Χτίστε την ταχύτητά σας χωρίς να έχετε άγχος

Στη βραβευμένη ταινία του 1981 «Οι Δρόμοι της Φωτιάς» (σε σκηνοθεσία Χιου Χάντσον με την επική μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου), ο δρομικός προπονητής Σαμ Μουσαμπίνι (Ιαν Χολμ) λέει στον σπρίντερ Χάρολντ Εμπραχαμς (Μπεν Κρος): «Στο άθλημα αυτό, γιε μου, έχουμε ένα παλιό ρητό: Δεν μπορείς να προσθέσεις εσύ ό,τι ο Θεός άφησε έξω». Πολλοί προπονητές σήμερα συνεχίζουν να αναφέρονται σε αυτό το αξίωμα και διατηρούν την πεποίθηση ότι είτε γεννιέσαι με ταχύτητα είτε όχι.

Το ρητό συνεχίζει να παίζει ακόμη διότι όντως περιλαμβάνει ένα ποσοστό αλήθειας. Οι κορυφαίες επιδόσεις στην ταχύτητα είναι πράγματι θέμα γενετικής: μελέτες δείχνουν ότι οι αθλητές που κερδίζουν στα σπριντ ήταν ήδη τα πιο γρήγορα παιδιά στην τάξη τους πριν καν μπουν στη διαδικασία της στιβικής προπόνησης. Εμείς που δεν ήμασταν ποτέ γρήγοροι γίναμε δρομείς αποστάσεων, βρίσκοντας επιτυχία στο τρέξιμο δουλεύοντας την αντοχή και την αποτελεσματικότητά μας, λέει ο Αμερικανός Τζόναθαν Μπέβερλι (www.jonathanbeverly.com), βετεράνος δρομέας, προπονητής και συγγραφέας. Συμπέρασμα: αν θέλεις να γίνεις ολυμπιονίκης στα 100 μέτρα, διάλεξε πρώτα καλά τους γονείς σου. Αυτό που είπε ο γερο-Σαμ Μουσαμπίνι.

Ο κίνδυνος από αυτό το απόφθεγμα, ωστόσο, είναι ότι οι περισσότεροι τείνουμε να πιστεύουμε ότι αν δεν μας δοθεί το γενετικό δώρο της ταχύτητας δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα γι’ αυτό. Αποδεχόμαστε ότι δεν είμαστε γρήγοροι και επικεντρώνουμε όλες μας τις δρομικές δραστηριότητες στο να διασφαλίσουμε ότι μπορούμε να διατηρήσουμε την όποια ταχύτητα έχουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Εάν λοιπόν δεν μπορούμε να προσθέσουμε ό,τι άφησε ο Θεός έξω, αγνοούμε κάθε τύπου «εκρηκτική» προπόνηση, γιατί ποιο το νόημα; Στην καλύτερη θα ξεφτιλιστούμε και στη χειρότερη θα τραυματιστούμε. Το πιθανότερο και τα δύο. Είναι κρίμα, γιατί παρ’ όλο που η προπόνηση δεν μπορεί να μας κάνει τόσο γρήγορους όσο οι πραγματικά γρήγοροι, μπορεί να μας κάνει πολύ πιο γρήγορους από όσο είμαστε. Και το χτίσιμο της μέγιστης ταχύτητάς μας βελτιώνει τον τρόπο που πατάμε καθώς και τον διασκελισμό μας, κάνοντας το τρέξιμο με κάθε ρυθμό ευκολότερο και πιο διασκεδαστικό.

Το να πηγαίνει κανείς γρήγορα στρατολογεί όλες τις μυϊκές του ίνες, δυναμώνει τους μυς και βελτιώνει την αποτελεσματικότητά του πολλαπλασιάζοντας τις νευρικές συνδέσεις μεταξύ του εγκεφάλου και των μυών. Το αποτέλεσμα: θα μπορεί να πατά τα πόδια του στο έδαφος πιο γρήγορα και πιο δυνατά.

Για όσους απορρίπτουν αμέσως τα σπριντ ως κάτι που δεν τους ταιριάζει – ή που τους προκαλεί ενδιαφέρον αλλά διστάζουν να δοκιμάσουν -, ο Τζόναθαν Μπέβερλι παραθέτει στο αμερικανικό περιοδικό «Outside» τρεις προτάσεις που βοήθησαν τον ίδιο όχι μόνο να συμπεριλάβει προπονήσεις με μέγιστη ταχύτητα στο εβδομαδιαίο του πρόγραμμα, αλλά και να απολαμβάνει να πηγαίνει γρήγορα τακτικά «όσο η μέγιστη ταχύτητά μου μπορεί να θεωρηθεί “γρήγορη” τώρα που μεγάλωσα», όπως αστειεύεται χαρακτηριστικά.

1.Κάνε τα γρήγορα μόνος σου
Δεν υπάρχει τίποτα πιο αποθαρρυντικό από το να πας «όλα μέσα» και να έχεις μαζί σου πιο χαρισματικούς δρομείς που σε προσπερνούν σαν να είσαι σταματημένος. Το θέμα είναι να πας όσο πιο γρήγορα μπορείς εσύ, όχι να κερδίσεις έναν αγώνα σπριντ. Εάν είστε μόνοι σας, αισθάνεστε γρήγοροι (ορίστε ένα πλεονέκτημα της κοινωνικής απομόνωσης που μας επέβαλαν οι καραντίνες του Covid): Τα πόδια σας στριφογυρίζουν με ταχύτητα σαν το… Μπιπ-μπιπ στα καρτούν με το Κογιότ, πίσω σας σηκώνεται σκόνη, ο αέρας χτυπά το πρόσωπό σας και οι φτέρνες σας έχουν πάρει φωτιά. Δεν έχει σημασία πόσο γρήγορο είναι αυτό που κάνετε ή αν δεν είναι στην πραγματικότητα γρήγορο. Η εξαίρεση: εάν βρείτε έναν συντρέχτη με παρόμοια ταχύτητα, το να κάνετε σπριντ ο ένας δίπλα στον άλλον ή να κυνηγάτε ο ένας τον άλλον σε μια ανηφόρα μπορεί να είναι ακόμα πιο διασκεδαστικό. Ωστόσο φροντίστε να ακολουθείτε τον κανόνα νο 2…

2.Τα γρήγορα να είναι σύντομα
Ως δρομείς μεγάλων αποστάσεων δεν πιστεύουμε ότι τίποτα άλλο δεν έχει αξία εκτός και αν καταφέρνουμε και αντέξουμε πολλά χιλιόμετρα παραπάνω από άλλους που αναγκάζονται να τα παρατήσουν. «Ακόμη και σε μια προπόνηση ταχύτητας, προσπαθούμε να κρατήσουμε τον ρυθμό αφού κουραστούμε και το δρομικό μας στυλ αρχίσει να καταρρέει ή ρίχνουμε ρυθμό ώστε να μπορούμε να συνεχίσουμε δυνατά», λέει ο αμερικανός κόουτς. «Αυτό όχι μόνο αναιρεί τον σκοπό της προπόνησης, αλλά χαλάει και όλη τη διασκέδαση. Σκεφτείτε το σαν μία πτήση με αεροπλάνο: μπορείτε να βγάλετε τον κυβερνήτη από το κόκπιτ και απλά να το αφήσετε να πετάξει όσο πάει, κι έπειτα να κλείσετε τις μηχανές πριν χρειαστεί να κάνετε… βουτιά και συντριβείτε. Αν κάνετε σωστά την προπόνηση δεν θα αισθάνεστε καν κουρασμένοι ούτε θα πονάτε – μέχρι την επόμενη μέρα».

3.Κάντε σπριντ και ασκήσεις κατά τη διάρκεια των τρεξιμάτων σας
Τις περισσότερες ημέρες, οι περισσότεροι από εμάς τους δρομείς αποστάσεων, απλώς πηγαίνουμε για τρέξιμο – δεν κάνουμε μεγάλες, σύνθετες προπονήσεις με ασκήσεις που απαιτούν να στεκόμαστε σε ένα μέρος. «Αν περιμένετε μέχρι να τελειώσει το τρέξιμό σας για να προσθέσετε κάποια γρήγορα σπριντ ή πλειομετρικές ασκήσεις, θα δείτε πως πολύ συχνά θα σκεφτείτε ότι δεν έχετε χρόνο ή ότι είστε πολύ κουρασμένοι ή απλώς δεν θέλετε να κάνετε άλλη προπόνηση. Τα τελευταία χρόνια, έχω αρχίσει να κάνω σπριντ κατά τη διάρκεια του τελευταίων μου ενός-δύο χιλιομέτρων (π.χ. από τη μία κολόνα έως την επόμενη γρήγορα και έως την επόμενη αργά) ή ορμάω σε ανηφόρες με μικρή κλίση λίγο πριν φτάσω σπίτι μου, ενώ κάνω ακόμη και ασκήσεις σε ένα ήσυχο μέρος όπου κανείς δεν μπορεί να με κοιτάξει παράξενα π.χ. όταν κάνω επιτόπια αλματάκια. Ολοκληρώνω την προπόνησή μου ως συνήθως – αλλά νιώθω χαλαρός και δυνατός και γρήγορος».

Θυμηθείτε, είτε πιστεύετε είτε όχι: δεν έχει να κάνει με το τι άφησε ο Θεός έξω, έχει να κάνει με το τι κάνουμε εμείς με αυτό που μας έχει δοθεί. Και στον καθένα μας έχουν δοθεί αρκετά ώστε να αισθανόμαστε γρήγοροι στα δικά μας μέτρα και να γίνουμε ακόμη γρηγορότεροι.