To μυστικό του φαινομένου Μακρόν

Αμέσως μετά τον πόλεμο της Αλγερίας ο στρατηγός Ντε Γκολ εφηύρε την Πέμπτη Γαλλική Δημοκρατία δημιουργώντας τις προϋποθέσεις σταθερής διακυβέρνησης μιας χώρας βαθιά διχασμένης και μονίμως περιδινούμενης στους ρυθμούς των μόνιμων συγκρούσεων μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς.

Πενήντα εννιά χρόνια αργότερα, ο νεαρός και άγνωστος Εμανουέλ Μακρόν θα εμφανιζόταν αίφνης επί της γαλλικής πολιτικής σκηνής σαρώνοντας στις προεδρικές εκλογές του 2017 την παλιά πολιτική τάξη και βάζοντας το στοίχημα μιας διακυβέρνησης που θα υπερέβαινε τις παραδοσιακές ιδεολογικές αντιθέσεις, συνθέτοντας σε ένα νέο μείγμα τις καλύτερες ιδέες αμφότερων των μέχρι τότε συγκρουόμενων μεγάλων παρατάξεων.

Ηταν ο πρώτος και ο μόνος ευρωπαίος ηγέτης που έγινε πολιτικό φαινόμενο ακριβώς επειδή κέρδισε ένα στοίχημα που όσοι πολιτικοί ηγέτες το είχαν βάλει, το είχαν χάσει.

Το μέγεθος της φετινής του νίκης συνιστά επιβεβαίωση ότι το φαινόμενο Μακρόν δεν ήταν τυχαίο ούτε παροδικό. Εγινε ο πρώτος πρόεδρος της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας που κατάφερε να ανανεώσει τη θητεία του χωρίς να χρειαστεί να υποβληθεί προηγουμένως στη βάσανο της διακυβέρνησης με αντιπολιτευόμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ούτε αυτό το κατόρθωμα ήταν βέβαια τυχαίο.

Μένει τώρα να εφεύρει, όπως ο Ντε Γκολ στον καιρό του, τη συνταγή της διακυβέρνησης μιας μετεκλογικής Γαλλίας που είναι και πάλι βαθιά διχασμένη. Για την ακρίβεια, είναι κομματιασμένη σε τέσσερα διακριτά μπλοκ που είναι αμφίβολο αν θα καταφέρει να τα ξανακάνει ένα, όπως απαιτεί το νέο στοίχημά του.

Το ένα μπλοκ είναι της Ακροδεξιάς που έχει βρει τη δική της συνταγή να αποδαιμονοποιηθεί, να ριζώσει στην ύπαιθρο και στα λαϊκά στρώματα και να ταυτιστεί με τα προβλήματα της καθημερινότητας των πολιτών και των αγωνιών τους για τη διατήρηση των κεκτημένων τους και της κοινωνικής τους θέσης.

Το δεύτερο είναι το μπλοκ της ριζοσπαστικής Αριστεράς που περιμένει τον τρίτο γύρο των εκλογών, που θα είναι οι βουλευτικές του προσεχούς Ιουνίου, για να πάρει πίσω το αίμα του αποκλεισμού του από τον προχθεσινό δεύτερο γύρο των προεδρικών και να αποδείξει ότι οι δεσμοί που έχει δημιουργήσει με τους ψηφοφόρους της νέας γενιάς, τον κόσμο των υποβαθμιζόμενων προαστίων και των περιθωριοποιούμενων  αστικών κέντρων είναι οργανικοί και ανθεκτικοί.

Το τρίτο μπλοκ είναι αυτό που εμφανίστηκε με τη μορφή της αποχής, της αντίθεσης με τους «συστημικούς» πολιτικούς χώρους και της σύμπλευσης με τα ρεύματα της ανυπότακτης Γαλλίας. Σε αυτό το μπλοκ συμπεριλαμβάνονται και οι ψηφοφόροι που έριξαν τα λευκά και τα άκυρα ψηφοδέλτια. Συναθροιζόμενοι όλοι μαζί πλησιάζουν το 40% του εκλογικού σώματος, σπάζοντας ρεκόρ που είχαν μείνει αξεπέραστα από το 1969.

Στο τέταρτο μπλοκ ανήκει ο «κύκλος της κοινής λογικής και του ορθού λόγου» που ψήφισε τον Μακρόν και έχει εξελιχθεί στην πιο πολυσυλλεκτική και ομοιογενή εκλογική βάση.

Το μετεκλογικό στοίχημα του επανεκλεγέντος προέδρου είναι να ξανακάνει τη Γαλλία των πολλαπλών κοινωνικών, γεωγραφικών, δημογραφικών, εθνοτικών και θρησκευτικών ρηγμάτων και διαιρέσεων μία, ενιαία και αδιαίρετη.

Δεν θα είναι καθόλου εύκολο. Πλην όμως, έχει ένα μυστικό που κρύβει το λεξιλόγιό του. Χρησιμοποιεί συστηματικά το ρήμα «δοκιμάζω» και το επίρρημα «ταυτόχρονα». Τυχαία; Οχι βέβαια, απολύτως μεθοδικά.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι επικοινωνιολόγος, πολιτικός αναλυτής