Διαρκής επένδυση στο μίσος

Στις 5 Μαΐου 2010, κουκουλοφόροι με εμπρηστικές βόμβες μολότοφ, που πορεύονταν στην πρώτη μεγάλη αντιμνημονιακή πορεία, πυρπόλησαν το υποκατάστημα της τράπεζας Μαρφίν στην οδό Σταδίου, με αποτέλεσμα τρεις νεκρούς: την Αγγελική Παπαθανασοπούλου, τον Επαμεινώνδα Τσάκαλη και την Παρασκευή Ζούλια. Τον Μάιο του 2020, δέκα χρόνια μετά, η πολιτεία τοποθέτησε λιτή πλάκα στον τόπο του θανάτου τους για να θυμόμαστε τα πρόσωπα που έπεσαν θύματα της πολιτικής μισαλλοδοξίας. Στις 21 Ιουνίου 2022, άγνωστοι θρυμμάτισαν αυτή την πλάκα.

Ανάμεσα στο πρώτο και στο τελευταίο γεγονός έχουν νόημα μερικές πραγματολογικές επισημάνσεις. Επισήμανση πρώτη: η έρευνα της Αστυνομίας και, κατόπιν, η δίκη της Μαρφίν δεν έγινε δυνατόν να οδηγήσουν στην ταύτιση των αυτουργών του εγκλήματος, με αποτέλεσμα, ακόμα σήμερα, οι δολοφόνοι να κυκλοφορούν ελεύθεροι και ατιμώρητοι. Επισήμανση δεύτερη: πριν η πολιτεία θυμηθεί τους νεκρούς και τους τιμήσει, επί μία δεκαετία, το κράτος συμπεριφερόταν σαν να μην είχε γίνει τίποτα, ενώ εξελισσόταν προσπάθεια να ξεχαστεί το περιστατικό, να περάσει σαν υποσημείωση στην ιστορία ή και οι νεκροί να χρεωθούν στον καπιταλισμό, στην ανάλγητη εργοδοσία που ελέγχθηκε για έλλειμμα ασφαλείας του πυρπολημένου χώρου.

Τα πρώτα χρόνια της αντιμνημονιακής και αντισυστημικής Ακροδεξιάς κι αριστερής «Αγανάκτησης», οι κυβερνήσεις δεν τολμούσαν να υπενθυμίσουν το έγκλημα. Τα χρόνια των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, το έγκλημα αντέβαινε στο αφήγημα των αντιμνημονιακών του δημοψηφίσματος, της κωλοτούμπας και του τρίτου Μνημονίου. Η μνήμη των τριών νεκρών συντηρήθηκε από μεμονωμένους πολίτες που κάθε χρόνο συγκεντρώνονταν στην ακόμα τραυματισμένη Σταδίου και από μερικά δημοσιεύματα που επέμεναν να γράφουν τα ονοματεπώνυμα των νεκρών. Οταν τοποθετήθηκε το μνημείο, ο Αλέξης Τσίπρας, πιεσμένος από τα πράγματα, αναγκάστηκε να συρθεί ώρες μετά τα αποκαλυπτήριά του, μακριά από την Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Πρωθυπουργό, και να αποτίσει φόρο τιμής στα θύματα – πιέστηκε για να πράξει το δημοκρατικό του καθήκον. Στον ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται αισθάνθηκαν τόσο άσχημα που φέτος ξέχασαν την επέτειο. Ενώ, προφανώς, δεν ξεχνούν άλλες επετείους, όπως τον θάνατο του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, άδικα νεκρού λόγω της αυθαιρεσίας ενός αστυνομικού – που τις προσγράφουν σε ένα δικό τους πολιτικό μαρτυρολόγιο και τις συνδέουν με το αντιδημοκρατικό μπάχαλο που ακολούθησε και ξεθεμελίωσε σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική και την εμπορική ζωή τμήματος του αθηναϊκού κέντρου. Επίσης, δεν είδα κάποια τοποθέτηση του ΣΥΡΙΖΑ για τη βεβήλωση του μνημείου.

Ολα όσα παραπάνω εξέθεσα οδηγούν σε ένα συμπέρασμα: όχι μόνο οι άγνωστοι κουκουλοφόροι, αλλά και ο ΣΥΡΙΖΑ και μαζί το ΚΚΕ και ο αριστερισμός και τα εξωκοινοβουλευτικά σχήματα που προσδιορίζονται στον αναρχικό χώρο, ενοχλούνται ιδιαίτερα από την υπενθύμιση της κηλίδας της Μαρφίν. Είναι η κηλίδα που τους μετατρέπει από άγιους και μάρτυρες της προσπάθειας για να αλλάξει ο κόσμος, σε θύτες της αποσταθεροποίησης – στην επιδίωξη της οποίας δεν υπάρχει όριο. Λογικό, όταν δεν μπορείς να ορίσεις τον εαυτό σου θετικά, τον ορίζεις με βάση το μίσος.

Η βεβήλωση του μνημείου το οποίο διεκδικεί «τη μνήμη των θυμάτων του τυφλού μίσους που γεννά ο διχασμός» είναι αντίδραση στην προσπάθεια για συναινέσεις και δημοκρατική ομαλότητα. Χώροι που αδιαφορούν γι’ αυτό το μίσος μαρτυρούν ότι, στην καλύτερη περίπτωση, αν δεν το έχουν υποθάλψει, έχουν κρυφτεί πίσω από τους φορείς του. Δεν είναι ό,τι θα περίμενε κανείς από μια δημοκρατική Αριστερά. Είναι όμως δημοκρατική αυτή η Αριστερά;