Τσουβάλιασμα

Είναι προφανές ότι σε ανώμαλους καιρούς οφείλεις να σκεφτείς αντισυμβατικά. Οπως λένε στα ελληνικά… χωριά, «εκτός του κουτιού σου». Κάπως έτσι σκέφτηκε και η κυβέρνηση και από το να κάθεται να περιμένει να ισορροπήσουν οι αγορές, είπε να παρέμβει. Ξεκίνησε με τις διεθνείς και εγχώριες αγορές της ενέργειας και συνέχισε με την κερδοφορία των επιχειρήσεων του κλάδου. Ανοιξε οπότε μια συζήτηση, μέχρι ποιου σημείου δικαιούται να παρέμβει το κράτος στον καπιταλισμό. Στις αγορές δηλαδή και τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Δύσκολη άσκηση για κάθε κυβέρνηση. Ακόμα πιο δύσκολη για μια φιλελεύθερη κυβέρνηση.

Κι όμως η ανάγκη είναι απόλυτα επιβεβλημένη. Ενδεχομένως και να άργησε. Ο χρόνος ωστόσο πάντα μετράει όταν ασκείς μια πολιτική. Αλλιώς ήταν τα πράγματα τον περασμένο Μάιο, όταν η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας επέμενε επ’ απειλή προστίμου προς τις εταιρείες να εφαρμόσουν τη ρήτρα αναπροσαρμογής, το «καπέλο» δηλαδή που πληρώνουμε όλοι και μας «πονάει» στην τσέπη εδώ και μήνες. Η ρήτρα τότε ήταν κατά πολύ μικρότερη μεν, οι εταιρείες με τελευταία τη ΔΕΗ πειθάρχησαν. Εκ τότε ωστόσο οι τιμές πήραν την ανηφόρα και η ρήτρα έγινε το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας.

Αλλιώς ήταν επίσης τα πράγματα στις αρχές του φθινοπώρου όταν η χρηματιστηριακή αγορά χονδρικής του ηλεκτρισμού εκτοξεύτηκε, εξαιτίας των τιμών του φυσικού αερίου, που χωρίς να υπάρχει πόλεμος βρέθηκαν 6 και 7 φορές υψηλότερα. Τότε η ΡΑΕ αντί να ελέγξει τη χονδρική, ξεκίνησε έρευνα στη λιανική, την οποία ήδη ερευνούσε η Επιτροπή Ανταγωνισμού. Αλλιώς είναι η εφαρμογή μιας πολιτικής τώρα, όπου οι εξελίξεις στον πόλεμο και τις κυρώσεις αλλάζουν τα δεδομένα κάθε μέρα και οι υψηλές τιμές στην ενέργεια δείχνουν να παγιώνονται.

Η έκτακτη φορολόγηση προφανώς και είναι μια λύση, καθώς οι μεγάλοι εγχώριοι όμιλοι παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα μας εμφανίζουν αυξημένα κέρδη τους τελευταίους μήνες. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αποτελεί αποτέλεσμα κερδοσκοπίας. Και αν υπάρχει κερδοσκοπία είμαστε βέβαιοι ότι αφορά όλες τις εταιρείες; Η ΔΕΗ για παράδειγμα έχει επιλέξει από την αρχή του προβλήματος να εφαρμόζει μια οριζόντια έκπτωση 30% στη ρήτρα αναπροσαρμογής και μαζί με τα σταθερής χρέωσης τιμολόγια, έχει διαθέσει ένα ποσό που λέει η ίδια ότι μπορεί και να φτάνει τα 800 εκατ. ευρώ. Θα συνεχίσει να δίνει εκπτώσεις μετά τη φορολόγηση; Στο ίδιο παράδειγμα της ΔΕΗ, προκύπτει για το 2021 ένα κέρδος της τάξης των 800 εκατ. ευρώ, που δεν είχε σκοπό να το δώσει μέρισμα στους μετόχους της, αν και θα νομιμοποιούνταν να το κάνει. Αντίθετα έχει πει δημοσίως η διοίκησή της εδώ και καιρό ότι θα επανεπενδύσει στις ΑΠΕ. Θα την αφήσουμε να το κάνει; Αντίστοιχα σχέδια έχουν και άλλες εταιρείες του ηλεκτροπαραγωγικού τομέα. Θα τις αφήσουμε; Ή θα πούμε δώσε τα λεφτά τώρα και άσε τις επενδύσεις για αργότερα; Θα πούμε το ίδιο και στις εταιρείες του πετρελαϊκού τομέα ή θα εφαρμόσουμε διαφορετικά μέτρα και διαφορετικά σταθμά; Είπαμε δύσκολη εξίσωση.

Και κάπου εκεί εμφανίζεται με σιγουριά ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και λέει ότι τα υπερκέρδη των ηλεκτροπαραγωγών φυσικού αερίου φτάνουν το 1,4 δισ. τους τελευταίους οκτώ μήνες. Αγνωστο ποια είναι η πηγή των στοιχείων του. Τα «τσουβαλιάζει» όλα και ζητάει φοροποινές, χωρίς να εξαιρεί τις ΑΠΕ (υδροηλεκτρικά, αιολικά κ.λπ.). Αλλωστε το μυαλό του το έχει στο πώς θα χάσουν όλα αυτά το συγκριτικό τους πλεονέκτημα, σε σχέση με τη μεγάλη του «αγάπη» τον λιγνίτη…