«Εξετάζουμε όλα τα μέρη που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως καταφύγια»

Δεν είχα ακούσει ποτέ την πόλη Ζέσουφ, για την ακρίβεια πρέπει να χρειάστηκα δύο εβδομάδες για να προφέρω σωστά το όνομά της, Rzeszow. Ο δήμαρχος φορούσε την ουκρανική σημαία στο πέτο και πίσω από το γραφείο του είχε άλλη μία, τεράστια ουκρανική σημαία, μαζί με τη σημαία της Πολωνίας και τη σημαία της πόλης. «Ηταν πάντα εδώ;» τον ρωτάω. «Οχι! Τώρα την έβαλα!» παραδέχεται. Τολμώ να του πω ότι δεν γνώριζα την πόλη του. «Είναι η πόλη που συνδέει τη Δύση με την Ανατολή», μου λέει με καμάρι. «Η αδερφή της Λαμίας», μου αποκαλύπτει και μου διηγείται την ιστορία της αδελφοποίησης με τη Λαμία Φθιώτιδας. «Γι’ αυτό το Ζέσουφ έχει πολύ ισχυρούς δεσμούς με την Ελλάδα. Γι’ αυτό οι Ελληνες μας στέλνουν βοήθεια», μου λέει.

Οι ρωσικές ρουκέτες χτύπησαν μια ανάσα από τα σύνορα του ΝΑΤΟ. 40 χλμ. από το ουκρανικό Λβιβ, 12 χλμ. από το πολωνικό Ζέσουφ. Νιώθετε ασφαλείς;

Για εμάς είναι ένας εφιάλτης. Είναι τραγικό να ξέρεις πόσο κοντά βρίσκεσαι στον πόλεμο. Σήμερα είναι η Ουκρανία. Αύριο; Η Πολωνία; Ποιος ξέρει;

Συναντήσαμε μια ελληνίδα φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο του Ζέσουφ. Μας είπε ότι στη σχολή της ήδη εφαρμόζονται κάποια μέτρα ασφαλείας. Υπάρχουν αντίστοιχα μέτρα σε ολόκληρη την πόλη;

Προφανώς. Εξετάζουμε όλα τα πιθανά μέρη της πόλης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως καταφύγια.

Ο κόσμος φοβάται;

Μας ρωτάνε αν κινδυνεύουν, αν είναι έτοιμα τα καταφύγια. Φοβούνται. Οσοι είχαν διαβατήρια τα ανανέωσαν και οι υπόλοιποι έσπευσαν να βγάλουν.

Πόσοι αμερικανοί στρατιώτες είναι αυτή τη στιγμή στην περιοχή;

Περίπου 5.000 αμερικανοί στρατιώτες. Αλλά, ακόμα και με τόσους στρατιώτες, Αμερικανούς και Πολωνούς, να μας προστατεύουν 24 ώρες το 24ωρο, και πάλι είναι δύσκολο να νιώθει κανείς ασφαλής.

Πόσα εκατομμύρια πρόσφυγες ήρθαν στην Πολωνία;

Δύο εκατομμύρια πρόσφυγες έχουν διασχίσει τα σύνορά μας. Στη δική μας πόλη μένουν 20.000 πρόσφυγες. Ενώ πάνω από 200.000 έχουν περάσει από την πόλη μας κι έχουν φύγει.

Μπορείτε να αντεπεξέλθετε;

Αυτή τη στιγμή ναι, σε δύο μήνες όχι.

Οσοι μείνουν μπορούν να απορροφηθούν από την τοπική κοινωνία; Μπορούν να βρουν μια θέση στην αγορά εργασίας;

Οι Πολωνοί έδειξαν την ψυχή τους, επιδεικνύοντας αλληλεγγύη και προσφέροντας στήριξη προς τους Ουκρανούς από το πρώτο μέρος του πολέμου, όταν οι Ρώσοι πήραν το Ντονμπάς και την Κριμαία. Πολλοί Ουκρανοί ήρθαν εδώ και πλέον εργάζονται εδώ. Οσο για την αγορά εργασίας, έχουμε μεγάλη ανάγκη στον τομέα της παραγωγής. Αυτό ισχύει τώρα. Τι θα γίνει όμως αν οι ροές αυξηθούν;

Υπάρχουν αντίθετες φωνές; Ομάδες στην πόλη που δεν δέχτηκαν τους πρόσφυγες;

Οσοι εναντιώνονται στους πρόσφυγες είναι τα ρωσικά τρολ. Μπορεί να υπάρχουν μειονότητες που εμπνεύστηκαν από τη Ρωσία ή και κάποιοι που χρηματοδοτήθηκαν από εκεί.

Πάντως οι μουσουλμάνοι της Ουκρανίας δεν είναι το ίδιο ευπρόσδεκτοι στη χώρα σας.

Το γεγονός ότι οι Ουκρανοί που έρχονται εδώ είναι Σλάβοι και είναι γείτονες είναι, φυσικά, μια θετική παράμετρος της ένταξής τους. Η θρησκεία των Ουκρανών είναι διαφορετική. Είναι όμως χριστιανοί. Σε ό,τι αφορά το Ισλάμ, θα πρέπει να ξέρετε πως κι εμείς έχουμε μια μειονότητα. Είναι οι Τάταροι, οι οποίοι είναι επίσης μουσουλμάνοι. Ωστόσο, ναι, αντιλαμβάνομαι ότι είναι πιο δύσκολο για τους μουσουλμάνους να βρουν τη θέση τους εδώ.

Δεν είχατε ανοιχτές τις πύλες σας ούτε για τους Σύρους ή τους Αφγανούς, ένα βάρος που επωμίστηκε η Ελλάδα. Είναι θέμα χρώματος; Θρησκείας;

Θα πρέπει να πω πως αυτή είναι η θέση της εθνικής μας κυβέρνησης. Εγώ έχω διαφορετική άποψη. Πρέπει να δείξουμε τι σημαίνει ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Οταν η Ελλάδα δέχτηκε τους πρόσφυγες, θα έπρεπε κι εμείς να τους είχαμε δεχτεί. Τώρα χρειαζόμαστε κι εμείς την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.