Η βία έχει πρόσωπο και έχει αίτια

Ξαναζούμε συνεχώς άθλια επεισόδια στους δρόμους μας, στα πανεπιστήμια, στα γήπεδα και ξανακούγονται συνεχώς τα ίδια ξύλινα και χάρτινα (το χαρτί είναι απλά προϊόν του ξύλου) κλισέ που ακούγονται τα τελευταία τουλάχιστον 30 χρόνια. Κανείς, μα κανείς, ούτε καν η λεγόμενη πνευματική ηγεσία, δεν μίλησε όμως για τη βία που ζει η νεολαία, τη βία της αδικίας, του εξευτελισμού της προσωπικότητας, όταν ζητείται κομματική υποταγή για μια δουλειά, τη βία του εξευτελισμού των πτυχίων που δεν έχουν αντίκρισμα στην προοπτική εργασίας. Ο νέος ζει χωρίς να μπορεί να φτιάξει οικογένεια, με ανασφάλιστη εργασία, με εργασία χωρίς προοπτική, με ανεργία. Και ξαφνικά εμείς οι αστοί, δικηγόροι, γιατροί, μηχανικοί, έμποροι κ.λπ. βλέπουμε τα παιδιά μας να στήνουν οδοφράγματα. Γιατί απορούμε;

Το τελευταίο χρονικό διάστημα πληθαίνουν επικίνδυνα τα περιστατικά αυταρχισμού, όχι μόνο στην άσκηση των δημοκρατικών μας δικαιωμάτων, αλλά και στις θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Η κυβέρνηση τροφοδοτεί συνεχώς την ένταση με τις παρεμβάσεις της, η υπουργός αντι-Παιδείας συνεχίζει τον ιδεολογικό πόλεμο με τον πανεπιστημιακό χώρο, το φοιτητικό κίνημα και τις ακαδημαϊκές ελευθερίες και η Αστυνομία δρα ανεξέλεγκτα και στοχοποιεί τη νεολαία, έχοντας εισέλθει τέσσερις φορές σε πανεπιστήμια μέσα σε δύο εβδομάδες. Η στάση των διοικήσεων κάποιων πανεπιστημίων που στηρίζουν τη διαρκή παρουσία και δράση δυνάμεων καταστολής προκαλεί το ερώτημα ποιους εξυπηρετεί να επιτρέπουν την εκτροπή της εκπαιδευτικής και ακαδημαϊκής καθημερινότητας σε μια αστυνομοκρατούμενη πανεπιστημιακή ζωή. Αυτό είναι το όραμα για το Πανεπιστήμιο; Η επιβολή φόβου και σιωπής και διαρκούς επιτήρησης ή μήπως και συγκάλυψης απερίγραπτου υποβάθρου συναλλαγών (μέχρι και απάτης και τοκογλυφίας, και σίγουρα αναξιοκρατικής καθηγητοποίησης, όπως ενδεχομένως στο γνωστό τελευταίο περιστατικό), όπως καθηγητικής ασυδοσίας, εκτεταμένης αναξιοκρατίας που αποδιώχνει τα παιδιά μας, και της όλης δράσης των συμμάχων των κομμάτων εξουσίας που στήνουν τις ιδιωτικές τους εταιρείες εκμεταλλευόμενες τη σφραγίδα των ιδρυμάτων τους.

Δεν υπάρχει αμφιβολία για την ειλικρινή αντίθεση όλων μας σε κάθε πράξη βίας. Ομως η κρατική βία δεν λύνει το πρόβλημα, το πολλαπλασιάζει. Μια σύγχρονη κοινωνία οφείλει να αναρωτιέται τι προκαλεί αυτά τα γεγονότα, και όχι απλά να τιμωρεί αλλά να προλαμβάνει βελτιώνοντας τις αιτίες που τα προκαλούν. Η βία έχει πρόσωπο και έχει αίτια. Αδειες ψυχές, άδειες ζωές, συσσώρευση αντιφάσεων σε μια κοινωνία που γίνεται όλο και λιγότερο ικανή να δώσει αξίες, ελπίδες, οράματα. Μην περιμένετε την Αστυνομία (πανεπιστημιακή ή άλλη) να μας λύσει τα προβλήματα, είναι εξ ορισμού αναρμόδια! Η βία δεν αντιμετωπίζεται με τη βία – αντίθετα, τότε ανθίζει. Ολοι που πραγματικά ενδιαφέρονται να απαλλαγεί η κοινωνία μας από αυτά τα φαινόμενα αλλά και θέλουν να αισθάνονται ελεύθεροι άνθρωποι, οφείλουν να αγωνιστούν να εξαλειφθούν τα αίτιά της, υψώνοντας ταυτόχρονα φραγμό απέναντι στο κλίμα αστυνομικής αυθαιρεσίας που καλλιεργείται και επικοινωνιακά παρουσιάζεται ως νόμος και τάξη.

Ο Νίκος Μαρκάτος είναι πρώην πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου