Θα επιστρέψει ο Νετανιάχου στην εξουσία;

Ουδείς φανταζόταν ότι αμέσως μετά το πέρας της πρόσφατης τριμερούς συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ στην Αθήνα, η ισραηλινή κυβέρνηση θα βρισκόταν ξαφνικά στη δυσάρεστη θέση να «μετρά μέρες», με το σενάριο ακόμα μιας εκλογικής διαδικασίας να θεωρείται πιθανό. Η αιτία αυτής της απρόσμενης εξέλιξης είναι καθαρά «ισραηλινή»: Πρόσφατα, ο αντικομφορμιστής υπουργός Yγείας και ηγέτης του αριστερού κόμματος «Μέρετς», Νιτσάν Χόροβιτς, υπέβαλε νομοσχέδιο που προέβλεπε ότι κατά τον δεκαήμερο εορτασμό του Εβραϊκού Πάσχα οι νοσηλευόμενοι στα κρατικά νοσοκομεία θα είχαν την επιλογή να καταναλώνουν τρόφιμα που περιέχουν μαγιά (ψωμί και ζυμαρικά), παρότι κάτι τέτοιο απαγορεύεται από τις επιταγές της εβραϊκής θρησκείας τη συγκεκριμένη εορταστική περίοδο.

Oπως ήταν αναμενόμενο, μια τέτοια «επαναστατική» κίνηση, δημιούργησε αντιδράσεις στη θρησκευόμενη μερίδα της κοινωνίας και στα κόμματα της Δεξιάς που την εκφράζουν. Η μεγάλη έκπληξη όμως έμελλε να έρθει από το κομματικό περιβάλλον του πρωθυπουργού Ναφτάλι Μπένετ, και μάλιστα από τη βουλευτή Ιντίτ Σίλμαν, την επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Η Σίλμαν, με γραπτή δήλωση που υπέβαλε στην Κνέσετ την περασμένη Τετάρτη (6/4), ανακοίνωσε την παραίτησή της από τη θέση της, χαρακτηρίζοντας το συγκεκριμένο νομοσχέδιο ως σαφή απειλή κατά της εβραϊκής φυσιογνωμίας του κράτους. Επιπροσθέτως, αρνήθηκε να παραδώσει τη βουλευτική της έδρα, καλώντας τα κόμματα της δεξιάς αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένου του κόμματος Λικούντ υπό τον Βενιαμίν Νετανιάχου, να σχηματίσουν αμέσως νέα κυβέρνηση κατά την τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο. Και με αυτόν τον απρόσμενο τρόπο, μέσα σε μια στιγμή, η κυβέρνηση Μπένετ-Λαπίντ έχασε την πλειοψηφία στην 120μελή Κνέσετ, υποστηριζόμενη πια από μόλις 60 βουλευτές.

Τα δεξιά κόμματα της αντιπολίτευσης, με επικεφαλής το Λικούντ του Νετανιάχου, χαιρέτισαν με ενθουσιασμό την κίνηση της Ιντίτ Σίλμαν, η οποία, ενώ μέχρι πρότινος χαρακτηριζόταν «πειθήνιο όργανο του αποστάτη Μπένετ», αναδείχθηκε σε ηρωίδα. Λίγες ώρες μετά την παραίτησή της, διοργανώθηκε μία εξαιρετικά δυναμική αντικυβερνητική διαδήλωση στο κέντρο της Ιερουσαλήμ, με κύριο ομιλητή τον Νετανιάχου, που καλούσε τους Μπένετ και Λαπίντ να «πάνε σπίτι τους». Την επομένη, οι δημοσκοπήσεις ενίσχυαν το Λικούντ κατά 5 έδρες, συγκεντρώνοντας συνολικά 35.

Οι προσπάθειες του υπουργού Υγείας Χόροβιτς να πείσει τη Σίλμαν να άρει την παραίτησή της, έπεσαν στο κενό. Οι ισχυρισμοί του ίδιου του Ναφτάλι Μπένετ, ότι η Σίλμαν ωθήθηκε σε παραίτηση επειδή εκφοβιζόταν επανειλημμένα από κομματικούς παράγοντες της αντιπολίτευσης δεν κατάφεραν να μεταβάλουν την εικόνα των δημοσκοπήσεων. Ο Νετανιάχου, παρότι άγεται και φέρεται στα δικαστήρια επί μήνες, στις δημοσκοπήσεις συνεχίζει να συγκεντρώνει 34% στο ερώτημα «Ποιος είναι ο καταλληλότερος για πρωθυπουργός;». Παράλληλα, παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο να αποσκιρτήσουν και άλλοι βουλευτές της συμπολίτευσης, δίνοντας τη χαριστική βολή στο τωρινό κυβερνητικό σχήμα.

Παραδόξως, το Εβραϊκό Πάσχα είναι αυτό που «σώζει» την κυβέρνηση Μπένετ-Λαπίντ, μιας και η Κνέσετ δεν συνεδριάζει μέχρι τις 24 Απριλίου, οπότε και λήγει το εορταστικό δεκαήμερο. Μέχρι εκείνη την ημερομηνία, υπάρχει άπλετος χρόνος για ποικίλες κομματικές ζυμώσεις. Και μετά τις 24/4 όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά: Είτε προσφυγή στις κάλπες, είτε σχηματισμός νέας κυβέρνησης εντός της κοινοβουλευτικής περιόδου, είτε ακόμα και παραμονή των Μπένετ-Λαπίντ στην εξουσία με κυβέρνηση μειοψηφίας. Με άλλα λόγια, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, το ενδεχόμενο να επιστρέψει ο Βενιαμίν Νετανιάχου στην πρωθυπουργία δεν είναι διόλου απίθανο.

Ο δρ Γαβριήλ Χαρίτος διδάσκει Ιστορία των Πολιτικών Σχέσεων Ελλάδας-Ισραήλ-Κύπρου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο ισραηλινό Πανεπιστήμιο Μπεν-Γκουριόν. Είναι αναλυτής του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου για τα ζητήματα Μέσης Ανατολής