Ο Τουρκοκύπριος που αντιστέκεται

Μουσταφά Ακιντζί. Είναι ίσως ο μοναδικός τουρκοκύπριος ηγέτης που πολεμήθηκε τόσο από την Αγκυρα. Γιατί είναι σίγουρα ο μοναδικός που αντιστάθηκε στην Αγκυρα. Και δεν αντιστάθηκε μόνο για το Κυπριακό. Υψωσε ανάστημα και σε άλλα ζητήματα, όπως η εισβολή της Τουρκίας στη Βόρεια Συρία. Ο Ακιντζί έγινε είδηση ξανά στις 20 Ιουλίου. Στην επέτειο της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Τη μέρα που το κατοχικό καθεστώς γιόρταζε τα 48 χρόνια της «ειρηνευτικής επιχείρησης», όπως αποκαλεί τον «Αττίλα» στην Κύπρο. Στις 20 Ιουλίου λοιπόν ο Ακιντζί επέλεξε να μη δώσει το «παρών» στην εξέδρα των επισήμων που είχε στηθεί για τη φιέστα του διαδόχου του Ερσίν Τατάρ, στο πλευρό του τούρκου αντιπροέδρου Φουάτ Οκτάι. Μια απουσία εκκωφαντική. Μια δήλωση ξεκάθαρη. Σαφής.

Ο Ακιντζί άλλωστε και όταν είχε εκλεγεί στη θέση του προέδρου της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου», ποτέ δεν κατάφερε να ταιριάξει στο κοστούμι του κατοχικού ηγέτη. Και για να λέμε την αλήθεια, κανείς από το καθεστώς δεν θα τον ήθελε εκεί. Ομως η απουσία του ήταν τόσο δυνατή που έγινε ακόμα πιο ενοχλητική, από όσο θα ήταν αποδεκτός ένας ενδεχόμενος συμβιβασμός του να σκύψει το κεφάλι και να παραβρεθεί στις εκδηλώσεις που και ο ίδιος ποτέ δεν έδειξε να υιοθετεί. Εστω και αν έπρεπε να παριστάνει τον οικοδεσπότη, τις μέρες της προεδρίας του.

Ο Μουσταφά Ακιντζί είναι ένας άνθρωπος στον οποίο οι Κύπριοι οφείλουμε σεβασμό. Στάθηκε απέναντι στον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το πλήρωσε. Το πλήρωσε με προσβολές. Το πλήρωσε με απειλές. Και τελικά το πλήρωσε με την εκτεταμένη νοθεία και τρομοκρατία στις εκλογές που «έχασε» για να χρίσει η Αγκυρα ηγέτη των Τουρκοκυπρίων τον απόλυτα ελεγχόμενο Ερσίν Τατάρ. Και στάθηκε απέναντι στον Ερντογάν στις πιο σκοτεινές μέρες της εξουσίας του. Οταν ήδη κυνηγούσε αντιφρονούντες και απαιτούσε υποταγή στις επιλογές του. Οταν είχε ξεκινήσει ως νέος πολέμαρχος τη στρατιωτική επιχείρηση στη Βόρεια Συρία αναζητώντας δόξα και υποστήριξη. Το 2019. Και τόλμησε να τον αμφισβητήσει ποιος; Αυτός που έπρεπε να στέκεται προσοχή και να περιμένει εντολές του. Ο ηγέτης του «προτεκτοράτου» της Τουρκίας.

Ο Ακιντζί τότε είχε πει ότι στην «πηγή ειρήνης», όπως είχε ονομαστεί η επέμβαση, δεν τρέχει νερό, τρέχει αίμα. Και την παραλλήλισε με την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Λέγοντας «όταν ήμουν 27 χρονών, το 1974, υπηρέτησα όπως κάθε νεαρός Τούρκος στη στρατιωτική επέμβαση της Τουρκίας, η οποία προκλήθηκε από τη φασιστική ελληνική χούντα. Φίλοι μου πέθαναν στο πλευρό μου στις μάχες της Λευκωσίας. Οπως οι περισσότεροι από εμάς, είδα τι σημαίνει πόλεμος. Αν και την επέμβαση της Τουρκίας τότε την αποκαλούσαμε “ειρηνευτική επιχείρηση”, ήταν ένας πόλεμος στον οποίο χύθηκε αίμα».

Ο Ακιντζί έγινε ο πρώτος τουρκοκύπριος ηγέτης – και ο μοναδικός μέχρι σήμερα – που μίλησε ανοιχτά για τον πόλεμο της Τουρκίας στην Κύπρο. Και τον καταδίκασε. Με θάρρος και τόλμη. Η στάση του Ακιντζί υποχρέωσε τον Ερντογάν να υπενθυμίσει στον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν ότι το Παρίσι δεν αναγνωρίζει την «ΤΔΒΚ», όταν εκείνος τον ρώτησε πώς αξιολογεί τη δήλωση του προέδρου της Μουσταφά Ακιντζί για τις επιχειρήσεις στη Συρία. «Από πότε αναγνωρίζετε την “ΤΔΒΚ”;» ήταν η μόνη απάντηση που μπόρεσε να δώσει ο Ερντογάν.

Ο τούρκος πρόεδρος μιλώντας για τον τουρκοκύπριο ηγέτη είχε αναφέρει χαρακτηριστικά: «Το λέω με τρόπο σαφή και ξεκάθαρο: έχει τελείως ξεπεράσει τα όρια. Η εξουσία του δεν κερδήθηκε με τη δική του ισχύ, αλλά χάρη στην Τουρκία. Πρέπει να μάθει τα όριά του». Κάτι που ο Ακιντζί δεν αποδέχτηκε ποτέ.

Ενας Τουρκοκύπριος που το 2018, όταν η Αγκυρα έβαζε στο τραπέζι τη «χαλαρή ομοσπονδία» ως λύση και ο τούρκος ΥΠΕΞ μιλούσε για λύση δύο κρατών και συνομοσπονδία, απείλησε τον Τσαβούσογλου με παραίτηση λέγοντάς του «εγώ εκλέχτηκα για να διαπραγματευτώ ομοσπονδία. Δεν μπορώ να πω σε εκείνους που με ψήφισαν ότι η ομοσπονδία δεν μπορεί να υπάρξει».

Ο Μουσταφά Ακιντζί μπήκε το 2021 στη «μαύρη λίστα» της Τουρκίας, που του απαγόρευε την είσοδο στη χώρα μαζί με 41 ακόμα Τουρκοκύπριους, δημοσιογράφους, πολιτικούς και όχι μόνο, κυρίως από τον χώρο της Αριστεράς. Ακόμα και αν το υπουργείο Εσωτερικών της Τουρκίας διέψευσε σχετικά δημοσιεύματα. Είναι χαρακτηριστική η δήλωσή του το 2021 σε συνέντευξή του ότι «η προσάρτηση της “ΤΔΒΚ” στην Τουρκία είναι αυτό που επιδιώκεται ουσιαστικά, αυτός είναι ο στόχος στο πίσω μέρος του μυαλού» του Ερντογάν.

Ο Μουσταφά Ακιντζί είναι πρόσφυγας, όπως είμαι κι εγώ. Κι αν εγώ γεννήθηκα μετά την εισβολή, εκείνος έζησε τον πόλεμο και τις ταραχές από την αρχή μέχρι σήμερα. Είναι από τη Λεμεσό, από τα Τέσσερα Φανάρια. Ηταν δήμαρχος της κατεχόμενης Λευκωσίας από το 1976 έως το 1990. Τότε που η συνεργασία δεν ήταν τόσο εύκολη, εκείνος δούλεψε μαζί με τον δήμαρχο της ελεύθερης Λευκωσίας Λέλλο Δημητριάδη. Ο Δημητριάδης έλεγε για τον Ακιντζί «μόλις τον είδα, κατάλαβα ότι έχει τα χαρακτηριστικά του ανθρώπου του λιμανιού. Εχει πιο πλατύ ορίζοντα. Θωρεί κόσμο ξένο. Εσιει άλλον αέρα…».  Σε αυτό τον αιρετικό που ποτέ δεν έμαθε τα όριά του, στον πρώτο τουρκοκύπριο ηγέτη που τόλμησε να σηκώσει κεφάλι στην Τουρκία και ταυτόχρονα να καταγγέλλει τα λάθη της ελληνοκυπριακής πλευράς, οφείλουμε σεβασμό. Γιατί ήταν ο πρώτος που μας έδωσε πραγματική ελπίδα. Και κυνηγήθηκε για αυτό.