Συρτές μπαλιές

Ενας σουλτάνος, κάποτε, ανάμεσα σε άλλους γελωτοποιούς και διασκεδαστές δέχθηκε κι έναν ζογκλέρ που έστηνε ένα δαχτυλίδι στα πέντε μέτρα και, από ένα σακουλάκι που κρατούσε, έβγαζε και πετούσε ένα-ένα ρεβίθι και το περνούσε μέσα από την οπή του δαχτυλιδιού. Δεν αποτύγχανε ούτε μία φορά. Κάθε ρεβίθι το περνούσε ακριβώς μέσα από την τρύπα. Θαύμασε ο σουλτάνος και μετά φώναξε τον ζογκλέρ και τον ρώτησε πόσον καιρό εξασκήθηκε για να μάθει να κάνει αυτό το νούμερο.

Εκείνος του είπε: «Είκοσι χρόνια». Οπότε ο σουλτάνος διέταξε να τον πληρώσουν και αμέσως μετά να τον αποκεφαλίσουν διότι ο άνθρωπος «έφαγε είκοσι ολόκληρα χρόνια μόνο και μόνο για να μπορεί να κάνει αυτή την ανοησία».

Δεν θυμάμαι πού διάβασα αυτή την ιστορία, στον Μπόρχες, στο Χίλιες και μία νύχτες, ή αλλού. Και είναι βέβαια ανίερο συσχετίσει κανείς τα ρεβίθια με τα μπαλάκια του τένις, ή με άλλα αθλήματα, και είναι σίγουρο πως δίκαια θα λιντσαριστεί αν κάνει έναν απευθείας παραλληλισμό – σε κάθε περίπτωση, πάντως, είναι φανερό πως από τα αρχαία χρόνια υπάρχει κάποιου είδους υπερβολή σχετικά με τους νικητές των Ολυμπιακών Αγώνων, ή άλλων αθλητικών συναντήσεων για τους οποίους γκρέμιζαν μέχρι και τα τείχη των πόλεων για να τους υποδεχτούν. Εξάλλου είναι και ο Πίνδαρος που τους απαθανάτισε με τα ποιήματά του, οπότε είναι δύσκολο να το δει κανείς κάπως διαφορετικά.

Ωστόσο, όποιος έχει κάποια στενή σχέση με τον αθλητισμό γνωρίζει πως το να είναι κανείς πρωταθλητής στο πινγκ – πονγκ, στο τένις ή στο μπάσκετ, στην κολύμβηση ή στην ξιφασκία δεν τον κάνει και ικανό να αντικαταστήσει το τείχος στον Εβρο ώστε να το γκρεμίσουμε, ούτε συγκρίνεται με ένα Rafale. Που σημαίνει ότι πρέπει να σεβόμαστε έναν πρωταθλητή που μετά από είκοσι χρόνια προπόνησης κατορθώνει να χειρίζεται το μπαλάκι καλύτερα από όλους, να βάζει περισσότερους πόντους, να ακούγεται το όνομά του και το όνομα της πατρίδας του, αλλά ως εκεί. Είναι αυτό που είναι, τον τιμούμε, αλλά το να φτιάχνουμε υπερ-μυθολογίες και να δίνουμε διαστάσεις γίγαντος σε κάποιον για μια τέτοια δεξιότητα ξεπερνάει τα όρια του μέτρου. Την έχουμε πατήσει ήδη με Ολυμπιονίκες που βιαστήκαμε να δώσουμε το όνομά τους σε πλοία και σε στάδια και μετά αποδείχτηκε πως νίκησαν με χρήση αναβολικών. Ηρθε η κατάρρευση και αποδείχτηκε πόσο επιπόλαιοι ήμασταν που σπεύσαμε, ξεχνώντας το μηδένα προ του τέλους μακάριζε, ή, τα στερνά τιμούν (ή ξεφτιλίζουν) τα πρώτα.

Πάντα, θα πεις, ήμασταν ή του ύψους ή του βάθους. Απ’ την υπερβολική δόξα στο σάρωμα, ή ακόμα και στο λιντσάρισμα, ειδικά τώρα που υπάρχουν και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και υπηρετείται το επικαιρικό κορέκτ φανατικά, κυρίως από τα πρωινάδικα. Από εκεί που είσαι Θεός, σε μια ώρα σε κάνουνε σούργελο. Δεν γλιτώνεις. Ελεος δεν υπάρχει σε αυτή την αρένα. Το ένα υπεράγαν φέρνει το αντίθετό του. Και είναι φυσικό, απ’ τη στιγμή που επειδή κάποιος είναι πολύ καλός σε κάτι ειδικό, εμείς το γενικεύουμε και του δίνουμε εξ ολοκλήρου θεϊκές διαστάσεις, υπερβάλλοντας. Μια από τις πιο θεαματικές διαψεύσεις ήταν εκείνου του μεγάλου πρωταθλητή με τα τεχνητά πόδια στη Νότια Αφρική που έσφαξε τη γυναίκα του. Μετά, διάσημων, θεοποιημένων ηθοποιών, σταρ, ή παραγωγών, που αποκαλύφθηκε ότι βίαζαν κόσμο κατά συρροή. Υστερα ήρθε το #MeToo με την αποκάλυψη της δραστηριότητας ντόπιων γνωστών που είχαν κι αυτοί ανάλογες επιδόσεις – ενώ κάθε τόσο ξεσπούν σκάνδαλα με θεοποιημένους αθλητές που αποδείχτηκε ότι το κατάπιναν το σκουμπρί, ρουφούσαν τα αναβολικά σαν αναψυκτικά και οι επιδόσεις τους ήταν ψεύτικες, αν και αρκετά κορόιδα έκοβαν λίγο πριν τις φλέβες για χάρη τους. Ποια είδωλα; Ποιο ευ αγωνίζεσθαι; Ποιοι θεοί; Απλά, κοινά λαμόγια. (Και δώσ’ του λιντσάρισμα και εξευτελισμός.)

Και τι γίνεται τώρα με τον σέρβο τενίστα που περνάει το μπαλάκι απέναντι καλύτερα απ’ όλους στον κόσμο; Τον σεβόμαστε γι’ αυτό, και το δικαιούται. Είναι όντως πολύ μεγάλος αθλητής – έτσι αποδεικνύεται μέχρι στιγμής. (Αυτό το «μέχρι στιγμής» πρέπει να το βάζουμε πάντοτε.) Και είναι και γενναιόδωρα φιλάνθρωπος. Κι αυτό το εκτιμούμε – αν και φιλανθρωπίες (τηρουμένων των αναλογιών) κάνουνε πολλοί, για διάφορους λόγους, καλούς ή όχι, μέχρι και ο δον Βίτο Κορλεόνε. Δηλαδή άλλο το ένα κι άλλο το άλλο: το ότι ο όποιος Τζόκοβιτς είναι εξαίρετος τενίστας, αξιέπαινα αγαθοεργός και αγαπάει τα παιδιά αυτό δεν σημαίνει πως δικαιούται να παίρνει παράνομα μέρος σε αγώνες, ή πως, αν στο μέλλον διαπράξει οτιδήποτε, δικαιούται να αθωωθεί διότι είναι καλός στο σερβίς. Μην τα μπερδεύουμε και μην ξεχνούμε πως και ο Αδόλφος που εξόντωσε μερικά εκατομμύρια ήταν χορτοφάγος και ζωόφιλος, λάτρευε την Μπλόντι.

Στην περίπτωση του σέρβου πρωταθλητή, ανεξάρτητα απ’ τη δικαστική απόφαση και τον αγώνα, το ερώτημα είναι απλό: Εκανε το εμβόλιο ή όχι, εφόσον υπάρχει σχετικός κανονισμός; Ειδικά όταν είσαι διάσημος κι όλα τα φώτα είναι πάνω σου και η μοχθηρία καραδοκεί και το ξέρεις, τότε παίρνεις και την απόφαση και την ευθύνη – διότι αν αρχίζαμε με εξαιρέσεις, ειδικά εμείς οι Ελληνες που έχουμε ειδικότητα σε αυτό, τότε πού θα πήγαινε η βαλίτσα; Και επιπλέον μπλέχτηκε και η Σερβία ως κράτος στη διαμάχη, ο πολύς Κουστουρίτσα τα έβαλε με την παγκοσμιοποίηση, ίσως ο Μπρέγκοβιτς γράψει κανένα άσμα για πνευστά και γενικώς χάθηκε επί μέρες το μπαλάκι του τένις και ψάχναμε να το βρούμε ανάμεσα στα καγκουρό.

Και, βέβαια, το πιο κρίσιμο ερώτημα είναι πώς, με αφορμή αυτό το θέμα, η Νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ δεν έκανε ακόμα καμιά διαδήλωση υπέρ της ανεξαρτησίας της Σερβίας;