Μία ακόμη κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ

Καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται για τόσες ημέρες, οι σημαντικές οικονομικές, εδαφικές και κοινωνικές επιπτώσεις που επιφέρει είναι ήδη ορατές. Το οικονομικό, δημογραφικό και κοινωνικό σοκ είναι μεγάλο και οι ευρωπαϊκές περιφέρειες και εδάφη θα υποφέρουν ακόμη περισσότερο μετά και την άνευ προηγουμένου κρίση του κορωνοϊού.

Οι συνέπειες της εισβολής είναι τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες. Για τις βραχυπρόθεσμες, η ΕΕ έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές δράσεις για την ανακούφιση τόσο των προσφύγων όσο και των περιοχών που δέχονται τις μεγάλες ροές. Η ΕΕ στέκεται αλληλέγγυα προς την Ουκρανία κατά της βάναυσης εισβολής στη Ρωσική Ομοσπονδία. Η πρόσφατη πρόταση για τη δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη (CARE) θα διευκολύνει και θα κινητοποιήσει ταχύτερα τα ταμεία συνοχής έτσι ώστε να βοηθήσουν τους ανθρώπους που φεύγουν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς και για να στηρίξουν τα κράτη – μέλη και τις περιφέρειες πρώτης γραμμής που τους καλωσορίζουν. Επιπλέον, το έκτακτο ποσοστό συγχρηματοδότησης 100% που εφαρμόζεται για την αντιμετώπιση της πανδημίας θα παραταθεί κατά ένα έτος.

Η Ευρώπη έχει αποδείξει στο πρόσφατο παρελθόν της ότι όταν υπάρχει επείγουσα ανάγκη κινείται άμεσα και αποφασιστικά. Η πρόταση CARE ήδη συμφωνήθηκε σε επίπεδο Μόνιμων Αντιπροσώπων και σε λίγες ημέρες θα είναι σε ισχύ. Τούτες οι προτάσεις όμως καθώς και τα ποσά που έχουν κινητοποιηθεί τις τελευταίες ημέρες είναι σταγόνα στον ωκεανό.

Στις Βρυξέλλες, σε όλες τις συζητήσεις που γίνονται κυριαρχεί διάχυτα η αίσθηση ότι αυτή η κρίση οδηγεί σε αχαρτογράφητα νερά, όπου κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι μέλλει γενέσθαι. Το μόνο σίγουρο είναι ότι εφόσον συνεχιστεί ο πόλεμος οι επιπτώσεις θα είναι τεράστιες και σίγουρα πιο μεγάλες από αυτές της πανδημίας.

Την επόμενη εβδομάδα θα πραγματοποιηθεί Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ καθώς και κοινή Σύνοδος ΕΕ – ΝΑΤΟ. Παρόλο που στο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Συνόδου δεν υπάρχει αναφορά σε κάποια οικονομική πτυχή της κρίσης, είναι σίγουρο ότι θα συζητηθούν και οι τρόποι αδιεξόδου. Απαιτούνται λύσεις μεσοπρόθεσμες με την έκδοση ενός ευρωομολόγου ή ενός νέου χρηματοδοτικού εργαλείου, το οποίο θα χρηματοδοτήσει την ενεργειακή κρίση αλλά και την κάλυψη των πρόσθετων αμυντικών δαπανών.

Απαιτούνται όμως και μακροπρόθεσμες λύσεις μέσω ενός στρατηγικού προγραμματισμού με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα έτσι ώστε η Ευρώπη να απεξαρτηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο από τις άλλες οικονομίες και παραγωγικά συστήματα και να αποκτήσει στρατηγική, ενεργειακή και παραγωγική αυτονομία. Οι ευρωπαίοι ηγέτες πλέον έχουν διαπιστώσει ότι η πολυεπίπεδη αυτονομία της Ευρώπης πρέπει να είναι αυτοσκοπός.

Ο Γιώργος Μελέας είναι εθνικός εμπειρογνώμονας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή