Τι μας δίδαξε ο Ντέσμοντ Τούτου

Είμαι τυχερός που γνώρισα στη ζωή μου τον Ντέσμοντ Τούτου, έναν από τους σημαντικότερους ανθρώπους της εποχής μας. Αυτός ο μικροσκοπικός γίγαντας, αυτός ο παιγνιώδης ιερέας, είχε το επικίνδυνα τρελό θάρρος των θεών. Και ήταν μέσω του Θεού του που βρήκε τη φωνή να αμφισβητεί ασταμάτητα τους καταπιεστές και να μιλά διαρκώς και εύγλωττα για τους αδικημένους, τους βασανισμένους, τους αθώους και τους φτωχούς αυτού του κόσμου. Και αργότερα, όταν υλοποιήθηκε η δικαιοσύνη της ρητορικής του, αυτός – μαζί με τον στενό του φίλο Νέλσον Μαντέλα – πρότεινε την εθνική αξιοπρέπεια που μόνο η συγχώρεση του παρελθόντος και των ηττημένων μπορεί να δώσει.

Ενας αρχιεπίσκοπος γνωρίζει τη ρίζα της ηθικής σκέψης και της πνευματικής  διδασκαλίας και ο Τούτου ήταν πάνω από όλα ιερέας – αν και ο πιο αστείος που γνώρισα ποτέ. Ηταν ανεξάντλητος και εξουθενωτικός στη συνομιλία, αμφισβητώντας κάθε ένα από τα αγαπημένα σας σημεία είτε με μια οξύθυμη περιφρόνηση είτε με ένα χλευαστικό γέλιο – το οποίο ήταν εξαιρετικά ενοχλητικό!

Ηταν γενναίος πέρα από κάθε μέτρο. Η συνεχής αμφισβήτηση στην ιδεολογία και τους πράκτορες της τραμπούκικης εξουσίας τον έβαλαν σε σοβαρό κίνδυνο. Μη δείχνοντας φόβο, τάχθηκε ενάντια στις ανομίες τους και ένωσε τον λαό του, χωρίς να τους επιτρέψει ποτέ να αμφιβάλουν για τη νομιμότητα του αγώνα τους. Οι προσευχές του, οι λόγοι του, ενώ ήταν γεμάτοι οργή, κήρυτταν την ειρήνη. Απέρριπτε σταθερά τη βία ως όργανο των αδυνάτων και των φοβισμένων, εκείνων που δεν τους είχε μείνει τίποτε άλλο εκτός από το ρόπαλο, το μαστίγιο και το όπλο – αποδείχθηκε για άλλη μία φορά σωστός. Δεν γινόταν, δεν ήταν δυνατόν να τον σταματήσουν ή να τον φιμώσουν. Αυτό μαζί με την εξίσου τεράστια επίδειξη ηθικής εξουσίας από τον Μαντέλα, τον εταίρο του στην αλλαγή, επέτρεψαν την εξαιρετική και τελικά ειρηνική παράδοση εξουσίας στη Νότια Αφρική.

Διέθετε επίσης μια εξαιρετική, πνευματικά γενναιόδωρη διορατικότητα, με την οποία υποστήριξε και οργάνωσε τις επιτροπές συμφιλίωσης. Εδώ, όλοι θα απαλλάσσονταν από τους πόνους, τα βάσανα και το επαίσχυντο παρελθόν τους σε μια μεγάλη εθνική έκφραση συγχώρεσης και θεραπείας που επέτρεψε στη νέα χώρα του Τούτου να αναδυθεί με ελπίδα μέσα από τις φρικτές αρχικές αμαρτίες της.

Αυτός ο «ταραχώδης ιερέας» προστατευόταν από τα άμφιά του. Σε αντίθεση με τον Μαντέλα, ήταν πολύ πιο δύσκολο να βάλουν έναν ιερωμένο στη φυλακή ή στην εξορία. Ηταν ένας πρίγκιπας της Εκκλησίας της Αγγλίας και φορούσε τον αόρατο αλλά απτό, αν και μερικές φορές αποσπασματικό, μανδύα ασυλίας γύρω από το μικροσκοπικό σώμα του.

Το καθεστώς του απαρτχάιντ δεν ήθελε να χάσει περισσότερους φίλους στο εξωτερικό από ό,τι χρειαζόταν, και έτσι ο Αρχιεπίσκοπος Τούτου ανέβαινε τις σκάλες του άμβωνα και μ’ αυτή την τραγουδιστή φωνή του έλεγε ιστορίες στον λαό του που μιλούσαν για εγγενή δικαιώματα, για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, για την ισότητα των ανθρώπων και την αναπόφευκτη ήττα της αδικίας. Μίλησε ξεκάθαρα και απλά για τις ωμές πραγματικότητες του καταπιεστικού, ρατσιστικού καθεστώτος. Και μετά εξέφρασε ελπίδα και τους τρόπους για να επιτευχθεί. Φυσικά τιμήθηκε με το Νομπέλ Ειρήνης.

Ηταν πολύ διασκεδαστικό να είσαι μαζί του. Ηταν ακούραστος. Μάλλον ένας απόλυτος εφιάλτης για να παντρευτείς.

Ο Μπομπ Γκέλντοφ είναι τραγουδιστής, τραγουδοποιός, συγγραφέας και πολιτικός ακτιβιστής