Σίγουροι μόνο για την αβεβαιότητα

Αν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες, από τις επόμενες μέρες αλλάζει ξανά η συνθήκη αντιμετώπισης του Covid. Μπορεί να μην πάμε στα παλιά «καθαρά» lockdown, αλλά μια μορφή παρεμπόδισης της οικονομικής δραστηριότητας θα την έχουμε και στην Ελλάδα, με την έναρξη του νέου έτους. Προφανώς θα χαθούν και πάλι πολλά λεφτά. Μένει να δούμε το ύψος της ζημιάς που θα αντέξει να καλύψει η οικονομία. Και βέβαια το πώς θα αντιμετωπίσει εκ νέου τις πολλές στρεβλώσεις που προκαλούν όλα αυτά τα πακέτα ενισχύσεων στην οικονομία, μεταξύ των οποίων οδηγούν και σε πληθωριστικές πιέσεις. Ολα όσα έρχονται είναι πρόβλημα. Αλλά έτσι και αλλιώς μάθαμε – ή πρέπει να μάθουμε – να ζούμε μέσα στο πρόβλημα. Καιρός να το πάρουμε και απόφαση. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες οι συνθήκες λειτουργίας της κοινωνίας και της οικονομίας άλλαξαν ήδη, με τις κυβερνήσεις να λειτουργούν υπό το κράτος του πανικού και την πίεση που έφερε η μετάλλαξη Ομικρον. Το έγραψαν εξαιρετικά οι «Financial Times», θυμίζοντας την επίθεση του αφεντικού της αεροπορικής εταιρείας Ryanair στον βρετανό πρωθυπουργό, όταν ο Μπόρις Τζόνσον αντέδρασε άμεσα στην εμφάνιση της παραλλαγής Ομικρον. «Δεν πανικοβάλλονται όλοι στην Ιταλία ή την Ισπανία ή τη Γερμανία ή την Ολλανδία», είχε πει και μέσα σε λίγες ημέρες η Ολλανδία επέβαλε ένα εθνικό lockdown. Η Γερμανία εισήγαγε σκληρούς νέους ταξιδιωτικούς κανόνες για τις αφίξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, όπως και η Γαλλία, ενώ η Ιρλανδία από όπου κατάγεται το αφεντικό της Ryanair επέβαλε απαγόρευση λειτουργίας μετά τις 8 το βράδυ στις παμπ και τα εστιατόρια.

Οι «FT» επισήμαναν ότι ο O’ Leary, είχε παραβλέψει ένα βασικό μάθημα της πανδημίας που ήταν τόσο αληθινό το 2021 όσο και το 2020: η βεβαιότητα είναι προσωρινή σε έναν κόσμο που κατακλύζεται από αβεβαιότητα.

Αυτή τη σταδιακή προσγείωση στις νέες συνθήκες που επιβάλει η πανδημία προσπαθεί να «χωνέψει» και το κυβερνητικό στρατόπεδο εδώ στην Αθήνα. Και δεν είναι καθόλου εύκολη αυτή η προσαρμογή.

Για κάποιον λόγο που δεν ταιριάζει με τη φύση της πανδημίας υπήρχε μια σιγουριά, ότι άλλοι περιορισμοί δεν πρόκειται να υπάρξουν. Αυτή η σιγουριά προφανώς είναι θέμα χρόνου να διαψευστεί πανηγυρικά. Ζούμε σε παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον και το πρόβλημα του γείτονα, ακόμα και του μακρινού, είναι και δικό μας πρόβλημα.

Η Ομικρον ωστόσο υπενθύμισε και κάτι άλλο: ότι το να αφήνεις δισεκατομμύρια ανθρώπους απροστάτευτους είναι μια συνταγή για περαιτέρω παραλλαγές, που φυσικά πλήττουν και τους υποτίθεται προστατευμένους.

Σύμφωνα με στοιχεία του πανεπιστημίου της Οξφόρδης, τα πλούσια έθνη έχουν ξοδέψει σχεδόν 16.000 δολάρια ανά άτομο για τον Covid, ενώ οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες έχουν διαχειριστεί μόνο περίπου 60 δολάρια ανά άτομο. Στις χώρες υψηλού εισοδήματος το ποσοστό των ατόμων που έχουν εμβολιαστεί πλήρως κατά του Covid έχει φτάσει στο εντυπωσιακό 70%, ενώ σε αυτές με χαμηλό εισόδημα, μόλις που φτάνει το 4%. Και ύστερα μιλάμε για τείχος ανοσίας. Αυτή είναι η αιτία της εμφάνισης της Ομικρον, αυτή θα είναι – εφόσον οι ισχυροί δεν ενισχύσουν τους ανίσχυρους – και η αιτία μελλοντικών παραλλαγών.

Αυτό είναι το ένα μάθημα του 2021. Το άλλο είναι ακόμα μεγαλύτερο. Μπορούμε να είμαστε σίγουροι μόνο για την αβεβαιότητα και να είμαστε επιφυλακτικοί, απέναντι σε οποιαδήποτε πρόταση από αυτές που ακούμε την τελευταία διετία, ότι τα χειρότερα έχουν τελειώσει…