Ο φόνος δεν συνιστά μορφή οπαδικής βίας

Τη μέρα κλειδώνω

τα θηρία στην ντουλάπα

Διώνη Δημητριάδου, «Παλίμψηστη του Λύκου μου μορφή»

Η βία των οπαδών μαστίζει ολόκληρη την ελληνική κοινωνία και εκφράζεται με επιθέσεις οργανωμένων ομάδων φανατικών (από παπάδες μέχρι ακροδεξιούς) σε κάθε ευκαιρία και συχνά εναντίον όλων. Η αθλητική βία, ως μέρος αυτής της παροξυστικής βίας, πέρασε διάφορα στάδια: από την εποχή των αποκλεισμένων παιδιών (1970-1980) ή την εποχή των ιδιωτικών στρατών των προέδρων (1990-2000) μέχρι τη σημερινή μορφή της, όπου το εγκληματοειδές στοιχείο επικρατεί.

Η οργανωμένη και προσχεδιασμένη αυτή βία δεν είχε ποτέ στο παρελθόν σχέση με τον αγώνα και την εξέλιξή του αλλά με τις δυνατότητες απευθείας μετάδοσης από τα ΜΜΕ της καταστροφικής μανίας των κουκουλοφόρων, οι οποίοι «μονομαχούσαν» με την Αστυνομία και έκαναν επίδειξη δύναμης στο Κράτος.

Δεν πρόκειται για αυθόρμητη βία (σύνδρομο των Βεδουίνων), ούτε για σύγκρουση για την τιμή της φανέλας, και βέβαια δεν σχετίζεται με κάποια κοινωνικο-οικονομική κρίση. Οι Θύρες διακινούν διάφορα «μαύρα» προϊόντα του υποκόσμου, ενώ η συχνά αφελής λαϊκή συμπαράσταση θολώνει την εικόνα. Οι μπαχαλάκηδες ή άλλες «συλλογικότητες» έχουν βρει «γήπεδο» για δράσεις, οι οποίες δεν διαταράσσουν μόνο τη δημόσια τάξη αλλά επιβουλεύονται και την ασφάλεια των πολιτών.

Χούλιγκανς, πρεζόνια, κλεφτρόνια, μικρολαμόγια εναλλάσσονται ή και συνυπάρχουν, αλλά τον τελευταίο καιρό τα πράγματα έγιναν χειρότερα γιατί ο Χάρος βγαίνει συνεχώς παγανιά και στον δρόμο (δηλαδή εκτός γηπέδου και ανεξάρτητα από κάποιον αγώνα), αφού ουδείς έχει το θάρρος να σπάσει ταυτόγχρονα όλα τα κεφάλια της Λερναίας Υδρας (πολιτικά και οικονομικά), ενώ το ακαταδίωκτο και η ατιμωρησία συνιστούν τρέχουσες πρακτικές. Παλαιότερα είχα προτείνει:

– Αμεση διακοπή του Πρωταθλήματος και του Κυπέλλου (εν κινήσει δεν γίνεται «κάθαρση»).

– Αυτόματο και αυτοδίκαιο υποβιβασμό της (όποιας) ομάδας οι «φίλαθλοι» της οποίας προκαλούν τα σοβαρά επεισόδια.

– Αποκλεισμό ετήσιο των γηπέδων των ομάδων αυτών.

– Αφαίρεση φιλάθλου ιδιότητας όποιου γράφει ή δηλώνει εμπρηστικά συνθήματα.

– Διάφορα ασυμβίβαστα.

– Αναδιάρθρωση φορέων ελέγχου νομιμότητας.

Σήμερα, και μετά τη στυγερή δολοφονία του νεαρού Αλκη, νομίζω ότι δεν έχουν πλέον πέραση τα διοικητικά και τα μικροποινικά μέτρα, τα οποία άλλωστε καθίστανται συχνά και ανενεργά.

Νομίζω ότι έφτασε η ώρα της εφαρμογής της νομοθεσίας περί οργανωμένου εγκλήματος και εγκληματικής οργάνωσης. Κακώς αναφερόμαστε σε οπαδική βία και σε χουλιγκανισμό. Η μόνη κοινωνικά και ποινικά ορθή οπτική γωνία είναι αυτή της εγκληματικής πράξης τελεσθείσας από εγκληματικά στοιχεία. Αρα η ύπαρξη ιεραρχίας και συντονιστή, μηχανισμών συγκάλυψης των ομάδων κρούσης στο παρελθόν, έχει περισσότερο ενδιαφέρον από τα χρώματα της όποιας φανέλας (που μάλλον κρύβει την αλήθεια).

ΥΓ.: Τα βασικά ερωτήματα αφορούν στην ποιότητα της εξυγίανσης (με ποιους, πότε, πώς), στις διαδικασίες αποκάλυψης των υπόγειων σχέσεων αθλητικού υπόκοσμου και πολιτικού υπέρκοσμου, την οριοθέτηση του αυτοδιοίκητου (στην αποτροπή παρέμβασης του Κράτους αλλά όχι στην ασυλία διάπραξης εγκληματικών ενεργειών), στη μη παραβίαση των νόμων από την ίδια την Πολιτεία, τις Ομοσπονδίες κ.λπ. Δεν είμαστε στη φάση της ευαισθητοποίησης, της ενημέρωσης ή της παιδείας (sic) αλλά στη φάση της «εκκαθάρισης τοπίου» (κυκλωμάτων διαφθοράς και διαπλοκής). Λύσεις υπάρχουν. Οι λύτες (όλοι οι λύτες και όχι μόνον οι κυβερνώντες) μοιάζουν φοβισμένοι ή αμήχανοι.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής Εγκληματολογίας, πρώην υπουργός