Περιμένοντας την Τετάρτη

Το ξέρω. Το λένε τα πουλάκια με το κελάηδημά τους στα κλαδιά των δένδρων, το λέει το κελάρυσμα του νερού στα ρυάκια, ακόμη και οι «ινφλουένσερ» στο Instagram το ψιθυρίζουν ότι πηγαίνουμε για εκλογές νωρίς το φθινόπωρο. Δεν διαφωνώ καθόλου με την κρατούσα ερμηνεία της περιρρέουσας ατμόσφαιρας, απλώς περιμένω την Τετάρτη 6 Ιουλίου, για να βεβαιωθώ.

Την Τετάρτη έχει ορισθεί, κατόπιν σχετικού αιτήματος της κυβέρνησης, συζήτηση στη Βουλή για την κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης. Με άλλα λόγια, προμηνύεται το έλα να δεις και εφ’ όλης της ύλης. Ανεξαρτήτως αυτού, όμως, η ομιλία του Πρωθυπουργού στη Βουλή το μεσημέρι της Τετάρτης θα είναι, κατά πάσα πιθανότητα, η τελευταία ευκαιρία που θα έχει για να σκοτώσει την κρατούσα εντύπωση περί πρόωρων εκλογών. Αν υποθέσουμε ότι αυτό είναι που θέλει να κάνει, τότε η προ ημερησίας την Τετάρτη στη Βουλή του προσφέρει τη δυνατότητα να το κάνει, με τον πλέον θεσμικά κατάλληλο και επίσημο τρόπο. Μπορεί να το πει κατευθείαν στους εκπροσώπους του λαού.

Η παρατεινόμενη αβεβαιότητα προκαλεί νοσηρότητα, ματαιώνει κάθε δημιουργική προσπάθεια στην κυβέρνηση και, εντέλει, φθείρει το ηγετικό κύρος του Πρωθυπουργού. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτά ο Μητσοτάκης τα λαμβάνει υπόψη και, αν ανέχεται το κλίμα αβεβαιότητας, είναι επειδή ο ίδιος το προκάλεσε. Δεδομένου λοιπόν ότι την Τετάρτη θα προκληθεί αγρίως από τον ΣΥΡΙΖΑ για το ζήτημα των εκλογών, αν ο Πρωθυπουργός δεν το κλείσει με τρόπο κατηγορηματικό και οριστικό, τότε δεν μου μένει αμφιβολία ότι το φθινόπωρο ψηφίζουμε για κυβέρνηση. Δεν μου μένει αμφιβολία ότι η σκόπιμη αβεβαιότητα που καλλιεργήθηκε από τον Πρωθυπουργό είναι το προανάκρουσμα πρόωρης προσφυγής στις κάλπες.

Για την περίπτωση (που δεν μπορούμε να αποκλείσουμε, βάσει των λεχθέντων από τον ίδιο) κατά την οποία ο Πρωθυπουργός σκοπεύει να εξαντλήσει την τετραετία, όπως ήταν η αρχική και επανειλημμένως δεδηλωμένη πρόθεσή του, τότε μια δήλωση στη Βουλή, όσο κατηγορηματική και αν είναι στον τόνο και όσο εμπνευσμένη στο ύφος, δεν αρκεί για να αναστρέψει το κλίμα. Προφανώς, θα χρειαστεί ανασχηματισμός και μάλιστα σύντομα – μην πω μέχρι το τέλος της εβδομάδας.

Πάντως, αν τελικά πάμε σε εκλογές νωρίς το φθινόπωρο, δεσμεύομαι δημοσίως ότι, εις ένδειξιν διαμαρτυρίας, θα προσέλθω στην κάλπη με το μπανιερό! Φυσικά, από πάνω θα φορώ ένα πουκάμισο…

ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΑΡΚΟΥΔΑ

Αν κάτι έχει πια επιβεβαιωθεί, έπειτα από την εισβολή στην Ουκρανία και τα επακόλουθά της, αυτό είναι η θεσμική συνέχεια της Ρωσίας. Να σας εξηγήσω πώς το εννοώ. Επί αυτοκρατορίας, ο τσάρος ήταν το κράτος και όλη η εδαφική επικράτεια ήταν δική του. Μπορεί οι ευγενείς να κληροδοτούσαν τίτλους και γαίες στους κληρονόμους τους, αλλά, για ένα σοβαρό παράπτωμα, ο τσάρος μπορούσε να τους τα αφαιρέσει όλα. Λόγω αυτού του καθεστώτος, οι ευγενείς ήσαν υποχρεωμένοι να υπηρετούν για ένα διάστημα ως αξιωματούχοι της αυλής και του κράτους. Αυτή ήταν η ρωσική εκδοχή της φεουδαρχίας.

Η μεταβατική περίοδος του 19ου αιώνα κατέληξε στην Επανάσταση του 1917 και στην εγκαθίδρυση του σοβιετικού καθεστώτος, το οποίο εξελίχθηκε σε μία παραλλαγή του φεουδαρχικού υποδείγματος. Η χώρα και το κράτος δεν ανήκαν πια σε έναν τσάρο, αλλά σε μια ευρύτερη ομάδα, το Κομμουνιστικό Κόμμα. (Αν και, στα χρόνια της παντοδυναμίας του Στάλιν, η Ρωσία είχε ξανά τσάρο. Αλλωστε, ο ίδιος το είχε γράψει σε επιστολή στη μητέρα του: «Θυμάσαι τον τσάρο; Κάτι τέτοιο είμαι εγώ τώρα»…) Το ουσιώδες είναι ότι, παρά τον μαρξιστικό εξοπλισμό του, το σύστημα παρέμενε φεουδαρχικό.

Η κατάρρευση του κομμουνισμού και ταυτοχρόνως του ρωσικού κράτους, η διάλυση της ΕΣΣΔ, η αποτυχία του δημοκρατικού πειράματος με τον Γέλτσιν και τα χρόνια της αβεβαιότητας που ακολούθησαν θόλωσαν την εικόνα. Επικράτησε η εντύπωση μιας Ρωσίας που αναζητεί νέο ρόλο και έπαψε να είναι απειλή. Οχι πλέον. Το καθεστώς Πούτιν αποκαθιστά τη θεσμική συνέχεια στη φεουδαρχική παράδοση της Ρωσίας. Μας αποκαλύπτεται μια Ρωσία, της οποίας η οικονομία κυριολεκτικά ανήκει στο κράτος, όπου οι επιχειρηματίες είτε είναι αχυράνθρωποι του Κρεμλίνου είτε τελούν υπό το έλεος του Πούτιν και του καθεστώτος. Το δε κράτος ελέγχεται από μια κλειστή ομάδα πρώην στελεχών της KGB, που συνδυάζουν τη σοβιετική τεχνογνωσία της εξουσίας με τον εθνικισμό του αυτοκρατορικού παρελθόντος και την Ορθοδοξία. Συμπέρασμα: η Ρωσία παραμένει αρκούδα…