Η πολιτική σταθερότητα

Ως μικρό κόμμα, το ΚΚΕ εσωτερικού έβλεπε πάντα την αιτία της κακοδαιμονίας του στην πόλωση της πολιτικής που μάλιστα επιδίωκαν οι μεγάλοι μονομάχοι. Απέναντι σε αυτή την πόλωση, το μικρό καλοπροαίρετο κόμμα αντέτασσε την απλή αναλογική. Οι υπεύθυνοί του το θεωρούσαν δίκαιο εκλογικό σύστημα, προκειμένου, όπως έλεγαν, να καταγράφονται αβίαστα οι τάσεις και οι κυβερνήσεις να προκύπτουν από συγκλίσεις πολιτικών κομμάτων. Ως κόμμα με προγράμματα και επιχειρήματα, το ΚΚΕ εσωτερικού πόνταρε στην καλλιέργεια δημοκρατικής κουλτούρας και συνεργασιών.

Εντελώς άτοπη προσέγγιση. Στη χώρα όπου όλοι χωρίζονται σε στρατόπεδα και παίζουν (συμβολικούς κατά το μάλλον, ευτυχώς) πολέμους, οι κυβερνήσεις συνεργασίας ουδέποτε απέδωσαν – κι όσες φορές χρειάστηκαν, π.χ. μετά το 1989, απλώς διαχειρίστηκαν μια πολιτική κρίση. Σε αυτή τη χώρα, η απλή αναλογική δεν είναι ακριβώς το σύστημα που διασφαλίζει τη δίκαιη αντιπροσώπευση όλων των τάσεων. Το αντίθετο, είναι συστατικό ακυβερνησίας και έλλειψης πολιτικής σταθερότητας.

Οταν λοιπόν ο Αλέξης Τσίπρας ψήφισε εκλογικό σύστημα απλής αναλογικής γνώριζε πάρα πολύ καλά τις επιπτώσεις. Ελπιζε, όμως, ότι ως τις επόμενες εκλογές θα προέκυπταν κρίσεις που μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν την κυβέρνηση που θα τον διαδεχόταν (ήταν εμφανές ότι θα ήταν κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη) και, ιδίως, έλπιζε (και συνεχίζει να ελπίζει) στον αποσταθεροποιητικό ρόλο που μπορούν να παίξουν τέτοιες κρίσεις. Λενινιστής των τσιτάτων, πιστεύει ότι η κανονικότητα δεν είναι ποτέ ευκαιρία για την Αριστερά, γι’ αυτό εργάζεται για την υπονόμευσή της. Γι’ αυτό ψήφισε απλή αναλογική, επιδιώκοντας τον πολιτικό κατακερματισμό που φέρνει ακυβερνησία.

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μέσα από αλλεπάλληλες κρίσεις που χρειάστηκε να διαχειριστεί (την ελληνοτουρκική κρίση που κορυφώθηκε στην υβριδική χρήση των συνόρων τον Μάρτιο του 2020, την κρίση της πανδημίας και τις οικονομικές επιπτώσεις της και τώρα την ενεργειακή κρίση που προέκυψε μετά την επιθετική εκδήλωση του ρωσικού αναθεωρητισμού στην Ουκρανία), απέτρεψε την πιθανότητα βαλκανοποίησης της Ελλάδας, κάνοντας ό,τι μπορούσε για να την προσανατολίσει στο ευρωπαϊκό άρμα. Αλλά η χώρα παραμένει ευάλωτη. Χρειάζεται σταθερή κυβέρνηση. Και είναι εύλογο για τον Πρωθυπουργό να προβληματίζεται για τις επιπτώσεις των επόμενων εκλογών που θα γίνουν με απλή αναλογική.

Υπάρχει, βέβαια, πάντα και ο κίνδυνος μιας μόνιμης εκτροπής, την εκτροπής από την εκ νέου επαναφορά στο προσκήνιο του λαϊκισμού, όπως τον γνωρίσαμε, επιθετικό, είτε με δεξιό είτε με αριστερό πρόσημο, την περασμένη δεκαετία της χρεοκοπίας. Η βασική διαίρεση που ανέκυψε αυτό το διάστημα έχει να κάνει με την αντίληψη για την ελευθερία, τη δημοκρατία και την Ευρώπη. Η βασική σύγκρουση, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη και στην Αμερική, είναι της φιλελεύθερης δημοκρατίας κατά μη φιλελεύθερων και αυταρχικών εκδοχών του κράτους. Κάθε αποσταθεροποίηση της δημοκρατίας ευνοεί τους αυταρχισμούς και κυβερνητικές εκδοχές απολυταρχισμών. Η Ρωσία του Πούτιν, η Τουρκία του Ερντογάν, αλλά και η Αμερική του Τραμπ, η Γαλλία της Λεπέν και του Μελανσόν, η Ουγγαρία του Ορμπαν, ακόμα και η Βρετανία των οπαδών του Brexit μάς θυμίζει τι σημαίνει η κυριαρχία τέτοιων πολιτικών δυνάμεων.

Αν κατέκτησε κάτι η Ελλάδα, μετά τον Τσίπρα, είναι η πολιτική σταθερότητα. Η διαφύλαξή της θα είναι το βασικό ζήτημα των επόμενων εκλογών.