Φούσκα

^«Ποιοι πιστεύεις ότι είναι οι λόγοι που πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να βρουν προσιτό σπίτι να νοικιάσουν;». Η ερώτηση πολλαπλής επιλογής απευθύνθηκε από το Ινστιτούτο για την Ερευνα και την Κοινωνική Αλληλεγγύη Eteron σε ενοικιαστές και ενοικιάστριες, και οι κυρίαρχες απόψεις του δείγματος της δημοσκόπησης – 49% απάντησε «ακρίβεια», 45,3% «απουσία ελέγχου των τιμών των ενοικίων και παράλογες απαιτήσεις των ιδιοκτητών» και 40,5% «μείωση των εισοδημάτων» – δεν υπονοούν απλά πως μια φούσκα έχει αρχίσει να φουσκώνει ξανά στην αγορά ακινήτων. Φανερώνουν ότι ένα κοινωνικό πρόβλημα, από εκείνα που μπορούν να πάρουν ανεξέλεγκτες διαστάσεις αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, κατασκευάζεται ήδη. Το 42,3%, π.χ., έχει να διηγηθεί την ιστορία μιας αύξησης του ενοικίου του μέσα στην τελευταία διετία – παρότι τη συγκεκριμένη περίοδο μια διόλου ευκαταφρόνητη μερίδα του πληθυσμού αναγκάστηκε, λόγω λοκντάουν, να ζει χάρη στην κρατική «καλοσύνη». Για τους περισσότερους συμμετέχοντες η ίδια η αγορά αδυνατεί πλέον να δώσει λύσεις – μόλις 28,4% υποστηρίζει το αντίθετο, όταν 46% τις περιμένει από το κράτος και 41,1% απ’ την κυβέρνηση.

Μέτρα

Τα κόμματα έχουν ήδη τσακωθεί για την πατρότητα διαφόρων ιδεών επίλυσης του στεγαστικού προβλήματος – μια και όλα αντιλαμβάνονται την ύπαρξή του. Αλλά οι παρεμβάσεις έχουν παραπεμφθεί από το κυβερνών στην επόμενη τετραετία. Τα τελεσίγραφα πολλών ιδιοκτητών για αντίτιμα που θα ταίριαζαν σε διαμερίσματα στο Μονακό, βέβαια, δεν πλήττουν μόνο τα νέα ζευγάρια, όπως επαναλαμβάνουν μονότονα οι πολιτικοί. Αφορούν το 25,4% των Ελλήνων που δεν μένει σε δικό του σπίτι. Το 63,5% αυτών δηλώνει στην έρευνα του Eteron ότι βασίζεται αποκλειστικά στη δουλειά του προκειμένου να καλύψει τα έξοδα στέγασης. Ανήκουν, για να το πούμε αφιλτράριστα, στο πιο παραγωγικό κομμάτι της κοινωνίας. Προφανώς με όρους κομματικού συμφέροντος η δεξαμενή του 74,6% της ιδιοκατοίκησης κρίνεται σημαντικότερη – το μέγεθος μετράει πάντα στην πολιτική. Ωστόσο, όποιος ακούσει τα αιτήματα της μειοψηφίας και σκεφτεί την επιβολή ενός ορίου στις αυξήσεις των ενοικίων ή την παροχή κινήτρων στους ιδιοκτήτες, προκειμένου να διαθέσουν τα ακίνητα τους σε προσιτές τιμές, θα έχει επενδύσει σε ένα μέλλον που δεν θα μοιάζει με το παρελθόν της αυταπάτης του εύκολου πλουτισμού.