Να γιατί θα πρέπει να εμβολιαστούν τα παιδιά

Ο εμβολιασμός προστατεύει πρωτίστως το ίδιο το άτομο που εμβολιάζεται μειώνοντας την πιθανότητα να νοσήσει βαριά, να νοσηλευτεί και να κινδυνεύσει. Ευλόγως λοιπόν κανείς αναρωτιέται γιατί θα πρέπει να προχωρήσουμε στον εμβολιασμό των παιδιών 5-11 ετών αφού όλοι γνωρίζουμε ότι έχουν ηπιότερη κλινική εικόνα σε σχέση με τους εφήβους και μικρότερες πιθανότητες να νοσήσουν βαριά, να χρειαστούν νοσηλεία ή και εισαγωγή σε ΜΕΘ. Αφενός, σε ομάδες υψηλού κινδύνου περιλαμβάνονται παιδιά με χρόνια νοσήματα του αναπνευστικού και ανοσοκαταστολή. Αφετέρου, ακόμα και παιδιά χωρίς υποκείμενα νοσήματα μπορεί να νοσήσουν βαριά, ενώ δεν υπάρχουν κλινικά κριτήρια ή εργαστηριακοί δείκτες που να μπορούν να «ξεχωρίσουν» ποια από τα κατά τα άλλα υγιή παιδιά θα νοσήσουν βαριά.

Τα επιδημιολογικά δεδομένα από ΗΠΑ δείχνουν ότι περίπου 10% των κρουσμάτων αφορούν παιδιά 5-11 ετών. Μέχρι τον Οκτώβριο το CDC κατέγραψε σχεδόν 2 εκατ. κρούσματα και 8.300 νοσηλείες σε παιδιά 5-11 ετών. Στη χώρα μας, με τη μεγάλη έξαρση της πανδημίας από τα μέσα Οκτωβρίου και μετά, παρατηρήθηκε αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων στα παιδιά. Σημειώνεται βέβαια ότι λόγω του αυξημένου τέστινγκ μέσα στα σχολεία ΔΕΝ σημειώθηκε σημαντική ενδοσχολική διασπορά. Επίσης αξιοσημείωτο είναι ότι στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση – ιδίως στο Λύκειο, όπου σημαντικό ποσοστό των παιδιών έχει ήδη εμβολιαστεί – τα κρούσματα ήταν σημαντικά λιγότερα σε σύγκριση με την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Σύμφωνα με τα δεδομένα του ΕΟΔΥ, μεταξύ 18/10 και 14/11 είχαμε σχεδόν 9.000 κρούσματα σε παιδιά ηλικίας 5-10 ετών.

Επιπλέον, ο εμβολιασμός των παιδιών 5-11 ετών θα μειώσει και το επιδημιολογικό φορτίο της κοινότητας γενικότερα. Σημαντικότερη επίδραση όμως θα έχει στη διατήρηση της σχολικής λειτουργίας. Το είδαμε στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και ιδιαίτερα στα λύκεια. Ολοι μας, νομίζω, έπειτα από τόσους μήνες πανδημίας έχουμε συνειδητοποιήσει ότι η σχολική απουσία έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και ευεξία των παιδιών μας. Η αποχή από το σχολείο επηρεάζει περισσότερο παιδιά που έχουν ιδιαιτερότητες, δυσκολίες στην κοινωνικοποίησή τους αλλά και μαθησιακές δυσκολίες.

Η πρόσφατη έγκριση του ΕΜΑ για τη χορήγηση του εμβολίου της Pfizer σε παιδιά 5-11 ετών ανοίγει τον δρόμο με ασφάλεια. Το εμβόλιο αυτό διαφέρει από αυτό που χορηγείται σε εφήβους και ενηλίκους καθώς περιέχει το 1/3 της δόσης του mRNA (10 μg έναντι 30 μg). Η κλινική μελέτη που εξέτασε την ασφάλεια του εμβολίου στα παιδιά 5-11 ετών είχε πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα ασφάλειας αφού τα παιδιά αυτής της ηλικίας είχαν κυρίως τοπικές αντιδράσεις (πόνο και ερυθρότητα στην περιοχή της ένεσης), ενώ πολύ σπανιότερα σε σύγκριση με ενηλίκους εμφάνιζαν πυρετό, ρίγος, κόπωση, μυαλγίες.

Ηδη σήμερα έχουν χορηγηθεί τουλάχιστον 3 εκατομμύρια εμβόλια σε παιδιά 5-11 ετών στις ΗΠΑ, ενώ έχει εμβολιαστεί περίπου το 10% των παιδιών αυτής της ηλικίας στο Ισραήλ. Είναι σημαντικό ότι δεν έχει αναφερθεί κάποια απρόσμενη ανεπιθύμητη ενέργεια, ενώ υπάρχει συνεχής επαγρύπνηση και καταγραφή των δεδομένων.

Μέχρι σήμερα έχουμε δεδομένα από την κλινική μελέτη ανάπτυξης του εμβολίου, ενώ θα χρειαστούν λίγες ακόμα εβδομάδες μέχρι να συλλεχθούν και δεδομένα κλινικής αποτελεσματικότητας σε πληθυσμιακό επίπεδο, ώστε να διαπιστωθεί, δηλαδή, η μείωση της συχνότητας των κρουσμάτων και των νοσηλειών σε περιβάλλον με ικανή εμβολιαστική κάλυψη. Η κλινική μελέτη έδειξε ότι τα παιδιά αναπτύσσουν ικανό αριθμό εξουδετερωτικών αντισωμάτων, ενώ η αποτελεσματικότητα του εμβολίου στην πρόληψη της μόλυνσης ήταν 90,7%.

Η Βάνα Παπαευαγγέλου είναι καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών