Λενινιστική παλινόρθωση

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία συνοδεύτηκε από ένα αξιοσημείωτο φαινόμενο τόσο στη Ρωσία όσο και στις ουκρανικές περιοχές που κατέλαβε. Πρόκειται για την αναβίωση των κομμουνιστικών συμβόλων, ως ισχυρού ιδεολογικού μηχανισμού των εισβολέων και του καθεστώτος Πούτιν.

Εμβληματική στιγμή για τη λενινιστική παλινόρθωση είναι η απόφαση Πούτιν το 2000, όταν έγινε πρόεδρος της Ρωσίας, για επαναφορά του εθνικού ύμνου της ΕΣΣΔ ως ύμνου της Ρωσίας, με αλλαγή των στίχων. Η τάση αυτή συνεχίστηκε όλα αυτά τα χρόνια και εντάθηκε με την εισβολή στην Ουκρανία.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στην παρέλαση στη Μόσχα στις 9 Μαΐου 2022 για την Ημέρα της Νίκης, δηλαδή τη νίκη επί των ναζί στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το άγαλμα του Λένιν ήταν σε εξέχουσα θέση, σε απόσταση αναπνοής από τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Στους λόγους που εκφωνήθηκαν στην παρέλαση, υπήρχαν αποθεωτικές αναφορές στην ΕΣΣΔ, ενώ παντού, σε περίοπτη θέση, βρισκόταν το σφυροδρέπανο, σύμβολο της πρώην κομμουνιστικής ΕΣΣΔ. Δεν προκαλεί έκπληξη ότι υπάρχει ισχυρό ρεύμα στη Ρωσία για την επαναφορά του αγάλματος του αρχηγού της διαβόητης ΤΣΕΚΑ, Φελίξ Ντζερζίνσκι, άγαλμα που είχε αποκαθηλωθεί το 1991.

Σε πολλά από τα ρωσικά άρματα μάχης που εισέβαλαν στην Ουκρανία κυμάτιζε η κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο, ενώ στη Μαριούπολη οι κατοχικές Αρχές μετονόμασαν την κεντρική λεωφόρο Ειρήνης σε λεωφόρο Λένιν. Είχε προηγηθεί φωτογράφιση ρωσόφιλου υποστηρικτή της εισβολής, μπροστά στα ερείπια του ισοπεδωμένου θεάτρου της πόλης, να κρατάει υπερήφανα δύο σημαίες με το σφυροδρέπανο.

Στο Λουχάνσκ, αυτονομιστές βρήκαν σε κάποια αποθήκη άγαλμα του Λένιν το οποίο και μετέφεραν με τρακτέρ στην κεντρική πλατεία, όπου και το τοποθέτησαν. Ολα αυτά φαίνεται ότι οδήγησαν τον βουλευτή της «Κρατικής Δούμας» από την Κριμαία, Μιχαήλ Σερεμέτ, να προτείνει να αναγνωριστεί η σημαία της ΕΣΣΔ (η σημαία της Νίκης) ως η νέα κρατική σημαία της Ρωσίας, με το ακόλουθο σκεπτικό: «Σήμερα, οι δυτικές χώρες έχουν ουσιαστικά κηρύξει πόλεμο στη σημαία της Νίκης, απαγορεύοντάς την παντού. Φοβούνται αυτό το σύμβολο, γιατί η κόκκινη σημαία της Νίκης τους θυμίζει το μεγαλείο του λαού μας και τη μεγάλη μας νίκη. Νομίζω ότι ήρθε η ώρα να αναγνωρίσουμε τη σημαία της Νίκης ως την κρατική μας σημαία».

Παράλληλα με τη λενινιστική επαναφορά εκπέμπεται ένας ακραίος ρωσικός εθνικισμός που θεωρεί ότι ουκρανικό έθνος δεν υφίσταται και ότι οι Ουκρανοί είναι Ρώσοι το γένος, που έχουν ναζιστικοποιηθεί και χρειάζονται σκληρή αναδιαπαιδαγώγηση.

Αυτή η λενινιστική παλινόρθωση συνδυάζεται και συναρθρώνεται με την ακροδεξιά ρητορεία για την αναβίωση του τσαρικού παρελθόντος, την οποία έχει εύστοχα σκιαγραφήσει ο Δημήτρης Τριανταφυλλίδης στα βιβλία του «Ρωσία – ο μεγάλος εχθρός της Δύσης» και «Η αυτoκρατορική νοσταλγία της Ρωσίας». Οπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Πέτρος Μαρτινίδης, «τσαρικό και κομμουνιστικό παρελθόν δοξολογούνται με την ίδια έπαρση». Ενα νέο ιδεολογικό υβρίδιο, αμάλγαμα ακροδεξιών και ακροαριστερών φαντασιώσεων, κάνει την εμφάνισή του, όχι μόνο στη Ρωσία αλλά και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Στα καθ’ ημάς, δεν είναι τυχαίο ότι τον Πούτιν υποστηρίζουν ανοιχτά ο Κυριάκος Βελόπουλος και ο Παναγιώτης Λαφαζάνης.

Για μια ακόμα φορά, τα δύο άκρα συμπίπτουν και εργαλειοποιούν διαμετρικά αντίθετες ιδεολογικές αφετηρίες προκειμένου να πλήξουν τον μεγάλο τους εχθρό, τη φιλελεύθερη Δημοκρατία.

Ο Πέτρος Παπασαραντόπουλος είναι εκδότης και συγγραφέας