Η δικαστής που γράφει Ιστορία

Ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν πρότεινε τη δικαστή Κετάντζι Μπράουν Τζάκσον στο Ανώτατο Δικαστήριο, αποκαλώντας την «ένα από τα πιο λαμπρά νομικά μυαλά του έθνους». Θα είναι η πρώτη μαύρη γυναίκα που θα καθίσει στα έδρανα του συνταγματικού δικαστηρίου των ΗΠΑ στα 233 χρόνια ιστορίας του, εάν επικυρωθεί ο διορισμός της. Θα αντικαταστήσει τον φιλελεύθερο δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου Στίβεν Μπρέιερ, που αποσύρεται τον Ιούνιο.

Η Τζάκσον, ομοσπονδιακή εφέτης, δήλωσε ότι αισθάνεται «ταπεινότητα» για την υποψηφιότητά της για ένα τόσο σημαντικό αξίωμα. Ανακοινώνοντάς την ο πρόεδρος Μπάιντεν την περιέγραψε ως μια «εξαιρετική» υποψήφια, με «ανεξάρτητο μυαλό, αδιάλλακτη ακεραιότητα και ισχυρή ηθική πυξίδα». Η αντικατάσταση του δικαστή Μπρέιερ δεν θα αλλάξει την τρέχουσα συντηρητική πλειοψηφία του δικαστηρίου που είναι 6-3.

Το Ανώτατο Δικαστήριο διαδραματίζει βασικό ρόλο στην αμερικανική ζωή και έχει συχνά τον τελευταίο λόγο σε εξαιρετικά αμφιλεγόμενους νόμους, διαφορές μεταξύ πολιτειών και ομοσπονδιακής κυβέρνησης και τελικές εκκλήσεις για αναστολή εκτελέσεων. Για οποιαδήποτε υποψηφιότητα στο Ανώτατο Δικαστήριο, ο πρόεδρος επιλέγει πρώτα τον υποψήφιο που προτιμά και η Γερουσία στη συνέχεια ψηφίζει για την επικύρωση, κάτι που απαιτεί απλή πλειοψηφία.

Ο ηγέτης της πλειοψηφίας της Γερουσίας Τσακ Σούμερ δήλωσε ότι η Επιτροπή Δικαιοσύνης της Γερουσίας θα ξεκινήσει ακροάσεις «τις επόμενες εβδομάδες». Η 51χρονη Τζάκσον υπηρετεί επί του παρόντος στο Εφετείο των ΗΠΑ στην πρωτεύουσα Ουάσιγκτον. Τρεις σημερινοί δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου υπηρέτησαν στο παρελθόν σε αυτό το δικαστήριο.

Η Τζάκσον έχει δύο πτυχία από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, ενώ όσο ήταν φοιτήτρια συμμετείχε ως συντάκτρια στο περίφημο νομικό περιοδικό «Harvard Law Review». Οταν είχε πει στον σύμβουλό της στο γυμνάσιο ότι ήθελε να παρακολουθήσει το διάσημο πανεπιστήμιο, την προειδοποίησε να μη θέσει στόχους τόσο ψηλά.

Ο Μπάιντεν υποσχέθηκε για πρώτη φορά να προτείνει μια μαύρη γυναίκα στο Ανώτατο Δικαστήριο πριν από δύο χρόνια, στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας.

Οι μαύρες γυναίκες αποτελούν περίπου το 3% του ομοσπονδιακού δικαστικού σώματος, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Η υποψηφιότητα της Τζάκσον, όμως, είναι ιστορική για περισσότερους από έναν λόγους. Αν επικυρωθεί, τέσσερις γυναίκες θα βρεθούν μαζί στο εννεαμελές δικαστήριο για πρώτη φορά στην ιστορία του. Μέχρι σήμερα, υπήρξαν μόνο δύο μαύροι δικαστές στο Ανώτατο Δικαστήριο. Ο δικαστής Θέργκουντ Μάρσαλ, που προτάθηκε από τον πρόεδρο Λίντον Τζόνσον το 1967, και ο δικαστής Κλάρενς Τόμας, ο οποίος εξακολουθεί να βρίσκεται στο δικαστήριο και ορίστηκε από τον πρόεδρο Τζορτζ Μπους το 1991.

Η Τζάκσον γεννήθηκε στην Ουάσιγκτον, αλλά μεγάλωσε στο Μαϊάμι. Οι γονείς της ήταν και οι δύο απόφοιτοι ιστορικών μαύρων κολεγίων και ξεκίνησαν την καριέρα τους ως δάσκαλοι, ενώ ο αδερφός της ήταν αστυνομικός και υπηρέτησε στον στρατό.

Οταν η Τζάκσον ήταν μικρό παιδί, ο πατέρας της παρακολούθησε τη Νομική Σχολή. «Μερικές από τις πρώτες αναμνήσεις μου είναι να κάθεται στο τραπέζι της κουζίνας και να διαβάζει τα νομικά του βιβλία», περιγράφει εκείνη. Οταν η Κετάντζι σπούδαζε στο κολέγιο, ο θείος της καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη για μια υπόθεση που αφορούσε κατοχή κοκαΐνης. Χρόνια αργότερα, η Τζάκσον έπεισε ένα νομικό γραφείο να αναλάβει την υπόθεσή του pro bono και τελικά ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα μείωσε την ποινή του. Ενας άλλος θείος της διετέλεσε αρχηγός της αστυνομίας του Μαϊάμι.

Η Τζάκσον έχει σχέση με τον δικαστή που πρόκειται να αντικαταστήσει. Υπήρξε υπάλληλος του δικαστή Μπρέιερ στο Ανώτατο Δικαστήριο τη δεκαετία 1990-2000.

Επαινεί το πρώην αφεντικό της για την «ευγένεια, τη χάρη, τον πραγματισμό και τη γενναιοδωρία του πνεύματός του». Το 2012, ο τότε πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα όρισε την Τζάκσον ως εφέτη στην Ουάσιγκτον. Κατά τη διάρκεια των οκτώ ετών που παρέμεινε εκεί, συνέγραψε περισσότερες από 500 αποφάσεις. Μεταξύ αυτών, αποφάσισε ότι ο Ντόναλντ ΜακΓκαν, πρώην σύμβουλος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, έπρεπε να καταθέσει στην έρευνα για την ανάμειξη της Ρωσίας στην προεκλογική εκστρατεία του 2016. «Οι πρόεδροι δεν είναι βασιλιάδες», είχε γράψει στην απόφασή της.

Η Κετάντζι Μπράουν Τζάκσον, που θεωρείται φιλελεύθερων απόψεων, έχει οικογενειακή σχέση με τον Πολ Ράιαν, πρώην πρόεδρο της Βουλής και πρώην υποψήφιο αντιπρόεδρο των Ρεπουμπλικανών. «Οι πολιτικές μας απόψεις μπορεί να διαφέρουν, αλλά ο θαυμασμός μου για την ευφυΐα της Κετάντζι, για τον χαρακτήρα και την ακεραιότητά της είναι αδιαμφισβήτητος», έγραψε στο Twitter πριν από λίγες ημέρες. Ο σύζυγός της είναι χειρουργός και έχουν δύο παιδιά.

Η Τζάκσον θεωρήθηκε φαβορί για τη θέση στο Ανώτατο Δικαστήριο από την πρώτη στιγμή που ο πρόεδρος Μπάιντεν ξεκίνησε την αναζήτηση νέου προσώπου τον περασμένο μήνα. Και παρέμεινε στην κορυφή της μικρής σχετικής λίστας. Αυτό, λένε οι αναλυτές, ταιριάζει με τον τρόπο με τον οποίο ο Μπάιντεν έκανε και τους βασικούς διορισμούς για το υπουργικό συμβούλιο – τείνει να κάνει την ασφαλή, προβλέψιμη επιλογή.

Η δικαστής έχει ήδη επικυρωθεί από τη Γερουσία μία φορά, όταν είχε προταθεί για θέση στο Εφετείο. Το ιστορικό των αποφάσεών της θα εξεταστεί εξονυχιστικά τις επόμενες ημέρες, θεωρείται πάντως φιλελεύθερο αλλά όχι ακραίο. Αλλωστε τα διαπιστευτήριά της – νομική σχολή της Ivy League, εργασία στο γραφείο του Μπρέιερ και οκτώ χρόνια εφέτης – είναι υψηλού επιπέδου.