πρώην στέλεχος ΕΕ, πρώην γ.γ. στα υπουργεία Ανάπτυξης και Εσωτερικών, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ