Ηρεμη δύναμη στη Μόστρα

Αν και η χρήση της λέξης «πολυβραβευμένος», συχνά γίνεται καταχρηστικά, σε καμία περίπτωση κάτι τέτοιο δεν ισχύει στην Τζουλιάν Μουρ, την πρώτη αμερικανίδα ηθοποιό η οποία εκτός από το Οσκαρ Α’ γυναικείου ρόλου που κέρδισε το 2015 για το «Still Alice: Κάθε στιγμή μετράει» (υποδύεται μια γυναίκα μπροστά στην απειλή του Αλτσχάιμερ), έχει κερδίσει το βραβείο ερμηνείας και στα τρία μεγάλα φεστιβάλ της Ευρώπης: των Καννών («The map to the stars», 2016, του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ), της Βενετίας («Ο παράδεισος είναι μακριά», 2002, του Τοντ Χέινς) και του Βερολίνου («Οι ώρες», 2003, του Στίβεν Ντάλντρι). Και σήμερα, στα 61 της, η Μουρ, μια από τις πιο αγαπητές αμερικανίδες ηθοποιούς της τελευταίας εικοσιπενταετίας (μετρά τέσσερις ακόμα υποψηφιότητες στα Οσκαρ), πρόκειται να καθίσει στη θέση της προέδρου της κριτικής επιτροπής του 79ου Φεστιβάλ της Βενετίας (31 Αυγούστου – 10 Σεπτεμβρίου) προκειμένου μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της επιτροπής να αποφασίσει πού θα μοιραστούν τα βραβεία.

Χαμηλών τόνων, εργατική και πληθωρική στους ρόλους που αναλαμβάνει, η Μουρ έχει κερδίσει τη συμπάθεια του κοινού χάρη στις θαυμάσιες επιλογές της και στο γεγονός ότι ποτέ δεν διατηρεί το «ίδιο» πρόσωπο. Μια επιπλέον αρετή της είναι ότι ενώ ανήκει στην κατηγορία των πρωτοκλασάτων, καταξιωμένων σταρ, ενίοτε επιλέγει μικρούς ρόλους εφόσον μπορεί να επικοινωνήσει μαζί τους. «Το Α και το Ω για έναν ηθοποιό καριέρας είναι το σενάριο», έχει πει για αυτές τις επιλογές. «Μετά ακολουθεί ο σκηνοθέτης, με τον οποίο όμως, προσωπικά θα πρέπει να έχω μοιραστεί το όραμα. Αν δεν το κάνεις αυτό, κανείς δεν θα μείνει ευχαριστημένος, κανείς δεν θα πάρει αυτό που πραγματικά θέλει».

Κόρη δικαστή στο Γενικό Σώμα Δικαστών του Στρατού και κοινωνικής λειτουργού ειδικευμένης στην ψυχιατρική, η Τζούλι Αν Σμιθ γεννήθηκε στο Φάγιετβιλ της Βόρειας Καρολίνας στις 3 Δεκεμβρίου του 1961 και λόγω της φύσης του επαγγέλματος του πατέρα της πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής της σε περισσότερες από δώδεκα τοποθεσίες σε όλο τον κόσμο.

Μητέρα σήμερα δύο παιδιών (με τον δεύτερο σύζυγό της σκηνοθέτη και παραγωγό  Μπαρτ Φρόιντλιχ) η Μουρ έχει παραδεχτεί ότι όταν ήταν μικρή δεν ένιωθε άνετα με τον εαυτό της. «Ολοι μας έχουμε προβλήματα σε αυτές τις ηλικίες· ίσως εγώ να ήμουν κάπως παραπάνω από το κανονικό καταθλιπτική».

Και αν αποφάσισε τελικά να γίνει ηθοποιός, επάγγελμα που μπορεί να σε εκθέσει με τον πιο ριψοκίνδυνο τρόπο στα μάτια του κόσμου, ο λόγος, σύμφωνα με τη Μουρ ήταν ότι διάβαζε πολύ. «Η λογοτεχνία με ξετρέλαινε. Οταν άρχισα να πειραματίζομαι στο γυμνάσιο παίζοντας σε σχολικές παραστάσεις, κατάλαβα ότι η υποκριτική είναι μια προέκταση της λογοτεχνίας. Τις ιστορίες που διαβάζεις από μέσα σου, καλείσαι να της αφηγηθείς φωναχτά. Είχα φαίνεται κλίση σε αυτό».

Βρήκε τελικά τη θέση της στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και απέκτησε το πτυχίο της στην υποκριτική (Bachelor of Fine Arts) από τη Σχολή Δραματικών Τεχνών. Μετά την αποφοίτησή της το 1983, άλλαξε το όνομά της σε Τζουλιάν Μουρ (υπήρχε ηθοποιός ονόματι Τζούλι Αν Σμιθ) και μετακόμισε στη Νέα Υόρκη για να εργαστεί εκτενώς στο θέατρο, παίζοντας σε εκτός Μπρόντγουεϊ παραστάσεις όπως δύο έργα της Κάριλ Τσόρτσιλ («Serious Money», «Ice Cream With Hot Fudge») αλλά και την Οφηλία στον «Αμλετ» στο The Guthrie Theatre. Παρά την επίσημη εκπαίδευσή της, δεν αντιστάθηκε στον πειρασμό της σαπουνόπερας οπότε στη δεκαετία του 1980 εμφανίστηκε σε σειρές όπως το «The Edge of Night» και «Θα κατακτήσω το Μανχάταν». Ο κινηματογράφος μπήκε στη ζωή της αρχικώς με μικρούς ρόλους (πρώτη ταινία της η ταινία τρόμου «Στα άδυτα μιας άλλης διάστασης») και από έναν τέτοιο ρόλο, στον «Φυγάδα» όπου μοιράζεται μόλις δύο σκηνές με τον Χάρισον Φορντ παίζοντας μια γιατρό, κέντρισε την περιέργεια του Στίβεν Σπίλμπεργκ που την επέλεξε για τον «Χαμένο κόσμο», τη συνέχεια του «Τζουράσικ Παρκ».

Μικροί και μεγάλοι ρόλοι θα ακολουθούσαν· ανάμεσά τους μια πορνοστάρ («Ξέφρενες νύχτες» – πρώτη της υποψηφιότητα για Οσκαρ Β’ ρόλου), γυναίκες στα πρόθυρα νευρικού κλονισμού («Μανόλια», «Ενας άντρας μόνος»), μια «τρελή» αρτίστα («Ο μεγάλος Λεμπόφσκι»), το αμερικάνικο ριμέικ της χιλιανής επιτυχίας «Γκλόρια», μια ηγέτιδα στο μετα-αποκαλυπτικό franchise «Αγώνες πείνας».

«Κανένας ηθοποιός δεν μπορεί να είναι ευχαριστημένος με τον εαυτό του» μου είχε πει πριν από πολλά χρόνια όταν τη συνάντησα για την ταινία «Το τέλος μιας σχέσης» (1999), μια μεταφορά του μυθιστορήματος του Γκράχαμ Γκριν στο σινεμά από τον Νιλ Τζόρνταν (η Μουρ προτάθηκε για Οσκαρ και για αυτήν την ταινία). «Στους περισσότερους, είτε το ομολογούν, είτε όχι, δεν αρέσει αυτό που βλέπουν. Και είναι λογικό. Πριν γυρίσεις την ταινία έχεις μια φαντασίωση, κάτι αόριστο στο μυαλό σου. Και νομίζεις πραγματικά ότι αυτή τη φορά θα το πετύχεις, αυτή τη φορά θα «μεταμορφωθείς» σε κάτι άλλο. Ερχεται όμως η στιγμή που η ταινία ολοκληρώνεται, κάθεσαι να τη δεις και τι βλέπεις; Πάλι τον εαυτό σου. Και απογοητεύεσαι. Το ίδιο άτομο για μια ακόμη φορά. Η θέα του εαυτού του στην οθόνη δεν είναι καθόλου εύκολη για έναν ηθοποιό».