Εδωσε τα πάντα

Ο Ολεχ Πσιουκ γεννήθηκε πριν από 27 χρόνια στo Καλούς, μια πόλη της δυτικής Ουκρανίας, στους πρόποδες των Καρπαθίων, που δεν έχουν βομβαρδίσει ακόμη οι ρώσοι εισβολείς. Οταν ήταν μικρός του άρεσε ο Εμινεμ, είχε μάθει όλα τα τραγούδια του απέξω. Το 2019 ίδρυσε το Kalush, ένα τρίο προοδευτικής ραπ. Και δύο χρόνια αργότερα ίδρυσε μια εξαμελή μπάντα φολκ-ραπ, την Kalush Orchestra, που είναι το φαβορί στο φετινό φεστιβάλ της Γιουροβίζιον με ένα τραγούδι στο οποίο ο Πσιουκ έδωσε το όνομα της μητέρας του: Stefania.

Οσο κι αν το φεστιβάλ αυτό ήταν πάντα ένα πανηγυράκι, δεν του έλειπε μια πολιτική διάσταση. Φέτος, αυτή η διάσταση είναι ισχυρότερη από ποτέ. Πρώτον, η Ρωσία αποκλείστηκε, όσο κι αν διαμαρτύρονται μερικοί ότι αυτό συνιστά φίμωση της τέχνης. Δεύτερον, η Kalush Orchestra πήρε το χρίσμα μετά την αποκάλυψη ότι η τραγουδίστρια που είχε αρχικά επιλεγεί, η Αλίνα Πας, είχε ταξιδέψει το 2015 στη ρωσοκρατούμενη Κριμαία. Τρίτον, το ίδιο το συγκρότημα είναι πολύ πολιτικοποιημένο: ο Πσιουκ έχει συστήσει μια οργάνωση ονόματι De ty («Πού είσαι;») που βοηθά εκτοπισμένους Ουκρανούς να βρουν στέγη και φάρμακα, ενώ ο χορευτής Σλάβικ Χνατένκο εντάχθηκε στις δυνάμεις υπεράσπισης του Κιέβου και δεν θα μεταβεί τον άλλο μήνα στο Τορίνο. Τα υπόλοιπα μέλη πραγματοποιούν αυτές τις μέρες περιοδεία στην Ευρώπη για να ζητήσουν αλληλεγγύη στη δοκιμαζόμενη χώρα τους.

Αλληλεγγύη; Τι θέλουν δηλαδή από μας, εκτός από την Κύπρο και τη Σερβία να δώσουμε φέτος δωδεκάρι και στην Ουκρανία; Κάτι τέτοιο. Εστω και μόνο για τη συντήρηση της ελπίδας ότι του χρόνου, που θα φιλοξενεί ως νικήτρια τη διοργάνωση, η Ουκρανία θα έχει διώξει τους εισβολείς, θα έχει θάψει τους νεκρούς της, θα έχει μαζέψει τα κομμάτια της και, κυρίως, θα εξακολουθεί να υπάρχει. «Με νανούρισε, μου έδωσε τον ρυθμό και αναμφίβολα τη βούληση της θέλησης, δεν πήρε τίποτα, αλλά έδωσε τα πάντα», λέει κάπου το τραγούδι, όπου τη θέση της μητέρας του ράπερ έχει πάρει πλέον η Ουκρανία. «Θα έρχομαι πάντα προς το μέρος σου μέσα από ανώμαλους δρόμους».

Μια επιπλέον χειρονομία αλληλεγγύης θα ήταν ίσως ο Νικόλας Γιατρομανωλάκης να καλέσει τον Πσιουκ και την παρέα του στην Ελλάδα. Ο υφυπουργός Πολιτισμού έχει αναλάβει πολλές πρωτοβουλίες για τη στήριξη των ουκρανών καλλιτεχνών: μεταξύ άλλων, συναντήθηκε πρόσφατα στη Θεσσαλονίκη με τη Βέρα Κριτσέφσκαγια, σκηνοθέτρια του ντοκιμαντέρ «F@ck this job» που είχαμε την τύχη να δούμε στη συνέχεια στο Γαλλικό Ινστιτούτο, και τη Νατάσα Σιντέγεβα, ιδιοκτήτρια του ηρωικώς πεσόντος ρωσικού καναλιού Dozhd TV για το οποίο μιλάει η ταινία.

Πρέπει να βιαστεί μόνο, οι μουσικοί σύντομα θα επιστρατευθούν, είναι πεισματάρηδες αυτοί οι Ουκρανοί και δεν λένε να παραδοθούν.