Πίσω από το πέπλο {LF}της κανονικότητας

Εναν χρόνο μετά την επίθεση στο Καπιτώλιο η Αμερική μοιάζει να έχει επιστρέψει σε κάτι σαν κανονικότητα. Η πλειοψηφία των Αμερικανών έχει στρέψει την προσοχή της σε πιο άμεσες ανησυχίες όπως ο πληθωρισμός, το Κογκρέσο παλεύει να περάσει τον προϋπολογισμό και ο πρόεδρος δεν εκφράζεται μέσω οργισμένων tweet με κεφαλαία και απλές λέξεις. Ούτε καλεί τους υποστηρικτές του να χρησιμοποιήσουν βία. Ετσι, η εξέγερση της 6ης Ιανουαρίου του 2021 αντιμετωπίζεται από πολλούς σαν μια μαύρη παρένθεση της αμερικανικής ιστορίας που έχει πλέον κλείσει. Οι τελετές μνήμης που ανακοίνωσε η Νάνσι Πελόζι τονίζουν σίγουρα την ανάγκη να μην ξεθωριάσει αυτή η ιστορική στιγμή από τη συλλογική μνήμη. Ομως παγώνουν την επίθεση στο παρελθόν τη στιγμή που πτυχές της εκτυλίσσονται ακόμα αθόρυβα: χωρίς δράμα, αίμα και θέαμα.

Επισείοντας τον τραμπικό φόβο της νοθείας 19 ρεπουμπλικανικές Πολιτείες ψήφισαν ήδη τουλάχιστον 34 νόμους που περιορίζουν το δικαίωμα ψήφου, ενώ οι προσπάθειες των Δημοκρατικών να περάσουν νομοσχέδια που προστατεύουν το θεμελιώδες δικαίωμα στο ομοσπονδιακό επίπεδο έχουν αποτύχει παταγωδώς. Και δεν είναι μόνο η τρομακτική αύξηση τέτοιου είδους νόμων. Πολλοί νόμοι εισάγουν επικίνδυνες «καινοτομίες» που επιτρέπουν σε διάφορους κομματικούς παράγοντες να απορρίψουν ένα εκλογικό αποτέλεσμα.

Ταυτόχρονα, το παράλληλο σύμπαν που έχει αναπτύξει η ισχυρότατη τραμπική πτέρυγα των Ρεπουμπλικανών απομακρύνεται όλο και περισσότερο από την πραγματικότητα χωρίς να χάνει υποστηρικτές. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Αμχερστ, το 71% των Ρεπουμπλικανών αμφισβητεί ακόμα το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών. Για πολλούς, μάλιστα, η δημοκρατία δεν κινδύνευσε στις 6 Ιανουαρίου, αλλά καταλύθηκε στις 3 Νοεμβρίου του 2020, την ημέρα των εκλογών. Ετσι, ακροδεξιοί Ρεπουμπλικανοί και συντηρητικά Μέσα ξαναγράφουν την Ιστορία: ήταν κυρίως μια ειρηνική «διαδήλωση» και όσοι «πατριώτες» πήγαν φυλακή είναι «πολιτικοί κρατούμενοι»!

Σε αυτό το παράλληλο σύμπαν, η πολιτική βία δοξάζεται ως πατριωτισμός ενώ οι απειλές αποτελούν θεμιτό πολιτικό εργαλείο. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο, 34% των Αμερικανών, εκ των οποίων 40% των Ρεπουμπλικανωών και 23% των Δημοκρατικών, πιστεύουν πως η βία ενάντια στους θεσμούς ενίοτε δικαιολογείται. Η αύξηση της πολιτικής βίας είναι εμφανής σε πολλά επίπεδα: από την άνοδο ύψους 107% των απειλών ενάντια στα μέλη του Κογκρέσου σε σχέση με το 2020 μέχρι το βίντεο του Ρεπουμπλικανού εκπροσώπου Πολ Γκόσαρ όπου άβατάρ του σκοτώνει την Αλεξάντρια Οκάζιο Κορτέζ.

Ασφαλώς, οι ακραίες πολιτικές πεποιθήσεις δεν αντιπροσωπεύουν την πλειοψηφία των πολιτών, ενώ υπάρχουν ακόμα ισχυροί κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί που ήδη λειτούργησαν αποτελεσματικά το 2021. Επίσης, κίνδυνος ανατροπής του εκλογικού αποτελέσματος, τουλάχιστον για το 2024, δεν θα προέρχεται από τον Λευκό Οίκο ακόμα και αν ο Τραμπ, όπως όλα δείχνουν, είναι πάλι υποψήφιος. Αυτά δεν σημαίνουν όμως πως η δημοκρατία δεν βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση. Οι περιοριστικοί εκλογικοί νόμοι στο πλαίσιο ενός βαθιά πολωμένου πολιτικού συστήματος και η ανοχή της πολιτική βίας παράγουν ήδη ένα εκρηκτικό μείγμα.

Εναν χρόνο μετά την επίθεση ο Τραμπ έχει στρατοπεδεύσει μακριά από την Ουάσιγκτον. Αλλά προετοιμάζεται συστηματικά. Εύκολα πιστεύει κανείς πως ο κίνδυνος πέρασε, καθώς το πέπλο μιας απατηλά ήρεμης «κανονικότητας» κρύβει την επικίνδυνη αλήθεια: ότι η δοκιμασία για τη δημοκρατία κάθε άλλο παρά έχει τελειώσει. Το Καπιτώλιο μπορεί να μην απειλείται πια ως κτίριο. Η δημοκρατία, όμως, ασφαλώς.

Η Βασιλική Μαλούχου είναι μεταπτυχιακή υπότροφος Πολιτικών Επιστημών στη New School For Social Research της Νέας Υόρκης και πτυχιούχος και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος του Ινστιτούτου Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού με ειδίκευση στις ευρω-αμερικανικές σχέσεις.