Ιδιοκτήτες

Ηταν, σύμφωνα με το πρωθυπουργικό βιντεοσκοπημένο μήνυμα, «μια δίκαιη απόφαση για την κοινωνία και επωφελής για την οικονομία». Αφορά, ισχυρίζονται στις κατ’ ιδίαν συνομιλίες οι κυβερνητικοί, το 80% των Ελλήνων – αφού είμαστε, όπως συμπληρώνουν, μια χώρα με εξαιρετικά υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης. Η μείωση του ΕΝΦΙΑ ωφελεί μια πολύ μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία, επιμένουν προκειμένου να δικαιολογήσουν την ανακοίνωσή της. Αν βέβαια ανατρέξει κανείς στα στοιχεία για την αγορά κατοικίας, θα βρει ένα κεφάλαιο του θέματος «στέγαση» το οποίο η ανάγνωση της κυβέρνησης μοιάζει να έχει προσπεράσει. Η μόνιμη επωδός της, πως «σχεδόν όλοι έχουν ένα δικό τους σπίτι», παίρνει σαν δεδομένες τις συνθήκες της προμνημονιακής περιόδου. Πριν από το 2010 η ζήτηση για αγορά ήταν μεγαλύτερη από εκείνη για ενοικίαση. Τώρα το 90%-95% όποιων ψάχνουν στέγη, ψάχνουν να νοικιάσουν. Κι όχι μόνο. Στην πρωτεύουσα όσοι μένουν στο ενοίκιο αποτελούν σχεδόν το 40% του πληθυσμού. Το δε 83,2% των ελλήνων ενοικιαστών δίνουν, κατά τη Eurostat, το 40% των εισοδημάτων τους σε έξοδα σχετικά με τη στέγαση – όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος φτάνει το 25%.

Ενοικιαστές
Το συγκεκριμένο μέτρο, με άλλα λόγια, στοχεύει στην ικανοποίηση ενός ακροατηρίου μικρότερου από εκείνο που πλασάρεται ως επωφελούμενο. Η δε ηλικιακή του μεροληψία γίνεται εμφανής από τα ποσοστά των νέων έως 34 ετών που κοιμούνται στο παιδικό τους κρεβάτι για οικονομικούς λόγους. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων ανήκουν σε μεγαλύτερες γενιές – ενώ οι νεότεροι ανάμεσά τους οφείλουν την περιουσία τους στις γονικές παροχές. Στη μελέτη του Ινστιτούτου Ερευνών Eteron για το μεταβαλλόμενο τοπίο της στέγασης επισημαίνεται χαρακτηριστικά ότι η στεγαστική πορεία των 25 με 40+ παρεκκλίνει σημαντικά από εκείνη των γονιών τους γιατί δεν έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν σπίτι. Το φαινόμενο δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό. Στη Μεγάλη Βρετανία, π.χ., οι 35 με 44 ετών είναι τρεις φορές πιθανότερο να ζουν στο ενοίκιο. Παρεμπιπτόντως, οι μέχρι σήμερα μειώσεις στον φόρο ακίνητης περιουσίας δεν φρέναραν τις αυξήσεις στα μισθώματα. Οι αριθμοί που περιγράφουν τους ενοικιαστές, λοιπόν, συνηγορούν στο συμπέρασμα πως η κρίσιμη για το μέλλον κοινωνική μάζα ίσως να είναι πλέον διαφορετική απ’ αυτήν που φαίνεται – δια των πολιτικών τους – να εκτιμούν οι κυβερνώντες.