«Πρέπει να σταματήσουμε τον Πούτιν στο πεδίο της μάχης»

Δεν θα υπάρξουν ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας παρά μόνο αν οι Ουκρανοί σταματήσουν, με επιπλέον στρατιωτική βοήθεια, την προέλαση των ρωσικών δυνάμεων, δηλώνει ο Μάικλ ΜακΦολ, πρώην αμερικανός πρεσβευτής στη Μόσχα και καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο». Ο ειδικός σε θέματα Ρωσίας είχε συμβάλει ως σύμβουλος του Ομπάμα στη διαμόρφωση της πολιτικής «επαναφοράς» των ΗΠΑ, η οποία ενθάρρυνε μια νέα και άνευ προηγουμένου συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ – Ρωσίας, αλλά είδε από τη θέση του πρεσβευτή αργότερα την πολιτική αυτή να καταρρέει εξαιτίας της επιστροφής του Πούτιν στην εξουσία.

«Πρέπει να σταματήσουμε τον Πούτιν. Ο μόνος τρόπος είναι να τον σταματήσουμε στο πεδίο της μάχης. Προτού συμβεί αυτό, δεν θα γίνουν ειρηνικές διαπραγματεύσεις. Αυτή τη στιγμή ο ρωσικός στρατός προχωρά και καταλαμβάνει περισσότερα εδάφη από την Ουκρανία. Για να τον απωθήσουν οι Ουκρανοί θα πρέπει να σταματήσουν την προέλασή του. Αυτό θα απαιτήσει πολλά, πρώτα και κύρια πρέπει να δοθούν περισσότερα όπλα στους Ουκρανούς. Οι Ρώσοι τείνουν να έχουν πλεονέκτημα όσον αφορά το πυροβολικό, ενώ τα πυρομαχικά τελειώνουν για τον ουκρανικό στρατό. Πρέπει να τους δοθούν τα όπλα που χρειάζονται για να σταματήσουν τη ρωσική προέλαση», επιμένει ο ΜακΦολ, ο οποίος έχει κάνει διαπραγματεύσεις με τον Πούτιν, τον οποίο γνώρισε για πρώτη φορά το 1991.

Θεωρεί ότι η Δύση έπρεπε να οπλίσει γρηγορότερα την Ουκρανία; «Η Δύση θα έπρεπε να ήταν πιο γρήγορη στις αποφάσεις. Επικροτώ τις προσπάθειες όλων των χωρών, συμπεριλαμβανομένης της δικής μου, της κυβέρνησης Μπάιντεν, για να βοηθήσουν τους Ουκρανούς στρατιωτικά. Είναι μεγάλο επίτευγμα. Την ίδια στιγμή, όμως, είναι κατανοητό ότι όσο ο στρατός του Πούτιν προχωρά, εξ ορισμού, δεν έχουν γίνει αρκετά. Κάθε χώρα που έχει την ικανότητα να παράσχει στρατιωτική βοήθεια και νοιάζεται για την ελευθερία και την εδαφική ακεραιότητα – και η Ελλάδα πρέπει να ανησυχεί πολύ για τις χώρες που προσαρτούν εδάφη – θα έπρεπε να κάνει περισσότερα. Χρειάζονται περισσότερα όπλα και χρειάζονται περισσότερες κυρώσεις. Οι ωραίες δηλώσεις για υποστήριξη δεν αρκούν σε αυτή τη φάση. Διανύουμε τον πέμπτο μήνα του πολέμου», επισημαίνει ο ΜακΦολ.

Αντιτείνουμε ότι η Ευρώπη έχει ήδη αποφασίσει έξι πακέτα κυρώσεων και η ευρωπαϊκή οικονομία επηρεάζεται αρνητικά από τις επιπτώσεις. «Πάντα υπάρχουν εντάσεις σχετικά με τις κυρώσεις, μετακυλούν στις κοινωνίες που τις επιβάλλουν, αλλά οι Ουκρανοί βρίσκονται σε πόλεμο. Οι κυρώσεις είναι ένα μέσο για να βοηθήσουμε να τερματιστεί ο πόλεμος και δεν κερδίζουμε τίποτα αποφασίζοντας σταδιακά αυξανόμενες κυρώσεις. Πρέπει να επιβληθούν όσο το δυνατόν πιο σκληρές, γρήγορες και περιεκτικές κυρώσεις για να ασκηθεί πίεση στον Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου. Με τη σταδιακή ενίσχυση των κυρώσεων δίνουμε την ευκαιρία στη συνέχεια να υπάρξει προσαρμογή και το βλέπουμε ήδη», λέει, αναφερόμενος εμμέσως στα σημαντικά έσοδα της Ρωσίας, παρά τις κυρώσεις, λόγω της αύξησης της τιμής στην ενέργεια.

Τον ρωτάμε σχετικά με τον ρόλο της Τουρκίας στον πόλεμο. «Η Τουρκία παίζει ένα πολύ περίπλοκο παιχνίδι. Αφενός παρέχει μερικά από τα πιο σημαντικά όπλα που χρειάζονται οι Ουκρανοί, τα drones, αφετέρου δεν υποστηρίζει τις κυρώσεις στον βαθμό που θέλουν οι Ουκρανοί. Δεν γνωρίζω πώς θα μπορούσαν να αλλάξουν απόψεις, αλλά εκτιμώ ότι κάνουν πολύ περισσότερα από όσα κάνουν πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Τα παλαιά σοβιετικά συστήματα S-300, για παράδειγμα, που διαθέτει, νομίζω, η χώρα σας, θα μπορούσαν να είναι πολύ χρήσιμα στους Ουκρανούς. Ολοι πρέπει να συνεισφέρουν», υποστηρίζει ο ΜακΦολ, ο οποίος είναι επίσης διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Σπουδών Freeman Spogli και ανώτερος συνεργάτης Peter and Helen Bing στο Ινστιτούτο Hoover.

Η συζήτησή μας περνά στις διαφορές μεταξύ αυτών που επιδιώκουν άμεσο τερματισμό του πολέμου και όσων υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να συνεχιστεί ώστε να υπάρξει νίκη των Ουκρανών. «Η διχοτόμηση στα δύο στρατόπεδα είναι ψευδής. Με κατηγορούν συχνά ότι είμαι σκληροπυρηνικός για την Ουκρανία, αλλά είμαι υπέρ μιας ειρηνικής λύσης και συνομιλώ συχνά με τον ουκρανό πρόεδρο Ζελένσκι και την ομάδα του. Θέλουν να τελειώσει ο πόλεμος το συντομότερο δυνατό, γιατί ο λαός τους πεθαίνει. Αλλά δεν θα υπάρξει ειρήνη αν δεν σταματήσει ο στρατός του Πούτιν στο πεδίο της μάχης. Και όταν οι άνθρωποι λένε ότι η Δύση πρέπει να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση για να επιτευχθεί μια ειρηνική λύση, εννοούν προς τον Ζελένσκι. Αλλά δεν είναι ο βασικός παίκτης που πρέπει να σταματήσει και να πειστεί ότι πρέπει να γίνουν διαπραγματεύσεις. Παρακολουθώ στενά τις δηλώσεις του Πούτιν και δεν ακούω κάποιον που θέλει να υπάρξει ειρηνική λύση. Η Ουκρανία χρειάζεται όπλα για να σταματήσει τον Πούτιν. Οσο πιο γρήγορα σταματήσετε τον στρατό του, τόσο πιο γρήγορα θα υπάρξει ειρήνη», δηλώνει ο ΜακΦολ, ο οποίος ήταν πρόσφατα στις Βρυξέλλες για να συμμετάσχει στο Brussels Forum του GMF.

Κατά τον ΜακΦολ, επιδίωξη της Δύσης θα πρέπει να είναι η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. «Οι Ουκρανοί δεν θέλουν να παραδώσουν το έδαφός τους. Είναι περίεργο να υπάρχει η θέση ότι οι Ουκρανοί μπορεί να παραχωρήσουν εδάφη, που σημαίνει ότι ανταμείβουν μια εισβολή με προσάρτηση της επικράτειάς τους. Αυτό δε σημαίνει ότι τελικά μπορεί να υπάρξει μια πολύ δύσκολη διαπραγμάτευση, αλλά πρέπει να γίνουν αντιληπτές οι μακροπρόθεσμες αρνητικές συνέπειες του να επιτρέπεται η προσάρτηση να γίνει κανονικό μέρος του διεθνούς συστήματος. Πολεμήσαμε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και δεν υπήρξαν προσαρτήσεις. Ακόμα και στον Ψυχρό Πόλεμο, με εξαίρεση την Κύπρο, είπαμε “όχι” σε προσαρτήσεις. Αν εγκαταλείψουμε τις θέσεις αυτές, θα είναι κακό όχι μόνο για την Ουκρανία, αλλά και πολύ επικίνδυνο για το διεθνές σύστημα», λέει ο ΜακΦολ. Θεωρεί ότι κάτι τέτοιο μπορεί να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου και να υπάρξουν προσπάθειες επανασχεδιασμού συνόρων σε αρκετές περιοχές, όπως στην Ταϊβάν ή σε χώρες της Αφρικής, αλλά και αλλού.