Ο ιταλικός ΕΝΦΙΑ

Επί δεκαετίες σχεδόν στερεοτυπικά λέγονταν ότι αυτός ο τόπος χρειάζεται επειγόντως μερικές μεγάλες μεταρρυθμίσεις. Στα λόγια πάντα όλοι έλεγαν ότι τις ήθελαν. Στην πράξη μόνο όταν υποχρεωθήκαμε από την κατάρρευση της χώρας, κάποιες προχώρησαν. Κάποιες άλλες έμειναν στα χαρτιά ή έχουν μεταφερθεί ως βάρος στις επόμενες γενιές. Ολες αυτές που έγιναν πράξη αποτελούν περιουσία και κατάκτηση δική μας. Είναι αυτές που δεν το καταλαβαίνουμε, αλλά μας θωρακίζουν στα δύσκολα. Και βρισκόμαστε ήδη στα δύσκολα. Το παράδειγμα του ΕΝΦΙΑ είναι ένα από αυτά. Είναι από τους φόρους που κρατούν όρθια τα οικονομικά του κράτους και κανείς δεν λέει πλέον ότι είναι άδικος. Θυμηθείτε τις αντιδράσεις, την πολεμική, τις ακραίες ρητορικές του στυλ «αυτός δεν είναι φόρος που αλλάζει, αλλά καταργείται» και διάφορα άλλα από τις άσχημες προεκλογικά μέρες του 2014. Οκτώ χρόνια μετά, έχει μειωθεί σε λογικά επίπεδα από τα 3,6 δισ. ευρώ πλέον πληρώνουμε 2,2 δισ. και κανένας δεν εκστομίζει ούτε λέξη περί κατάργησής του. Και σωστά κάνει, γιατί νόμοι για την ακίνητη περιουσία υπάρχουν παντού στον κόσμο. Μια δύσκολη μεταρρύθμιση πέρασε από χίλια κύματα, αλλά όταν μια κυβέρνηση, η σημερινή, πήρε την «ιδιοκτησία» του και αποφάνθηκε ότι είναι σωστός ο φόρος, αλλά σε λάθος ύψος, όλοι συντάχθηκαν. Οι αντίθετες φωνές που ακόμα υπάρχουν δεν ακούγονται.

Σκηνικό ΕΝΦΙΑ, α λα… ελληνικά, ζει τις τελευταίες εβδομάδες η γειτονική Ιταλία. Η κυβέρνηση Ντράγκι έχει αναλάβει μια σημαντική μεταρρύθμιση, σε σχέση με το κτηματολόγιο, στο πλαίσιο των υποχρεώσεων της χώρας έναντι των εκταμιεύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης. Εντός της κυβέρνησης υπάρχουν ήδη οι πρώτοι τριγμοί, καθώς πολλοί συνδέουν το ξεκαθάρισμα των αξιών, με τη δυνατότητα επιβολής ενός φόρου ακινήτων. Η ακίνητη περιουσία των Ιταλών υπολογίζεται σε 10 τρισεκατομμύρια ευρώ και ξεπερνάει κατά 8,5 φορές το ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν) της χώρας. Την ίδια στιγμή το δημόσιο χρέος ξεπερνάει 1,5 φορά το ΑΕΠ. Από την ακίνητη περιουσία που μέρος της εκτιμάται ότι προήλθε από την εκτεταμένη φοροδιαφυγή που υπάρχει στη χώρα, σοβαρά έσοδα δεν μπαίνουν στο κράτος. Αντίθετα το δημόσιο χρέος συνέχεια ζητάει. Οι ανάγκες αναχρηματοδότησης είναι τεράστιες και οικονομολόγοι εκτιμούν ότι αργά ή γρήγορα θα χρειαστούν και τα έσοδα έναν φόρο ακινήτων.

Θα το τολμήσει ο Μάριο Ντράγκι; Και αν ναι τι θα σημαίνει. Πολλοί εκτιμούν ότι εάν η κυβέρνηση πιέσει για μια εισφορά, θα ενίσχυε το ακροδεξιό κόμμα Brothers of Italy, του οποίου ηγείται η Giorgia Meloni, το οποίο είναι το μόνο μεγάλο κόμμα που αντιτίθεται στον συνασπισμό του Ντράγκι. Ενας φόρος περιουσίας θα μπορούσε επίσης να εξοντώσει τη μεσαία τάξη, την κύρια υποστήριξη των κυρίαρχων πολιτικών κομμάτων. Αντίθετα δεν θα άγγιζε τους πλουσιότερους οι οποίοι έχουν ήδη μεταφέρει τα περιουσιακά τους στοιχεία σε εταιρείες στο Λουξεμβούργο και το Μονακό. Εκλογές οι Ιταλοί έχουν τον Μάιο του 2023 και όσο το σκέφτομαι τόσο περισσότερα κοινά βρίσκω με τις εκλογές της Ελλάδας του 2015. Ενα κόμμα που «πετάει πέτρες απέξω» αρνούμενο τα πάντα. Μια μεσαία τάξη πνιγμένη από την πίεση και τους φόρους και ένα πολιτικό σύστημα που αρνείται να αναλάβει την ιδιοκτησία σημαντικών μεταρρυθμίσεων. Και ξαφνικά νιώθω καλύτερα…