Οι κίνδυνοι του επαγγέλματος

Παντού έτσι γίνεται. Παντού, σε όλους τους ραδιοφωνικούς ή τηλεοπτικούς σταθμούς ανά τον κόσμο, οι παρουσιαστές έχουν μια καλή κουβέντα ή μια ευχή για τους ανταποκριτές τους, που μεταδίδουν τα νέα από τις εμπόλεμες ζώνες της Ουκρανίας. Πολύ φυσικό και ανθρώπινο, γιατί αυτοί οι άνθρωποι διακινδυνεύουν, αλλά μόνο στην Ελλάδα το κάνουμε με μια συναισθηματική θέρμη ιδιαίτερη – υπερβολική και ανεπαίσθητα καταπιεστική, θα την περιέγραφα: «Να προσέχετε!».

Από τα μέσα του 19ου αιώνα που υφίσταται το είδος του πολεμικού ανταποκριτή (οι πρώτες πολεμικές ανταποκρίσεις έγιναν από τον Κριμαϊκό Πόλεμο) μέχρι σήμερα, οι κίνδυνοι για τους πολεμικούς ανταποκριτές παραμένουν πάντα μεγάλοι. Ωστόσο, πρέπει να το παραδεχθούμε, οι συνθήκες υπό τις οποίες κάνουν τη δουλειά τους έχουν βελτιωθεί αισθητά και ορισμένοι κίνδυνοι έχουν ευτυχώς εκλείψει, όπως αυτός που περιγράφει ο Φρανκ Γουίλκεσον, στρατιώτης των Βορείων στον Αμερικανικό Εμφύλιο, σε γραπτή μαρτυρία του:

«Μια από εκείνες τις έξι μέρες στο Κολντ Χάρμπορ, που η πυροβολαρχία μας συμμετείχε στη μάχη, είδα μια ομάδα έφιππους να έρχονται προς το μέρος μας από τα αριστερά. Χαμογέλασα μπροστά στο παράλογο, μια παρέα που βολτάρει για την ευχαρίστησή της μπροστά από την πρώτη γραμμή ανταποκρίνεται στην αντίληψή μου για το γελοίο. Κοιτάζοντάς τους, όμως, είδα ότι επρόκειτο για έναν πολίτη που τον πήγαιναν με συνοδεία. Η ομάδα πέρασε μπροστά από τα πυροβόλα μας και, περνώντας, φάνηκε στην πλάτη του πολίτη μια μεγάλη πινακίδα που έγραφε “Συκοφάντης του Τύπου”. Ολοι μας ξέραμε ότι ήταν ένοχος για κάτι τρομερό και χαιρόμασταν να τον βλέπουμε να περνά μπροστά από την πρώτη γραμμή. Οι στρατιώτες ούρλιαζαν εναντίον του και η επιθυμία τους να τον δουν να ξεσκίζεται σε κομμάτια εκφραζόταν με τον αγριότερο τρόπο. Ο άνθρωπος αυτός επέζησε από τις σφαίρες και τα βλήματα των πυροβόλων που γέμισαν τον αέρα. Αργότερα τον συνάντησα στην Ουάσιγκτον (ήταν ο Εντουαρντ Κράπσι της «Philadelphia Inquirer») και μου είπε ότι ήταν πολεμικός ανταποκριτής και το παράπτωμά του ήταν ότι είχε γράψει σε ανταπόκρισή του ότι ο στρατηγός Μιντ είχε συμβουλεύσει τον στρατηγό Γκραντ να υποχωρήσει προς τον Βορρά μετά τη μάχη του Γουίλντερνες». Μουδιάζει η σκέψη, όταν αναλογίζεσαι τι υπέστη ο άνθρωπος και πώς γλίτωσε – χίλιες φορές προτιμότερη η πίσσα με τα πούπουλα…

Να προσθέσω τη λεπτομέρεια ότι ο πατέρας του συγκεκριμένου στρατιώτη ήταν ο ίδιος πολεμικός ανταποκριτής των «New York Times». Η μαρτυρία προέρχεται από την ανθολογία γραπτών κειμένων στρατιωτών, που επιμελήθηκε ο ιστορικός (και πολεμικός ανταποκριτής στο Βιετνάμ) Μαξ Χέιστινγκς και κυκλοφορεί στα αγγλικά με τον τίτλο «Soldiers: Great Stories of War and Peace».

ΤΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ

Με την ευκαιρία της αναφοράς σε ένα καλό βιβλίο, να σας συστήσω και ένα ακόμη, αληθινά σημαντικό για οποιονδήποτε ενδιαφέρεται σοβαρά για τη δική μας Ιστορία. Μόλις κυκλοφόρησε το «Ιστορικό Λεξικό Ελληνικών Κοινοβουλευτικών Κομμάτων, 1844-1967», από το Ιδρυμα της Βουλής των Ελλήνων σε συνεργασία με το Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών. Την επιμέλεια είχαν οι ιστορικοί Κατερίνα Δέδε, Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, Λίνα Λούβη, Ηλίας Νικολακόπουλος και Σωτήρης Ριζάς. Απαραίτητο ωςβιβλίο αναφοράς στο οποίο ανατρέχεις για «να εξακριβώσεις μια εποχή», επίσης όμως καλογραμμένο και εύχρηστο παρά το μέγεθός του, κάτι που επιτρέπει στον φιλέρευνο αναγνώστη να το παίρνει μαζί του ακόμη και σε χώρους όπου πηγαίνουμε μόνοι μας και, τουλάχιστον ορισμένοι από εμάς, θέλουμε να ξεφυλλίζουμε κάτι επιμορφωτικό. Ειλικρινή συγχαρητήρια σε όσους συνέβαλαν στη δημιουργία του.

Από τα πολλά αξιόλογα που εντοπίζεις φυλλομετρώντας το λεξικό, προσωπικά ξεχώρισα τη φωτογραφία στη σελίδα 163, του προέδρου της ΕΔΑ Γιάννη Πασαλίδη με τους βουλευτές στα γραφεία του κόμματος στη Βουλή. Ολοι τους με κοστούμι και γραβάτα, οι περισσότεροι έχουν το σακάκι κουμπωμένο, ενώ κάποιοι έχουν και μαντιλάκι στην τσέπη του στήθους. Η κατ’ εμέ συγκλονιστική λεπτομέρεια είναι ότι οι δύο καθήμενοι, Ηλίας Τσιριμώκος και Γ. Πασαλίδης, φορούν κατάλευκες κάλτσες…