Αλληλεγγύη και μετεγκατάσταση

Την προηγούμενη εβδομάδα μιλώντας για το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης αναρωτήθηκα το εξής: είναι, άραγε, δίκαιο, η Ελλάδα που αντιπροσωπεύει το 2% του συνολικού πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης να σηκώνει το βάρος του 13% των αιτήσεων ασύλου;

Κατά κάποιο τρόπο αυτό το ερώτημα συμπυκνώνει την ουσία της συζήτησης που πραγματοποιείται αυτόν τον καιρό σε όλους τους διεθνείς θεσμούς της ευρωπαϊκής ηπείρου για το Σύμφωνο Μετανάστευσης. Υφίσταται μία διελκυστίνδα επιχειρημάτων μεταξύ των κρατών υποδοχής, όπως η χώρα μας, και των κεντροευρωπαϊκών κρατών, όπως αυτές του Βίσεγκραντ (Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία). Αντικείμενο της διελκυστίνδας; Η μέθοδος της κατανομής και μετεγκατάστασης των προσφύγων και των μεταναστών μεταξύ των χωρών της Ευρώπης. Αυτή τη σύνθετη πολιτική άσκηση επιχειρεί να λύσει, μεταξύ άλλων, το Σύμφωνο Μετανάστευσης.

Είναι ικανοποιητικά τα μέχρι τώρα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων; Κατά τη γνώμη μου, πόρρω απέχουν από το να θεωρηθούν τελεσφόρα. Υπάρχουν τρία σημεία στα οποία πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση και να σημειωθεί βελτίωση: Η υποχρεωτική μετεγκατάσταση, η αλληλεγγύη προς τις χώρες υποδοχής και οι συμφωνίες με τρίτες χώρες.

Ως προς το πρώτο σημείο. Η μετεγκατάσταση και η αναλογική κατανομή των αιτούντων ασύλου ανάμεσα σε όλες τις χώρες είναι απαραίτητη προϋπόθεση για μία κοινή ευρωπαϊκή πολιτική. Πηγαίνει χέρι-χέρι με την εφαρμογή ενιαίων κανόνων απόδοσης ασύλου, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τις κείμενες συνθήκες. Επιπλέον, θα πρέπει οι αιτήσεις να μην πραγματοποιούνται μονάχα επιτόπου στη χώρα υποδοχής, αλλά σε όποιο άλλο σημείο της Ενωσης. Ισως σήμερα, μετά τις αναταράξεις στη Λευκορωσία και την Ουκρανία, οι χώρες της κεντρικής Ευρώπης να αρχίζουν να κατανοούν καλύτερα τις ελληνικές και μεσογειακές θέσεις στο ζήτημα αυτό, αφήνοντας ένα μικρό παράθυρο αισιοδοξίας για πιθανή σύγκλιση απόψεων.

Η αλληλεγγύη δεν πρέπει να περιορίζεται στη λειτουργία της Frontex και στην παροχή χρηματικής βοήθειας. Πρέπει να στοχεύει στην ανακούφιση των χωρών υποδοχής από τα υπέρογκα μεταναστευτικά βάρη και ως εκ τούτου συνδέεται άρρηκτα με την έννοια της μετεγκατάστασης.

Τέλος, αναπόφευκτα θα υπάρχουν αιτήσεις που θα απορριφθούν, καθώς δεν θα υπόκεινται στους κανόνες διεθνούς προστασίας. Οι άνθρωποι αυτοί πρέπει να επιστρέψουν στις χώρες τους. Χωρίς συμφωνίες με τις τρίτες χώρες της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής δεν πρόκειται ποτέ να δημιουργηθεί μία πάγια, συστηματική και διαφανής διαδικασία επιστροφών.

Η γαλλική προεδρία θα προσπαθήσει να συμβάλλει στην εξεύρεση συμφωνίας αν και ιθύνοντες περί την Κομισιόν θεωρούν πως πριν από το 2024 δύσκολα θα βρεθεί κοινός τόπος.

Το φαινόμενο της μετανάστευσης – παλαιό όσο και το ανθρώπινο γένος – χρειάζεται νέες προσεγγίσεις. Και κυρίως αλληλεγγύη μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών. Αλληλεγγύη και μετεγκατάσταση είναι τα κλειδιά, αλλιώς το νέο σύμφωνο θα μείνει ένα απλό και χωρίς εφαρμογή πλάνο που θα διαιρεί αντί να ενώνει.

Ο Θεόδωρος Ρουσόπουλος είναι βουλευτής ΝΔ στην Β1 περιφέρεια Αθηνών, εξελέγη την περασμένη εβδομάδα πρόεδρος της Επιτροπής Μετανάστευσης στο Συμβούλιο της Ευρώπης