«Μποτιλιαρισμένο» και το 2022 το διεθνές εμπόριο

Ο συνωστισμός είναι μια λέξη που βρίσκεται στα χείλη όλων σε περιόδους πανδημίας. Και περιγράφει δύο εξόχως επικίνδυνες καταστάσεις. Η πρώτη αφορά τον υγειονομικό κίνδυνο επιμόλυνσης που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι όταν συνωστίζονται. Η δεύτερη αφορά τον οικονομικό κίνδυνο που ελλοχεύει για τις εθνικές οικονομίες όταν συνωστίζονται μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων προκαλώντας εμφράγματα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Η δεύτερη αυτή εκδοχή του συνωστισμού απειλεί με μείζονες αναταράξεις το διεθνές εμπόριο, τις εθνικές οικονομίες και την καθημερινότητα του καθενός τη νέα χρονιά που έρχεται.

Η εικόνα του «μποτιλιαρίσματος» απαντάται σε όλα τα μεγάλα λιμάνια του πλανήτη, από το Λονγκ Μπιτς και το Λος Αντζελες των ΗΠΑ μέχρι τη Σανγκάη και τα άλλα λιμάνια της Νοτιοανατολικής Κίνας που κλείνουν οι (υπερευαίσθητες, καθώς έχουν καεί στον χυλό) κινεζικές αρχές με την παραμικρή αύξηση των κρουσμάτων COVID.

Και δεν είναι μόνο τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που συνωστίζονται έξω από τα λιμάνια. Eναν χρόνο μετά το Brexit είναι και οι νταλίκες που σχηματίζουν ουρές χιλιομέτρων στα βρετανικά λιμάνια, λόγω έλλειψης οδηγών για να τις μετακινήσουν προς την ενδοχώρα.

Χρόνος και χρήμα. Οι αριθμοί είναι «λαλίστατοι»: 25 εκατομμύρια κοντέινερ βρίσκονται αυτή την ώρα στη θάλασσα σε πλοία που περιμένουν για να ξεφορτώσουν. Ο μέσος χρόνος που παραμένει αγκυροβολημένο αρόδου έξω από το λιμάνι του Λος Αντζελες ένα φορτηγό μέχρι να ξεφορτώσει εκτινάχθηκε στις 12,8 ημέρες από 8 ημέρες που ήταν τον Απρίλιο. Το δε κόστος της θαλάσσιας μεταφοράς ενός εμπορευματοκιβωτίου από την Κίνα στη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ έχει δεκαπλασιαστεί συγκριτικά με τα προπανδημικά ναύλα και έφθασε στα 17.377 δολάρια, μεταδίδει το Bloomberg επικαλούμενο τη Freightos.com.

Τις ημέρες των εορτών τα λειτουργικά προβλήματα της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας έγιναν αισθητά σε πολύ περισσότερους καταναλωτές. Προβλήματα που δεν αφορούν τόσο τις ελλείψεις των αγαθών όσο τις τιμές τους. Η «Μεγάλη Εμπλοκή» του 2021 όμως δεν συνέβη μέσα σε μία νύχτα. Προέκυψε συν τω χρόνω. Γι’ αυτό και οι ειδικοί θεωρούν ότι θα συνεχιστεί και το 2022, καθώς θα απαιτηθεί χρόνος για να ξεπεραστεί. Και σημειώνουν ότι τα μεγαλύτερα προβλήματα θα συνεχίσουν να εκδηλώνονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο: αυξημένα κόστη μεταφορών (κυρίως των θαλάσσιων), καθυστερημένες παραδόσεις αγαθών και άδεια ράφια των καταστημάτων που περιστασιακά θα αντικρίζουν οι καταναλωτές.

Νέες βάσεις και αξιοπιστία. Οι οικονομολόγοι σημειώνουν ότι τα προβλήματα θα συνεχιστούν επειδή η πανδημία έθεσε τέρμα σε μια περίοδο δεκαετιών κατά την οποία η παγκοσμιοποίηση των αγορών λειτουργούσε προς όφελος όλων: παραγωγών, μεταφορέων, εμπόρων και καταναλωτών. Το όλο σύστημα πρέπει να επαναρρυθμιστεί για να ξαναγίνει λειτουργικό και αποδοτικό, υποστηρίζουν. Και η επαναρρύθμιση απαιτεί μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις σε εξοπλισμό αλλά και σε ανθρώπινο δυναμικό (αυξημένους μισθούς στους οδηγούς φορτηγών, για παράδειγμα). Και στήριξη, βέβαια, από τις κυβερνήσεις.

«Οι ζημιές που έχουν υποστεί οι εφοδιαστικές αλυσίδες και γενικότερα το εμπόριο και η παγκόσμια οικονομία κατά την περίοδο της πανδημίας προϋποθέτουν πολλή δουλειά και ακόμα περισσότερα κεφάλαια για να διορθωθούν. Απαιτείται εκσυγχρονισμός των υποδομών του διεθνούς εμπορίου και επαναπρογραμματισμός των συστημάτων λειτουργίας του, μια και αποδείχθηκαν ανεπαρκή για να αντέξουν μια μεγάλη και διαρκή πίεση. Απαιτείται, τέλος, η θέσπιση ασφαλιστικών δικλίδων που θα αποτρέψουν μια νέα παγκόσμια κατάρρρευση σε μελλοντικές κρίσεις» σημειώνει σε ανάλυσή του το Bloomberg.