Στον κόσμο μας

Στα κοινωνικά φαινόμενα, όπως η παραβατικότητα των ανηλίκων, εξαρτάται πάντοτε πού δίνει κανείς βαρύτητα: στις αιτίες ή στα συμπτώματα. Αν δίνει στα συμπτώματα, η περιπτωσιολογία είναι το πλέον πρόσφορο έδαφος για να βγάλει συμπεράσματα. Το «χάσμα των γενεών» και οι «ροπές» των νέων βαφτίζονται μεταβλητές που λύνουν όλα τα προβλήματα. Ακόμη και η φτώχεια μπαίνει στο κάδρο ως μήτρα παρόμοιων φαινομένων. Κι όμως, ο χάρτης των πρόσφατων κρουσμάτων αποτυπώνει μία αντίθετη εικόνα.

Μόνο όταν προσεγγίσει κανείς την εικόνα με μικροσκόπιο – και όχι με τον μεγεθυντικό φακό – μπορεί να φτάσει πιο κοντά στις ρίζες και να εντοπίσει το πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Η πανδημία, προφανώς, μεγεθύνει τις αντιδράσεις και τα συμπτώματα. Σε μια πρώτη ανάγνωση, φαίνεται πως λειτουργεί μέχρι σήμερα ως «θερμοκοιτίδα» παθογενειών που έφτασαν σε σημείο βρασμού. Οφείλουμε να φτάσουμε ακόμη πιο βαθιά: στη σχέση των νέων με την οικογένεια, το σχολείο και τη δημόσια πολιτική ζωή, στον τρόπο που ο καθένας και η καθεμιά αναζητούν μια θέση στον ήλιο. Η «φτωχοποίηση» και ο «αντισυστημισμός» μπορεί να ακούγονται συνεχώς σαν αιτίες, δεν παύουν ωστόσο να αποτελούν μια γλυκερή ερμηνεία που δεν αποκαλύπτει τις συνιστώσες του ζητήματος. Δεν πρέπει να αποτύχουμε ξανά αφήνοντας τον θυμό και την προσωπική υστέρηση να γίνουν οι δυνάμεις που κινούν τα νήματα. Ορισμένες φορές ακόμα πιο δύσκολη από τη διαχείριση του ξεσπάσματος βίας είναι η αρχή ενός διαλόγου με τη νεολαία της εποχής μας. Με αυτούς που βολευόμαστε να κατηγοριοποιούμε ως απόμακρους και αγνώριστους. Δεν ζουν «στον κόσμο τους». Ζούμε όλοι στον δικό μας.