Η «μεγάλη εικόνα» {LF}και η κρίσιμη έκβαση

Τρία πράγματα μπορεί να κρατήσει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ μετά την ολοκλήρωση του 3ου Συνεδρίου του:

Το πρώτο είναι το γεγονός ότι έχει σταθεροποιήσει πλέον το εκτόπισμά του στην πολιτική σκηνή και την κοινωνία. Κατάφερε μέσα σε μια έντονη και πυκνή δεκαετία να διαχειριστεί τόσο την εκλογική του εκτόξευση όσο και την εμπειρία μιας διακυβέρνησης – και μάλιστα υπό καθεστώς «ομηρείας». Δεν ήταν ούτε εύκολο ούτε αυτονόητο κάτι τέτοιο. Η εξαέρωσή του, όπως ήλπιζαν αντίπαλοι και άσπονδοι φίλοι, δεν επιτεύχθηκε και σήμερα αποτελεί εδραιωμένο ισχυρό πόλο στην πολιτική σκηνή.

Το δεύτερο είναι το γεγονός ότι εξακολουθεί να λειτουργεί τόσο συνθετικά όσο και προωθητικά. Διαθέτει μια Πολιτική Απόφαση μέσα στην οποίαν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους διαφορετικά κριτικά ρεύματα σκέψης, αλλά έχει και την ικανότητα να προωθεί τομές μακράς πνοής στον πολιτικό πολιτισμό της χώρας, όπως είναι η ισότιμη αντιπροσώπευση των γυναικών.

Το τρίτο είναι ότι συνεχίζει να αποτελεί ένα κόμμα που συζητά – και πολώνεται καμιά φορά – για τον τρόπο που πρέπει να λειτουργεί. Δηλαδή για τον τρόπο οργάνωσης της «δημοκρατίας του». Αναμφίβολα, ως οργανισμός δεν έχει απαλλαγεί από τις παθογένειες του γραφειοκρατικού (ολιγαρχικού) συγκεντρωτισμού στον οποίον τείνει κάθε κομματικός οργανισμός. Αλλά έκανε μία μεγάλη ένεση άμεσης και καθολικής δημοκρατίας, τόσο με την αλλαγή του τρόπου εκλογής της ηγεσίας όσο και με τη θεσμοθέτηση μορφών συμμετοχής των μελών του σε προγραμματικά κείμενα και δεσμεύσεις.

Ανεξάρτητα από την ιδεολογική συμπάθεια ή αντιπάθεια που μπορεί να έχει κανείς απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει τη «μεγάλη εικόνα»: ότι το συνέδριό του αποτέλεσε οξυγόνο για το κομματικό φαινόμενο και την ουσιαστική πολιτική συμμετοχή. Είναι εξαιρετικά σημαντικό στις σημερινές συνθήκες «μετα-δημοκρατίας» χιλιάδες άνθρωποι να συμμετέχουν ουσιαστικά, να συμφωνούν ή να διαφωνούν, να προτείνουν ή να αντιπροτείνουν, όπως έγινε με τις προσυνεδριακές διαδικασίες.

Μια διαδικασία «μετασχηματισμού» πολιτικής αντιπροσώπευσης εξελίχθηκε μπροστά μας σε real time την τελευταία δεκαετία, με τις όποιες αντιφάσεις της. Αυτό το γεγονός θα επιδράσει θετικά στο κομματικό σύστημα της χώρας και στο αίτημα να ξαναγίνουν τα κόμματα φορείς αυθεντικής αντιπροσώπευσης των κοινωνικών δυνάμεων.

Για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ειδικά υπάρχει βεβαίως δρόμος ακόμα για ένα «κόμμα ενεργών μελών» και όχι ένα κόμμα «παγιωμένων γραφειοκρατιών». Η εκλογή από τη βάση στις 15 Μαΐου της νέας συλλογικής ηγεσίας θα είναι μία κρίσιμη απογραφή: θα δείξει αν το αίτημα της βάσης για μια μεγάλη «πολιτιστική επανάσταση» σε δομές, λειτουργίες και πρόσωπα που εκφράστηκε στις προσυνεδριακές διαδικασίες θα ολοκληρωθεί ή, αντίθετα, θα παραμείνει μια νεφελώδης και ανολοκλήρωτη προσδοκία.

Η έκβαση αυτή θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό και την εκλογική δυναμική του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Η πρώτη περίπτωση είναι αυτή που θα δώσει εκλογική ώθηση, σε μια συγκυρία που η κυβέρνηση Μητσοτάκη παραπαίει. Θα δημιουργήσει κοινωνικό ρεύμα. Θα αλλάξει την πληγωμένη ψυχολογία μεγάλων κομματιών της κοινωνίας. Θα ξαναδώσει κάτι που είναι απαραίτητο για κάθε πολιτικό ρεύμα που θέλει να γίνει νικηφόρο, την ελπίδα.

Ο Χριστόφορος Βερναρδάκης είναι πανεπιστημιακός – βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Α’ Αθήνας