Η εκδίκηση των τουριστών

Ζούμε ή μάλλον ζήσαμε και τώρα βιώνουμε τα τελειώματα μιας εποχής που χαρακτηρίστηκε από τα «ταξίδια εκδίκησης». Καταναλωτές και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού – και εδώ στην Ελλάδα – άρχισαν να ξοδεύουν δίχως αύριο τις αποταμιεύσεις τους από το lockdown, σε χαλαρές διακοπές, μετά από δύο χρόνια κλεισούρας. Ανθρωποι που δεν το έκαναν ποτέ, βρέθηκαν να ταξιδεύουν business class στα αεροπλάνα και να κλείνουν δωμάτια σε πεντάστερα ξενοδοχεία. Οταν οι τουριστικοί πράκτορες δεν έβρισκαν άλλα πολυτελή καταλύματα, χρέωναν άλλα χαμηλότερων κατηγοριών στις τιμές των πεντάστερων. Η όρεξη για διακοπές ήταν τόσο μεγάλη που κανείς δεν πρόσεχε αρχικά τιμές και προσφερόμενες υπηρεσίες.

Η τάση αυτή επισκιάστηκε από δύο γεγονότα. Το πρώτο αφορά τη μεγάλη ταλαιπωρία στα αεροδρόμια παγκοσμίως λόγω της έλλειψης προσωπικού που οδήγησε σε ματαιώσεις χιλιάδων πτήσεων. Και το δεύτερο ήταν η ακρίβεια στο τουριστικό πακέτο, που από κάποια στιγμή άρχισαν να το προσέχουν, όσο τα χρηματικά αποθέματα της καραντίνας τελείωναν.

Αν και ο ενθουσιασμός ακόμα καλά κρατεί, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι το κλίμα ευφορίας και διάθεσης για διακοπές έχει αρχίσει να αντιστρέφεται. Σε όλη την Ευρώπη, τα αεροδρόμια και οι αεροπορικές εταιρείες περιορίζουν τα δρομολόγιά τους. Η British Airways θα αποσύρει περίπου 800 ακόμη πτήσεις αυτό το καλοκαίρι, καθώς στοχεύει να μειώσει τις ακυρώσεις της τελευταίας στιγμής. Η σκανδιναβική αεροπορική εταιρεία SAS AB ανακοίνωσε ότι κατέθεσε αίτηση πτώχευσης μια ημέρα αφότου η ένωση πιλότων της ανακοίνωσε ότι θα ξεκινήσει την απεργία με άμεση ισχύ. Μεγάλοι τουριστικοί οργανισμοί προβλέπουν επιβράδυνση της ζήτησης τόσο στις ΗΠΑ όσο και στη Μεγάλη Βρετανία. Και οι δύο πλέον σημαντικές αγορές για την Ελλάδα.

Η μεγαλύτερη αβεβαιότητα θα έρθει όταν οι άνθρωποι θα έχουν εξαντλήσει τις αποταμιεύσεις του lockdown στις διακοπές αυτού του καλοκαιριού και θα βρεθούν αντιμέτωποι με τα αυξημένα κόστη των τροφίμων και της θέρμανσης του χειμώνα. Τότε θα ξεκαθαρίσει η ήρα από το στάρι. Οι προορισμοί που υπερέβαλαν από πλευράς τιμών σε σχέση με τις υπηρεσίες που παρείχαν, θα το πληρώσουν. Το θέμα μας «καίει» ως οικονομία. Ως βιώσιμη και περιφερειακή ανάπτυξη. Υπάρχουν δύο επιλογές για να το χειριστούμε: Η μια είναι να μείνουμε πάνω στο συννεφάκι μας, ότι σαρώνουμε φέτος στον τουρισμό. Να μιλάμε για «τουριστικό μέρισμα» σε κάθε ελληνική οικογένεια. Να δεχτούμε ότι είναι σχεδόν καθήκον των τουριστών να μας τα «σκάνε» γερά όσοι έρχονται για διακοπές και εμείς να αφήνουμε ελεύθερους τους «κερδοσκόπους» να τα κονομάνε πάνω τους, χωρίς να έχουμε βελτιώσει ούτε έναν πόντο ποιοτικά το προϊόν μας. Προφανώς με βραχυχρόνια κέρδη. Γιατί αργά ή γρήγορα θα μας πάρουν χαμπάρι και αν όχι του χρόνου σύντομα θα μας αποφεύγουν.

Η δεύτερη είναι να παρέμβουμε εγκαίρως. Να απομονώσουμε όσους με τις υπέρογκες τιμές που χρεώνουν «αμαυρώνουν» το τουριστικό μας προϊόν. Να σουλουπώσουμε όσο μπορούμε τους προορισμούς. Και να επιδιώξουμε με κάθε τρόπο να βελτιώσουμε την εμπειρία, ώστε να επιστρέψουν στις χώρες τους ικανοποιημένοι όσο γίνεται περισσότεροι τουρίστες. Από την προσπάθεια δεν πρέπει να μείνουν εκτός οι διακοπές των Ελλήνων, οι οποίοι για την ώρα το μόνο «μέρισμα» που βλέπουν είναι οι υπέρογκες τιμές που τους ζητούν να καταβάλουν οι συμπατριώτες τους, για μερικές μέρες απόδρασης…