Εχθρός του δυτικού φιλελευθερισμού

Η Ουκρανία φλέγεται. Ο κόσμος φλέγεται. Ο Πούτιν, χθες, υπερέβη τα εσκαμμένα, δείχνοντας το πραγματικό πρόσωπό του. Επικεφαλής ενός νέου ρωσικού ολοκληρωτισμού και αποτρόπαιος, εισέβαλε στην Ουκρανία, για να αποδειχτεί εξαρχής ότι ακόμα και τα προσχήματα που επικαλούνταν τις προηγούμενες ημέρες είναι απλώς προσχήματα: επιδιώκει να καταλάβει ολόκληρη τη χώρα και όχι τις ανατολικές επαρχίες Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ, όπου δήθεν καταπιέζονται οι ρωσικοί μειονοτικοί πληθυσμοί. Επιδιώκει να αντικαταστήσει τη νόμιμη κυβέρνηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι με ανδρείκελα, με υποτακτικούς του, που θα λειτουργήσουν ως εκπρόσωποι της ρωσικής ηγεμονίας, ως δωσίλογοι.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν είχε κρύψει τον χαρακτήρα της εξουσίας του ούτε τις πολιτικές βλέψεις του τα 22 χρόνια που συνολικά ασκεί την εξουσία. Αυταρχικός ηγέτης, που έφερε στα μέτρα του το πολιτικό σύστημα της χώρας του, ευνόησε ολιγάρχες της αρεσκείας του με τους οποίους αλληλοστηρίζονται και στην πορεία ροκάνισε κάθε δημοκρατικό κανόνα. Η ελευθερία της έκφρασης ή η πολιτική αντιπαράθεση είναι ελεγχόμενες δραστηριότητες. Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Αλεξέι Ναβάλνι, παραλίγο να πεθάνει το καλοκαίρι του 2020, θύμα μυστηριώδους δηλητηρίασης ενώ, μετά την αποθεραπεία του στη Γερμανία, συνελήφθη και ρίχτηκε στη φυλακή. Το καθεστώς Πούτιν είναι ένα καθεστώς αυθαιρεσίας και τρόμου για όσους επαγγέλλονται φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις και δικαιώματα. Αλλά και ένα καθεστώς η υπεροχή του οποίου επιβάλλεται διά του αυταρχισμού.

Τα βάναυσα χαρακτηριστικά του εκδηλώθηκαν στην πολεμική επιχείρηση που εκκίνησε κατά της Ουκρανίας. Πρόκειται, ουσιαστικά, για μια κίνηση προσάρτησης μιας γειτονικής χώρας, ενός ανεξάρτητου και εθνικά κυρίαρχου κράτους. Προσάρτηση που ο ίδιος τη δικαιολογεί αρνούμενος την πρόθεση των ηγετών της χώρας να την εντάξουν στο ΝΑΤΟ και επικαλούμενος θέσεις του ρωσικού εθνικισμού, που αρνείται εθνική υπόσταση στο ουκρανικό έθνος, θεωρώντας το παρακλάδι του ρωσικού. Στη βάση της συμπεριφοράς του, όμως, βρίσκεται η αντίθεσή του στην πρόθεση της πλειονότητας των πολιτών της Ουκρανίας να ζήσουν όπως ο δυτικός κόσμος: δημοκρατικά και ελεύθερα. Το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του λαού μιας ανεξάρτητης, κυρίαρχης χώρας, ο Πούτιν το καταργεί. Αλλά δεν είναι η κατάκτηση ο μόνος στόχος του.

Ο στόχος του Πούτιν είναι ο ελεύθερος κόσμος, η κουλτούρα της ελευθερίας. Με δικτατορικές μεθόδους, ουσιαστικά μάχεται τις αξίες της Δύσης: την ατομικότητα του δυτικού ανθρώπου, τα δικαιώματά του, τις ελευθερίες του. Μάχεται τη χειραφέτηση από αυταρχικές δομές, από δεσποτείες και εξουσίες που παίζουν εν ου παικτοίς. Και επιδιώκοντας την επέκταση της κυριαρχίας του στη γείτονα χώρα, ουσιαστικά κλείνει τις προοπτικές της δικής του χώρας, τονώνοντας τα αυταρχικά χαρακτηριστικά του καθεστώτος του: ήδη, χθες, στη Ρωσία επιβλήθηκε καθεστώς λογοκρισίας. Ολα τα σκιάζει η φοβέρα.

Η κατάπνιξη της βούλησης των ελεύθερων ανθρώπων στην Ουκρανία και στη Ρωσία, αυτό είναι ένα ακόμα σοβαρό πρόβλημα. Σε εποχές εξωστρέφειας, η Ρωσία διά του ηγέτη της κλείνεται στον εαυτό της: σε ένα ζοφερό, κλειστό, αυταρχικό σύστημα που, πλέον, θα διαμορφώνεται από την κρατική προπαγάνδα και θα συντηρείται διά του φόβου και της επιβολής. Το σύστημα αυτό, ήδη, η Ρωσία επιδιώκει να το επεκτείνει και σε χώρες που θεωρούσαν ότι γλίτωσαν την επιβολή, όπως η Ουκρανία – αύριο ίσως και άλλες, που έφυγαν από την επιρροή της πρώην Σοβιετικής Ενωσης. Σκέφτομαι με λύπη και με θαυμασμό αυτούς τους ανιδιοτελείς άτυχους, που θα πληρώσουν την αντίστασή τους, αλλά παρ’ όλα αυτά σφίγγουν τα δόντια και προχωρούν.