Μη στοιχηματίζετε σε ομαλή προσγείωση

Το 2021, η μεγάλη συζήτηση σχετικά με τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας επικεντρώθηκε στο εάν ο αυξανόμενος πληθωρισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες προηγμένες οικονομίες ήταν παροδικός ή επίμονος.

Με τον πληθωρισμό να εκτινάσσεται κοντά σε διψήφια επίπεδα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και άλλες κεντρικές τράπεζες έχουν παραδεχτεί ότι το πρόβλημα δεν είναι παροδικό και ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί επειγόντως με αυστηρότερη νομισματική πολιτική.

Αυτό έχει πυροδοτήσει μια άλλη μεγάλη συζήτηση: εάν οι υπεύθυνοι χάραξης οικονομικής πολιτικής μπορούν να σχεδιάσουν μια «ήπια προσγείωση» για την παγκόσμια οικονομία. Αλλά εγώ και πολλοί άλλοι οικονομολόγοι αμφιβάλλουμε ότι αυτό το σενάριο Goldilocks – μια οικονομία που δεν είναι ούτε πολύ ζεστή ούτε πολύ κρύα – μπορεί να επιτευχθεί.

Επειδή οι στασιμοπληθωριστικοί κραδασμοί μειώνουν την ανάπτυξη και αυξάνουν τον πληθωρισμό, φέρνουν τις κεντρικές τράπεζες μπροστά σε ένα δίλημμα. Εάν η ύψιστη προτεραιότητά τους είναι να καταπολεμήσουν τον πληθωρισμό και να αποτρέψουν μια επικίνδυνη αποδέσμευση των προσδοκιών για τον πληθωρισμό, πρέπει να καταργήσουν σταδιακά τις αντισυμβατικές επεκτατικές πολιτικές τους και να αυξήσουν τα επιτόκια πολιτικής με ρυθμό που πιθανότατα θα προκαλούσε σκληρή προσγείωση. Ωστόσο, εάν η κορυφαία προτεραιότητά τους είναι η διατήρηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης, θα πρέπει να ομαλοποιήσουν την πολιτική πιο αργά και να διακινδυνεύσουν να υποχωρήσουν οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό, θέτοντας το υπόβαθρο για επίμονο πληθωρισμό πάνω από τον στόχο.

Ως εκ τούτου, ένα σενάριο ήπιας προσγείωσης μοιάζει με ευσεβή πόθο. Μέχρι τώρα, η αύξηση του πληθωρισμού είναι αρκετά επίμονη που μόνο μια σοβαρή αυστηροποίηση της πολιτικής μπορεί να τον επαναφέρει εντός του εύρους στόχου. Λαμβάνοντας ως βάση τα προηγούμενα επεισόδια υψηλού πληθωρισμού, βάζω την πιθανότητα σκληρής προσγείωσης εντός δύο ετών σε περισσότερο από 60%.

Υπάρχει όμως και ένα τρίτο πιθανό σενάριο. Με απλά λόγια, η προσπάθεια καταπολέμησης του πληθωρισμού θα μπορούσε εύκολα να συντρίψει την οικονομία, τις αγορές ή και τα δύο. Ποιο σενάριο είναι πιο πιθανό; Ολα εξαρτώνται από έναν συνδυασμό αβέβαιων παραγόντων. Μένει να δούμε ποια πορεία θα έχει ο πόλεμος στην Ουκρανία και τι επιπτώσεις θα έχει στις τιμές των εμπορευμάτων. Και το ίδιο ισχύει για την πολιτική μηδενικού Covid-19 της Κίνας, με την επίδρασή της στις αλυσίδες εφοδιασμού και για την τρέχουσα διόρθωση στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Τα ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι μια ήπια προσγείωση είναι εξαιρετικά απίθανη. Αυτό αφήνει είτε μια σκληρή προσγείωση και μια επιστροφή σε χαμηλότερο πληθωρισμό, είτε ένα στασιμοπληθωριστικό σενάριο. Είτε έτσι είτε αλλιώς, μια ύφεση τα επόμενα δύο χρόνια είναι πιθανή.

Ο Νουριέλ Ρουμπινί είναι καθηγητής Οικονομικών στο Stern School of Business του New York University Stern School of Business και επικεφαλής οικονομολόγος της Atlas Capital Team