Μια συνάντηση, άλλη μία ευκαιρία

Ανακοινώθηκε, και επίσημα, χθες η συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο. «Οι δύο χώρες αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις. Ο Πρωθυπουργός θα προσέλθει στη συνάντηση με θετική διάθεση, χωρίς ψευδαισθήσεις και χωρίς διαφοροποιήσεις από τις γνωστές θέσεις που εδράζονται στο διεθνές δίκαιο», δήλωσε ο Γιάννης Οικονόμου, στη διάρκεια της ενημέρωσης των πολιτικών συντακτών. Δεν παρέλειψε, βεβαίως, να πλαισιώσει αυτή τη δήλωση με μια γενική εκτίμηση της κατάστασης, μετά την εισβολή της Ρωσίας του Πούτιν στην Ουκρανία, να επικρίνει συνολικά τον αναθεωρητισμό κάποιων αυταρχισμών, με δημοκρατικό προκάλυμμα ή και όχι, και να δηλώσει ακόμα μία φορά ότι είμαστε με τη σωστή πλευρά της Ιστορίας. Προσωπικώς δεν με ενοχλεί να λέγονται αυτά, ιδίως από τη στιγμή που η πολιτική ηγεσία μας τα πιστεύει: είναι ένας επιπλέον λόγος που ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας σε δύσκολους καιρούς.

Ο έλληνας Πρωθυπουργός πράττει το σωστό. Είναι προς το συμφέρον της Ελλάδας να συζητά, να αποφεύγει τις κρίσεις με τη γείτονα και να αναζητά το κατάλληλο timing για την προώθηση της ατζέντας της, που δεν είναι άλλη από μια συμφωνία στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.

Αλλωστε, ένας έμπειρος και εξίσου νηφάλιος πολιτικός, ο Ευάγγελος Βενιζέλος, πριν από μερικές ημέρες είχε εισηγηθεί δημοσίως αυτή τη στάση. «Η Τουρκία διεκδικεί τον εξαιρετισμό της, θέλει να είναι περιφερειακή δύναμη, θέλει να κρατά στενές σχέσεις φιλίας και σύγκρουσης με τη Ρωσία σε πάρα πολλά μέτωπα, όμως, όταν τα διλήμματα είναι απόλυτα, μετωπικά, είναι μια δυτική χώρα», είπε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ σε συνέντευξή του, πριν από μερικές ημέρες, τονίζοντας ότι η Τουρκία, σε αυτή τη συγκυρία, «κάνει μια επίδειξη δυτικού προσανατολισμού», άρα είναι «η κατάλληλη στιγμή να γίνει μια συζήτηση των ηγετών των δύο χωρών».

Με αυτή τη γραμμή φαίνεται ότι είναι σύμφωνος και ο Νίκος Ανδρουλάκης του ΚΙΝΑΛ (που μου κάνει εντύπωση ότι δεν έχει αναζητήσει, έστω για να συνομιλήσει μαζί του, τον Ευάγγελο Βενιζέλο). Ο σύμβουλος Εξωτερικών του ΚΙΝΑΛ, καθηγητής Σωτήρης Σέρμπος, στην πρώτη ουσιαστικά δημόσια παρουσία του, συναινεί στην επανέναρξη της κινητικότητας ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία. «Είναι πολύ σημαντικό ότι έχουμε έναν ανανεωμένο αέρα εθνικής αυτοπεποίθησης, στον πυρήνα του δυτικού παραδείγματος, απέναντι στους αναθεωρητές όπως ο ρώσος πρόεδρος», σημειώνει ο καθηγητής Σέρμπος, ουσιαστικά δηλώνοντας, μαζί με επιφυλάξεις για την τουρκική πλευρά, την υποστήριξη του ΚΙΝΑΛ στην προσπάθεια αναθέρμανσης της διαπραγμάτευσης ανάμεσα στις δύο χώρες.

Ενδιαφέρον έχει ότι και ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρεί επιβεβλημένη τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν. Με δεδομένα τα μέτωπα στην εγχώρια πολιτική σκηνή, έχει πολύ ενδιαφέρον η τόσο εκτεταμένη στήριξη στον Πρωθυπουργό να συζητήσει ξανά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η πίεση της Τουρκίας από τον Βορρά και η εκ νέου πρόσδεση στο αμερικανικό άρμα επιρροής, δηλαδή στη Δύση, πιθανόν να έχουν δημιουργήσει την απαραίτητη ρωγμή στην αδιαλλαξία της γείτονος – κι ίσως είναι η κατάλληλη στιγμή η Ελλάδα να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία. Δεν έχουμε πλέον το Ελσίνκι, αλλά έχουμε μια νέα αναδιάταξη δυνάμεων παγκοσμίως, και η Ελλάδα, που όντως είναι στη σωστή μεριά, μπορεί να έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων και συνομιλήτρια μια περισσότερο διαλλακτική Τουρκία.

Την περίοδο της Μεταπολίτευσης, το timing στην προσέγγιση των δύο χωρών υπονομεύτηκε τουλάχιστον δύο φορές από μια στερεότυπη έχθρα. Αυτή τη φορά ίσως δοθεί η δυνατότητα να υπερβούμε τα στερεότυπα.