Τα απομεινάρια μιας διαγραφής

Δεν υπάρχουν πολλές εξηγήσεις. Ο Παναγιώτης Κουρουμπλής μάλλον είχε μείνει στην πρωινή δήλωση του Αλέξη Τσίπρα από τις Βρυξέλλες. Εάν ο πρόεδρος του κόμματος, με φόντο τα σήματα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών, εγκαλεί προσωπικά τον Κυριάκο Μητσοτάκη και απαιτεί τη συγγνώμη του ή την παραίτησή του, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί παρά να είναι ανελέητη στη Βουλή κατά τη συζήτηση του Προϋπολογισμού – που, έτσι κι αλλιώς, αποτελεί την τελευταία ευκαιρία για μια συγκρουσιακή αντιπολίτευση πριν αλλάξει ο χρόνος. Μετά το «ψεύτες» του Τσίπρα, το «δολοφόνοι» του Κουρουμπλή θα μπορούσε για κάποιους να δείχνει αυτονόητη συνέχεια. Ο διαγραφείς πλέον βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνον δεν κατάλαβε ότι έπεσε σε έναν λάκκο που είχε ήδη ανοίξει η κομματική ηγεσία, αλλά το πιθανότερο είναι πως θα περίμενε και εύσημα από συνοδοιπόρους και ψηφοφόρους στις λαϊκές συνοικίες της Δυτικής Αθήνας, επειδή τα είπε στη Βουλή «χύμα και τσουβαλάτα».

Από το τραυματικό για την Κουμουνδούρου, εν τέλει, επεισόδιο στη Βουλή, αναδείχθηκε εκ νέου ότι το πρόβλημα δεν ήταν ο Κουρουμπλής, αλλά η κεντρική γραμμή. Η ίδια γραμμή είχε μπερδέψει τις προηγούμενες ημέρες τον Ανδρέα Ξανθό και τον Νίκο Φίλη, όπως και τους περισσότερους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που πήραν τον λόγο στη Βουλή. Οι περισσότεροι εμφανίστηκαν να ακροβατούν μεταξύ μιας αντιγραφής της πολακικής μεθόδου και μιας παρέμβασης που παραπέμπει σε μια συγκροτημένη αντιπολίτευση. Ανάμεσα σε κατάρες και επιχειρήματα, όλο το αντιπολιτευτικό σύστημα είχε βραχυκυκλώσει. Και η προεδρική απαίτηση για δημόσια αναδίπλωση του Κουρουμπλή επέτεινε τη σύγχυση και φάνηκε ακατανόητη και στον διαγραφέντα – που έβαλε μπροστά και τον προσωπικό εγωισμό του.

Στην πραγματικότητα, όπως αναγνωρίζουν και στην Κουμουνδούρου, ο Κουρουμπλής κάθε άλλο παρά ήταν εκείνη η περίπτωση βουλευτή που προβλημάτιζε το προεδρικό γραφείο. Ούτε σε εσωκομματικές ίντριγκες συμμετείχε, ούτε φιλοδοξίες που αντιστρατεύονταν τον σχεδιασμό του Τσίπρα είχε. Απεναντίας, αν χρειαζόταν, μπορούσε να εμφανιστεί ως «προεδρικότερος των προεδρικών». Η αρχηγική πυγμή εφαρμόστηκε στην περίπτωσή του περισσότερο ως αποτέλεσμα μιας ατυχούς συγκυρίας – έστω κι αν αντιμετωπίστηκε με πανηγυρισμούς από διαδικτυακά φερέφωνα. Οι συγκρατημένες φωνές στην Κουμουνδούρου εκτιμούν ότι η διαγραφή όχι μόνον μετέβαλε το ισοζύγιο της σύγκρουσης για τον Προϋπολογισμό, αλλά τραυματίζει και την εικόνα του Τσίπρα, αν υποτεθεί ότι είχε ανάγκη την αποπομπή Κουρουμπλή για να ενισχύσει το αρχηγικό προφίλ του.

Σε κάθε περίπτωση, ο Αλέξης Τσίπρας θα βρεθεί σήμερα στο βήμα της Βουλής, αναγκασμένος πια να ξεφύγει από έναν καταγγελτικό λόγο που θα δικαίωνε τον Κουρουμπλή, αλλά και συντηρώντας ταυτόχρονα τους υψηλούς αντιπολιτευτικούς τόνους που εκτιμά ότι συσπειρώνουν το κομματικό ακροατήριο. Γιατί, επί της ουσίας, η κλιμάκωση μιας σκληρής ρητορικής για την πανδημία και την ακρίβεια, με προειδοποιήσεις ακόμη και για δικαστικές εξελίξεις, μόνον αυτό τον στόχο υπηρετεί – να αποτρέψει ο ΣΥΡΙΖΑ διαρροές από τις δεξαμενές του την ώρα που καταγράφεται μια ρευστότητα στο κεντροαριστερό σκηνικό. Δεν είναι εύκολη άσκηση ισορροπίας, ιδίως τη στιγμή που μια σειρά στελεχών της Κουμουνδούρου ετοιμάζονταν για πιο άγρια επεισόδια, σε σχέση με την επεισοδιακή  παρέμβαση Κουρουμπλή. Το δείγμα γραφής μιας υπεύθυνης αντιπολίτευσης το δίνει διαχρονικά η ηγεσία και όχι η αυτοσυγκράτηση των βουλευτών ή η άνωθεν σύσταση και εντολή. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς πώς λειτούργησαν στο παρελθόν οι προτροπές στα μέλη μιας άλλης κοινοβουλευτικής ομάδας να κινηθούν «σεμνά και ταπεινά».

Το πρόβλημα για την αξιωματική αντιπολίτευση, εν ολίγοις, έχει να κάνει με τη γενικότερη κατεύθυνσή της – που μπερδεύεται μεταξύ ενός αριστερού ριζοσπαστισμού και μιας στροφής στη σοσιαλδημοκρατία, η οποία προκαλεί ανατριχίλα στο «βαθύ κόμμα». Το πρόβλημα προσωπικά για τον Τσίπρα μετά τη διαγραφή Κουρουμπλή, ωστόσο, είναι πώς θα σφυρίξει αδιάφορα χωρίς να εκτεθεί, την επόμενη φορά που θα εκτραπεί ο Πολάκης…