Το νερό σαν στοιχείο ενεργητικού είναι εδώ

Μόλις πριν από μια δεκαετία, προέβλεψα την κατηγοριοποίηση του νερού ως στοιχείο ενεργητικού. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα μια παγκόσμια ολοκληρωμένη αγορά γλυκού νερού μέσα σε 25 έως 30 χρόνια. Μόλις ενοποιηθούν οι αγορές spot για το νερό, θα ακολουθήσουν οι αγορές μελλοντικής εκπλήρωσης και άλλα παράγωγα χρηματοπιστωτικά μέσα που βασίζονται στο νερό – πωλήσεις, κλήσεις, ανταλλαγές – τόσο διαπραγματεύσιμα σε χρηματιστήριο όσο και εξωχρηματιστηριακά. Θα υπάρχουν διαφορετικές ποιότητες και είδη γλυκού νερού, όπως ακριβώς έχουμε το ελαφρύ και βαρύ αργό πετρέλαιο σήμερα. Στην πραγματικότητα, πίστευα ότι το νερό θα ήταν τελικά η πιο σημαντική κατηγορία περιουσιακών στοιχείων με βάση τα φυσικά εμπορεύματα, το πετρέλαιο, το χαλκό, τα γεωργικά προϊόντα και τα πολύτιμα μέταλλα. Δέκα χρόνια αργότερα, το μέλλον πλησιάζει – αν και όχι ακριβώς αυτό που περίμενα.

Το μέλλον του νερού ως σημαντικής κατηγορίας ενεργητικού περιουσιακού στοιχείου εξαρτάται από την προθυμία των κυβερνήσεων – και τελικά της κοινωνίας γενικότερα – να τιμολογήσουν το νερό στο μακροπρόθεσμο κοινωνικό οριακό κόστος ως σπάνιο ανανεώσιμο πόρο (συμπεριλαμβανομένου του κόστους αντιμετώπισης των αρνητικών περιβαλλοντικών εξωτερικών επιπτώσεων που συνδέονται με την παραγωγή και τη διανομή του). Παγκοσμίως, πάνω από το 70% του γλυκού νερού χρησιμοποιείται στη γεωργία και το μεγαλύτερο μέρος αυτής της χρήσης είναι είτε δωρεάν είτε βαριά επιδοτούμενο. Τα νοικοκυριά σε πολλές χώρες πληρώνουν επίσης μικρό κλάσμα του μακροπρόθεσμου κοινωνικού οριακού κόστους του νερού που χρησιμοποιούν. Ελπίζω και αναμένω ότι και οι δύο αυτές ανωμαλίες θα τελειώσουν σύντομα. Υπάρχει αυξανόμενη αναγνώριση της βαθύτερης κρίσης λειψυδρίας σε όλο τον κόσμο, καθώς και μεγαλύτερη προθυμία εκ μέρους των υπευθύνων χάραξης πολιτικής να τιμολογήσουν κατάλληλα τις αρνητικές περιβαλλοντικές εξωτερικές επιδράσεις. Η αναγνώριση του νερού ως σπάνιου ανανεώσιμου πόρου, εμπορεύσιμου αγαθού και εμπορεύσιμου περιουσιακού στοιχείου δεν σημαίνει ότι μειώνεται η μοναδική του σημασία ως αγαθό που είναι απαραίτητο για τη ζωή και θεωρείται από πολλούς ως δώρο από τον Θεό. Οταν η κοινωνικά αποδοτική τιμολόγηση του νερού δημιουργεί οικονομικές δυσκολίες, απαιτείται κατάλληλη δημοσιονομική απάντηση μέσω στοχευμένης εισοδηματικής στήριξης.

Εάν αυτό αποτύχει -ίσως επειδή το κράτος δεν μπορεί να προσδιορίσει ποιος επηρεάζεται αρνητικά από τη σωστή τιμολόγηση του νερού – μπορεί να απαιτηθεί ένα τιμολόγιο δύο επιπέδων. Ενώ ένα επίπεδο κοινωνικής διαβίωσης νερού θα πρέπει να παρέχεται δωρεάν ή σε βαριά επιδοτούμενη τιμή, κάθε πρόσθετη χρήση νερού θα μπορούσε να τιμολογηθεί με το πλήρες μακροπρόθεσμο κοινωνικό οριακό κόστος για να διατηρηθούν τα σωστά κίνητρα. Το νερό γίνεται πράγματι μια κατηγορία περιουσιακών στοιχείων. Δώστε του άλλη μια δεκαετία και τα διαπραγματεύσιμα κεφάλαια για το νερό και τα δικαιώματα ύδατος θα είναι μέρος της νέας κανονικότητας για τους επενδυτές.

Ο Βίλεμ Μπούιτερ είναι καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Columbia University