Μεταρρυθμίσεις στην ασφάλεια

Οσο πλησιάζουμε προς τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, τόσο αναδεικνύεται η ασφάλεια σε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αντιπαράθεσης. Είναι αναμενόμενο. Ο πρόεδρος Μακρόν δέχεται πίεση από υποψηφιότητες προς τα δεξιά του, ενώ η Ακροδεξιά έχει αναγάγει τη μετανάστευση και την ασφάλεια ως τα δύο κυρίαρχα ταυτοτικά ζητήματα στη Γαλλία.

Ισλαμιστική τρομοκρατία, γυναικοκτονίες, ρατσιστικά εγκλήματα, αλλά και βίαια επεισόδια με αποκορύφωμα τα Κίτρινα Γιλέκα κυριαρχούν στην επικαιρότητα τα τελευταία επτά χρόνια, μετά την επίθεση στο περιοδικό «Charlie Hebdo».

Ο Μακρόν έχει καταστήσει την ασφάλεια προτεραιότητα για την προεδρία του. Δεν είναι τυχαίο πως έχει προωθήσει σημαντικές αλλαγές σε διάφορες πτυχές της εσωτερικής ασφάλειας. Από την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, την πρόληψη και την αντιμετώπιση της ισλαμιστικής ριζοσπαστικοποίησης, τα μέτρα για την ενδοοικογενειακή βία και τις γυναικοκτονίες, τον νέο σχεδιασμό για τη διαχείριση των διαδηλώσεων, αλλά και το περίφημο νομοσχέδιο για την Καθολική Ασφάλεια που έτυχε σκληρής κριτικής.

Τα στατιστικά δεδομένα δείχνουν πως οι αλλαγές και οι πρωτοβουλίες έχουν αρχίσει να έχουν αποτέλεσμα, καθώς παρατηρείται μια σημαντική μείωση στις τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά και στην εγκληματικότητα και κυρίως στο εμπόριο ναρκωτικών. Παρ’ όλα αυτά, το κύριο επιχείρημα των προεδρικών υποψηφίων της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς είναι πως η Γαλλία έχει καταστεί ένας τόπος βίας και ανομίας.

Απαντώντας σε αυτή την κριτική ο Μακρόν παρουσίασε από τη Νίκαια τους βασικούς άξονες για την εσωτερική ασφάλεια του 2030. Ο πρόεδρος εστίασε στη συλλειτουργία αστυνομικών δυνάμεων και δημοτικής αστυνομίας σε Ενιαία Κέντρα Επιχειρήσεων με εξελιγμένες τεχνολογικές δυνατότητες, στην αποφόρτιση της αστυνομίας από διάφορα καθήκοντα με στόχο να αξιοποιήσει σε περιπολίες και στην αντιμετώπιση του εγκλήματος επιπλέον 3.500 αστυνομικούς και στην επένδυση ενός δισεκατομμυρίου ευρώ για την αντιμετώπιση των κυβερνοεπιθέσεων μέσω της πρόσληψης 1.500 ειδικών και της δημιουργίας μιας νέας εξειδικευμένης σχολής.

Διαδίκτυο, διυπηρεσιακή συνεργασία και συντονισμός, νέες τεχνολογίες και ρόλος για τον ιδιωτικό τομέα. Συνολικά, πρόκειται για μια σημαντική μεταρρύθμιση του τομέα εσωτερικής ασφάλειας που μπορεί, εάν εφαρμοστεί, να αλλάξει την αστυνομία της Γαλλίας και να αναβαθμίσει την παροχή υπηρεσιών ασφάλειας προς τους πολίτες. Δεν πρέπει άλλωστε να ξεχνάμε πως το αίτημα για ασφάλεια και προστασία των γάλλων πολιτών είναι διαρκώς αυξανόμενο.

Αυτές οι αλλαγές προσπαθούν να απαντήσουν και στον νέο κόσμο που θα αναδυθεί πλήρως μετά το τέλος της πανδημίας. Ενας διαφορετικός κόσμος που χρειάζεται και διαφορετικά κράτη. Το νέο κράτος προστασίας (protective state) πρέπει να βρίσκεται καθημερινά δίπλα στον πολίτη. Οι απειλές και οι κίνδυνοι έχουν αλλάξει και οι υπηρεσίες ασφάλειας καλούνται να διαδραματίσουν έναν διαφορετικό ρόλο. Για αυτό και μέτρα όπως η απόσυρση της αστυνομίας από τη φρούρηση δημόσιων κτιρίων και εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα που εξήγγειλε ο Μακρόν δείχνουν τον δρόμο των αλλαγών. Αλλαγών που δεν πρέπει να σταματήσουν μπροστά στο βραχυπρόθεσμο πολιτικό κόστος.

Αυτή η συζήτηση πρέπει να γίνει και στην Ελλάδα. Τον Μάρτιο του 2021 το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη παρουσίασε τη Λευκή Βίβλο, όπου αποτυπώθηκε το πολιτικό πλαίσιο για την Αστυνομία του 21ου αιώνα. Το κείμενο είχε αναφορές σε μια σειρά αλλαγών που πρέπει να νομοθετηθούν στο πλαίσιο μιας δομικής μεταρρύθμισης του τομέα ασφάλειας στην Ελλάδα. Η πανδημία ανέδειξε τα όρια του συστήματος και την ανάγκη ενός νέου πλαισίου προστασίας. Οι νέες απειλές και κίνδυνοι απαιτούν τομές.  Απομένει να δούμε τις νομοθετικές πρωτοβουλίες των μεταρρυθμίσεων.

Ο Τριαντάφυλλος Καρατράντος είναι δρ Ευρωπαϊκής Ασφάλειας και Νέων Απειλών, επιστημονικός συνεργάτης στο Ελληνικό Ιδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)