Απλή πολιτική αριθμητική

Μου αρέσει συχνά να θυμάμαι τον πρόεδρο Τζόνσον που συνήθιζε να λέει ότι «το πρώτο μάθημα στην πολιτικής είναι να μάθεις να μετράς».

Είχε δίκιο. Το μέτρημα είναι απαραίτητο σε ένα πολιτικό σύστημα το οποίο στηρίζεται σε αριθμητικούς συσχετισμούς. Κι όπου κατά κανόνα κερδίζουν οι περισσότεροι.

Αυτός ο απλός κανόνας δεν γίνεται πάντα αντιληπτός ούτε κατανοητός από όσους τον υπηρετούν. Κυρίως αφότου οι «περισσότεροι» μπορούν να προκύψουν από διαφορετικούς αριθμητικούς συνδυασμούς.

Παράδειγμα πρώτο, οι επόμενες εκλογές. Ξέρουμε ότι θα γίνουν με απλή αναλογική. Αν η ΝΔ είναι πρώτο κόμμα, τότε δεν υπάρχει λύση εξουσίας ερήμην της.

Απλό. Για να συμβεί το αντίθετο θα πρέπει το άθροισμα ΣΥΡΙΖΑ, Βαρουφάκης, ακόμη και ΚΙΝΑΛ (απλή υπόθεση εργασίας, όχι ότι το ΚΙΝΑΛ θα μετέχει στον συνδυασμό…) να υπερβαίνει το άθροισμα ΝΔ, ΚΚΕ και Ελληνική Λύση. Με τα σημερινά δεδομένα, τα δύο αυτά σύνολα τα χωρίζουν πάνω από 15 μονάδες.

Μόνο με ριζική και μάλλον απρόβλεπτη ανατροπή των αριθμητικών δεδομένων μπορεί να προκύψει πολιτική λύση που θα αποκλείει την πρώτη ΝΔ.

Συνεπώς η αδυναμία αυτή οδηγεί εκ των πραγμάτων στον δρόμο που προκρίνει η ΝΔ. Σε δεύτερες εκλογές με σύστημα ενισχυμένης αναλογικής.

Παράδειγμα δεύτερο, οι μεθεπόμενες εκλογές. Εδώ το μέτρημα το έχει χάσει η ΝΔ.

Διότι επανέφερε μεν το σύστημα ενισχυμένης αναλογικής, αλλά με μπόνους τριάντα και όχι πενήντα εδρών όπως ίσχυε έως τις εκλογές του 2019.

Πώς τους κατέβηκε αυτή η αρλούμπα; Ενας Θεός ξέρει!

Αλλά λόγω της αρλούμπας στο μέτρημα, η ΝΔ κινδυνεύει να κερδίσει δύο εκλογές, να φέρει τα πράγματα στα μέτρα της, αλλά λόγω του εκλογικού νόμου που έφερε η ίδια να μην έχει αυτοδύναμη πλειοψηφία ή έστω να περιοριστεί σε μια ισχνή πλειοψηφία.

Με άλλα λόγια έχουμε δύο κορυφαίες πατάτες σε επίπεδο απλής πολιτικής αριθμητικής.

*** Μία πατάτα του ΣΥΡΙΖΑ που έφτιαξε έναν εκλογικό νόμο με τον οποίο δεν μπορεί να κυβερνήσει ο ΣΥΡΙΖΑ.

*** Μία πατάτα της ΝΔ που έφτιαξε έναν εκλογικό νόμο με τον οποίο θα δυσκολευτεί να κυβερνήσει η ΝΔ.

Και οι δύο μένουν μετεξεταστέοι στο μέτρημα!

Πάμε λοιπόν να πιάσουμε το νόημα από την αρχή.

Κάθε ερώτημα εξουσίας σε καθεστώς δημοκρατίας έχει δύο απαντήσεις. «Ποιοι» και «πόσοι».

Στις εκλογές του 2019 οι απαντήσεις υπήρξαν ταυτόσημες και τις ξέραμε πολύ νωρίτερα. Οι «ποιοι» ήταν και «πόσοι». Για τις επόμενες και μεθεπόμενες εκλογές τα πράγματα είναι λιγότερο σαφή.

Στο «ποιοι» μάλλον δεν θα δυσκολευτούμε. Προς το παρόν, ο Μητσοτάκης αποτελεί τη μοναδική συγκεκριμένη λύση εξουσίας. Ψηφίζεις Μητσοτάκη, βγαίνει ο Μητσοτάκης, κυβερνάει ο Μητσοτάκης.

Οι υπόλοιποι είναι στο «πού να σου εξηγώ…» ή στην ψυχο-παράνοια «να φύγει ο Μητσοτάκης και βλέπουμε».

Κάντε μια απλή άσκηση. Ρωτήστε τον αντιπολιτευόμενο της παρέας: αν φύγει ο Μητσοτάκης, ποιος θα κυβερνήσει;

Προσωπικά έχω μετρήσει καμιά δεκαριά διαφορετικές απαντήσεις, αλλά καμία ιδιαίτερα πειστική.

Και ξέρετε γιατί; Επειδή δεν υπάρχει απάντηση. Ακόμη κι οι πιο ανισόρροποι αντιλαμβάνονται ότι η «άλλη λύση» πάσχει και αριθμητικά και πολιτικά. Ούτε οι «ποιοι» βγαίνουν ούτε οι «πόσοι».

Για το «πόσοι» τα είπαμε, μην τα ξαναλέμε. Χρειάζεται μια ριζική ανατροπή των αριθμητικών συσχετισμών για να προκύψει «άλλη λύση», μια ανατροπή η οποία δεν φαίνεται στον ορίζοντα.

Αλλά το «ποιοι» είναι ακόμη πιο δύσκολο. Η συνηθέστερη ψυχο-παθολογική διαταραχή που έχει καταγραφεί λέει (περίπου) «στηρίξτε όλοι τον Τσίπρα να φύγει ο Μητσοτάκης».

Συνήθως αντιμετωπίζεται με φαρμακοληψία, αλλά στη βάση της δεν είναι κακή ιδέα. Μόνο που οι περισσότεροι από τους «όλους» προτιμούν να φύγουν από τη μέση ο Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ.

Σκεφτείτε. Για ποιον λόγο ο Ανδρουλάκης ή ο Κουτσούμπας να σώσουν μετεκλογικά τον Τσίπρα; Τι έχουν να κερδίσουν; Γιατί να βάλουν τα κόμματά τους σε δοκιμασία για να βοηθήσουν έναν αντίπαλο, από την ήττα του οποίου υπολογίζουν να ωφεληθούν;

Κυρίως μάλιστα όταν γνωρίζουν πως μια νέα και μάλιστα διπλή ήττα του ΣΥΡΙΖΑ και του Τσίπρα μάλλον εκκαθαρίζει οριστικά το σκηνικό.

Ευλόγως λοιπόν αντί να σώσουν τον Τσίπρα, θα πάνε μόνοι τους έως το τέλος κι όπου τους βγάλει. Πάντως όχι σε ξένες αγκαλιές.

Συνεπώς ούτε το «πόσοι» βγαίνει ούτε το «ποιοι». Κι όσο δεν βγαίνει ούτε το ένα ούτε το άλλο, τόσο ενισχύεται εκείνος που έχει την εξουσία και δεν ψάχνει βοήθεια να την κρατήσει. Είναι η δύναμη του μονόδρομου.

Επιβεβαιώνοντας έτσι άλλον έναν κανόνα της απλής πολιτικής αριθμητικής. Σε ένα «σύστημα ενάμισι κόμματος» καλύτερα να είσαι το ένα κόμμα παρά το μισό.

Τον περασμένο Μάιο συμπληρώθηκαν σαράντα χρόνια αφότου ο Φρανσουά Μιτεράν ανέβηκε στην εξουσία.

Εγιναν διάφορες τελετές για την επέτειο και σε κάποια από αυτές ο Φρανσουά Ολάντ έκανε μια καίρια παρατήρηση – το σημειώνω επειδή δεν το συνηθίζει…

Είπε λοιπόν ότι ο Μιτεράν μάς έμαθε όχι ότι η ενότητα φέρνει την ισχύ, αλλά ότι η ισχύς φέρνει την ενότητα. Ο Μιτεράν ξεπουπούλιασε τη γαλλική Αριστερά κι εκείνη από αδυναμία είτε αναγκάστηκε να ενωθεί μαζί του είτε εξαερώθηκε.

Πράγμα που σημαίνει πως ο ισχυρός ενός συστήματος είναι εκείνος που έχει πάντα λύσεις. Ο ανίσχυρος όχι.

Κι αυτό θα είναι χρήσιμο να έχουν σταθερά στο μυαλό τους όσοι ξεκινήσουν τον Μαραθώνιο των επόμενων εκλογών. Οποτε κι αν γίνουν…