Ενας ανοιχτός διχασμός

Αναπάντεχα και μάλλον απρόβλεπτα, ο θάνατος του Κάρολου Παπούλια ανέσυρε στην επιφάνεια έναν σκελετό που κάποιοι θεωρούσαν προ πολλού παραχωμένο.

Ολα τα κόμματα τίμησαν με δηλώσεις τον εκλιπόντα. Μεταξύ τους και ο ΣΥΡΙΖΑ με μάλλον φιλόφρονες χαρακτηρισμούς.

Μόνο που οι δηλώσεις του ΣΥΡΙΖΑ δέχτηκαν την αποδοκιμασία, αν όχι την ανοιχτή επίθεση της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ. Κατηγόρησαν τον ΣΥΡΙΖΑ τουλάχιστον για υποκρισία, υπενθυμίζοντας ότι ποτέ δεν αποδοκίμασε την απειλητική επίθεση ενός όχλου εναντίον του Παπούλια στη Θεσσαλονίκη, τον Οκτώβριο 2011.

Μια επίθεση καταφανώς άδικη κι ανεπίτρεπτη που ανάγκασε τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αποχωρήσει προσβεβλημένος από τη στρατιωτική παρέλαση της εθνικής εορτής.

Είναι αλήθεια ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ουδέποτε καταδίκασε ρητά τα επεισόδια και την προσβολή στον Πρόεδρο. Είναι αλήθεια επίσης ότι ουδέποτε αποδέχτηκε πως υποκίνησε την επίθεση αυτή, ότι πρωτοστάτησε στα επεισόδια ή έστω ότι συμμετείχε.

Σύμφωνα με δηλώσεις της εποχής μάλλον τη θεώρησε κάτι σαν «εύλογη αντίδραση του λαού» στην «αγριότητα των Μνημονίων» (Π. Σκουρλέτης κ.ά.).

Αλλά από τότε έχουν περάσει περισσότερα από δέκα χρόνια. Η «οργισμένη αντίδραση στα Μνημόνια» αποτελεί πλέον πικρόχολη ανάμνηση ενός παροξυσμού που πάντρευε την αγανάκτηση με την αλητεία.

Και το οποίο (για να είμαστε δίκαιοι) περισσότερο ιδιοποιήθηκε κι αξιοποιήθηκε από ιδιοτελείς πολιτικές δυνάμεις παρά οργανώθηκε από αυτές.

Εχω την αίσθηση ότι ο επίσημος ΣΥΡΙΖΑ μάλλον αιφνιδιάστηκε από τις επιθέσεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ με αφορμή τον θάνατο του Παπούλια. Σε σημείο που ούτε απάντησε, ούτε αντέδρασε στις επικρίσεις αυτές. Ο ίδιος ο Α. Τσίπρας μάλιστα παρέστη στην νεκρώσιμο ακολουθία του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας – δίπλα στον Κ. Μητσοτάκη και τον Ν. Ανδρουλάκη…

Ακολούθησαν μόνο λίγες αμήχανες διαμαρτυρίες στον Τύπο του ΣΥΡΙΖΑ που κατηγορούσαν τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ για «ανοησία», «θεσμική ασέβεια» ή «μικροπολιτική εκμετάλλευση».

Ή κάποιες αντιδράσεις αριστερών «λεβεντοκόπανων» που κατάλαβαν ότι ζητούνται «ετεροχρονισμένες δηλώσεις μετανοίας από την Αριστερά και τον ΣΥΡΙΖΑ» («Εφημερίδα των Συντακτών», 27/12).

Γιατί όμως είναι κακό έστω και δέκα χρόνια αργότερα να καταδικάσει η κοινοβουλευτική Αριστερά έκτροπα στα οποία (όπως η ίδια δηλώνει) δεν συμμετείχε, ούτε έφερε την ευθύνη;

Ποιο είναι το πρόβλημά της; Εκτός αν δεν τα θεωρεί έκτροπα ή αν βασανίζεται από την υποψία ότι «δεν μπορεί, κάποια μαλακία θα έχουν κάνει κι οι δικοί μας!».

Να θυμίσω πως ο ΣΥΡΙΖΑ (και το ΚΚΕ) δεν είχαν λάβει μέρος ούτε στα αποκαλυπτήρια του μνημείου για τα θύματα της Marfin στις 9 Μαΐου 2020, παρόλο που ουδείς από την κοινοβουλευτική Αριστερά έχει ποτέ διεκδικήσει ή δικαιολογήσει τη φυσική ή ηθική αυτουργία του εμπρησμού.

Ποιου πράγματος υπεραμύνονταν άραγε με την απουσία τους από μια τελετή μνήμης για αδιαμφισβήτητα αποτρόπαια γεγονότα;

Παρεμπιπτόντως, όπως από τα επεισόδια της Θεσσαλονίκης, έτσι κι από την τραγωδία της Marfin είχαν περάσει πάνω δέκα χρόνια. Αλλά φαίνεται ότι τα περασμένα δεν είναι πάντα ξεχασμένα.

Και ξέρετε κάτι; Λογικό. Το διάστημα 2010 – 2015 η ελληνική κοινωνία (από όποια πλευρά αν το δει κανείς κι από όποια οπτική γωνία…) υπέστη ένα οδυνηρό πλήγμα, έζησε έναν βαθύ διχασμό.

Οι διχασμοί όμως δεν κλείνουν όταν δεν βολεύουν πλέον τη μία πλευρά, ούτε επειδή συμφέρει μερικούς επιτήδειους να ξεχαστούν τα περασμένα, ούτε ξεπερνιούνται με ανακοινώσεις κάποιου Γραφείου Τύπου ή Κεντρικής Επιτροπής.

Δέκα χρόνια αργότερα, ο διχασμός μπορεί να έχει υποχωρήσει ως καθημερινή συμπεριφορά αλλά παραμένει ανεξίτηλος και ανεπούλωτος. Τραυματικός και προσδιοριστικός του παρόντος.

Αναδύεται περιοδικά στην επιφάνεια με τον θάνατο ενός πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας αλλά και με τη Συμφωνία των Πρεσπών, τον Παπαγγελόπουλο ή τη γαλλοελληνική αμυντική συμφωνία.

Ομολογώ ότι εντυπωσιάστηκα στις πρόσφατες εκλογές του ΚΙΝΑΛ πόσο κόσμο κινητοποίησε η αποστροφή της «άλλης πλευράς» που υποθετικά ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ. Ο υποψήφιος στον οποίο αποδόθηκε πρόθεση ή σκοπιμότητα υπέρβασης αυτού του διχασμού συνετρίβη.

Περισσότερο όμως με εντυπωσιάζει η αδυναμία της Αριστεράς (κυρίως του ΣΥΡΙΖΑ) να υπερβεί τις διχαστικές γραμμές στη δημιουργία των οποίων πρωτοστάτησε αλλά τις οποίες τώρα υφίσταται.

Ο θύτης του διχασμού έχει μετατραπεί σε θύμα του. Κι η πικρή αλήθεια είναι ότι δεν του φταίει κανείς άλλος από τον εαυτό του.

Είναι έλλειψη αντίληψης και κατανόησης των πραγμάτων; Δεν θα το απέκλεια. Νομίζω ότι γενικά ο υποκειμενισμός κι ο βολονταρισμός της ελληνικής Αριστεράς συναγωνίζονται μόνο την πεισματική ιδεοληψία της.

Αλλά έχω την αίσθηση ότι υπάρχει κάτι σοβαρότερο.

Η Αριστερά στο σύνολό της κι ο ΣΥΡΙΖΑ ειδικότερα έχουν ενσωματώσει στις πολιτικές αποσκευές τους τον διχασμό της περιόδου 2010 – 2015 περίπου σαν εθνική εποποιία και τίτλο τιμής.

Τα επεισόδια στη Θεσσαλονίκη, οι ξυλοδαρμοί κι οι προπηλακισμοί βουλευτών της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, οι μούντζες των μαθητικών παρελάσεων, ο εμπρησμός της Marfin, οι «πλατείες των Αγανακτισμένων», το δημοψήφισμα – κοροϊδία, όλα είναι μέρος ενός συνολικού αφηγήματος το οποίο (κατά την Αριστερά) είχε ευτυχή, αν όχι θριαμβευτική κατάληξη.

Εκτοτε πασχίζει να ενσωματωθεί στη «μεταμνημονιακή» πραγματικότητα με όρους και μεθόδους «αντιμνημονιακού» νικητή. Ακόμη δηλαδή δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι το βάθρο ήταν στην πραγματικότητα ο τάφος της.

Κι ότι όλα όσα επικαλείται σήμερα κι όλα για τα οποία παραπονιέται δεν είναι παρά απόρροια αυτής της πραγματικότητας.

Ποντάροντας, προωθώντας κι επιμένοντας στον διχασμό της ελληνικής κοινωνίας δημιούργησε απέναντί της έναν υπέρτερο αντίπαλο. Με όλες τις συνέπειες.