Μια ερώτηση χωρίς απάντηση

Παρακολουθώντας το ντιμπέιτ των υποψηφίων αρχηγών του ΚΙΝΑΛ (των παρόντων, διότι ο Παπανδρέου την είχε κοπανήσει…) μου έκανε εντύπωση μια ερώτηση την οποία ο Λοβέρδος επανέλαβε δυο φορές.

Αφού διαβεβαίωσε ότι ο ίδιος ήταν και παραμένει αντίθετος με τη Συμφωνία των Πρεσπών, ρώτησε τους συνομιλητές του αν κάποιος έχει αντίθετη άποψη.

Απάντηση δεν πήρε. Μόνο ο Χρηστίδης βρήκε (άλλη μια φορά) την ευκαρία να θυμίσει πόσο σωστά τα είχε κάνει η Γεννηματά.

Ψάχνοντας τα χαρτιά μου να καταλάβω το νόημα της στιχομυθίας (που ήταν ελαφρώς ακαταλαβίστικη στη συγκεκριμένη περίπτωση…) βρήκα ότι ο Χρηστίδης είχε δίκιο – τουλάχιστον ως προς το αποτέλεσμα.

Πάμε να δούμε τι είχε συμβεί.

Θυμίζω ότι αρχές του 2018, ο Τσίπρας άνοιξε το θέμα του Μακεδονικού με τον Ζόραν Ζάεφ, τον οποίο συνάντησε στο Νταβός (Ιανουάριος 2018).

Στο μυαλό του είναι όχι μόνο η γερμανική πολιτική στα Βαλκάνια – μια πολιτική πανίσχυρη τότε στις Βρυξέλλες.

Αλλά και το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό. Σχεδιάζει να διασπάσει την αντιπολίτευση και (κατά την τότε ρήση Ν. Βούτση) να δρομολογηθεί «μια αναδιάταξη των πολιτικών δυνάμεων» στη βάση του Μακεδονικού.

Η επιδίωξη δεν είναι παράλογη. Ολοι έβλεπαν ότι ο Μητσοτάκης έρχεται με τα μπούνια κι ότι μόνο μια εσωτερική αποσταθεροποίησή του θα μπορούσε να τον ανακόψει.

Αρχές Ιανουαρίου 2018 και πριν από τη συνάντηση Τσίπρα – Ζάεφ, συνάντησα τον Μητσοτάκη στη Βουλή και κατάλαβα ότι έχει απόλυτη επίγνωση των επιδιώξεων του Τσίπρα. Μου εξήγησε μάλιστα ότι θα περιμένει να δει την εξέλιξη των πραγμάτων αλλά ότι θα είναι σαφώς αντίθετος στην όποια συμφωνία και τις επιδιώξεις που υπηρετεί.

Κοινώς, δεν θα τσιμπήσει το τυράκι της φάκας.

Αυτό είναι το γενικό σκηνικό.

Το ΚΙΝΑΛ είχε συγκροτηθεί λίγους μήνες νωρίτερα με την εκλογή της Φώφης Γεννηματά στην προεδρία (Δεκέμβριος 2017).

Ο καθένας μπορούσε να καταλάβει ότι η Κεντροαριστερά ήταν από τους βασικούς στόχους του σχεδίου Τσίπρα και «της αναδιάταξης των πολιτικών δυνάμεων».

Η Γεννηματά είχε δημιουργήσει ένα άτυπο συμβούλιο στο οποίο μετείχαν η ίδια, ο ανταγωνιστής του β’ γύρου Ν. Ανδρουλάκης, οι Στ. Θεοδωράκης (Ποτάμι), Γ. Παπανδρέου (ΚΙΔΗΣΟ), Θ. Θεοχαρόπουλος (ΔΗΜΑΡ) ως αρχηγοί κομμάτων και ο Γ. Καμίνης για άγνωστους λόγους.

Την άνοιξη του 2018, το ΚΙΝΑΛ οχυρώνεται καταρχήν πίσω από την επιφυλακτικότητα. «Να περιμένουμε να δούμε».

Στις 12 Ιουνίου όμως υπογράφεται η Συμφωνία των Πρεσπών. Πρέπει πλέον και το ΚΙΝΑΛ να ξεκαθαρίσει τι θα κάνει. Να πει ναι ή όχι.

Συνεδριάζει το άτυπο συμβούλιο κι εκεί η Φώφη ανακαλύπτει έκπληκτη ότι όλοι οι μετέχοντες τάσσονται (στον ένα ή τον άλλο βαθμό) υπέρ της Συμφωνίας. Ακόμη και κάτι παρατρεχάμενοι διεθνο-καθηγητάδες προσφέρονται να εξηγήσουν τα «θετικά σημεία» της.

Η πρόεδρος είναι η μόνη αντίθετη!

Για ιστορικούς λόγους πρέπει να της πιστώσουμε την αντίδρασή της. Μια αντίδραση που έσωσε τη δημοκρατική παράταξη κι ας διέλυσε το ΚΙΝΑΛ.

Την επομένη, συγκάλεσε στο γραφείο της στη Βουλή σύσκεψη πολιτικών στελεχών, κυρίως του ΠΑΣΟΚ.

Μετείχαν ο Α. Λοβέρδος (τότε κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος κι αρμόδιος για τα εξωτερικά), ο Κ. Σκανδαλίδης, ο Μ. Οθωνας (διευθυντής του γραφείου της Φώφης), ο Β. Κεγκέρογλου (γραμματέας της ΚΟ) και ίσως κάποιοι ακόμη που μου διαφεύγουν.

Ο Σκανδαλίδης μάλιστα επέκρινε την πρόεδρο για τη δημιουργία ενός άτυπου συμβούλιου με ακατανόητη σύνθεση που την κρίσιμη στιγμή την άφησε μόνη κι εκτεθειμένη.

Η σύσκεψη φυσικά κατέληξε στην απόρριψη της Συμφωνίας των Πρεσπών και δρομολόγησε την καταψήφισή της από το ΚΙΝΑΛ όταν έλθει στη Βουλή. Οπως ειπώθηκε «σώσαμε τον Τσίπρα το 2015 με το Μνημόνιο, δεν θα τον σώσουμε ξανά με τις Πρέσπες».

Από εκεί και πέρα φυσικά ο καθένας τράβηξε τον δρόμο του και το ΚΙΝΑΛ τον δικό του.

Ο Θεοδωράκης πήρε ό,τι είχε απομείνει από το Ποτάμι κι έφυγε. Ο Θεοχαρόπουλος έγινε υπουργός του Τσίπρα. Ο Παπανδρέου (κατά την προσφιλή του συνήθεια) εξαφανίστηκε σε «διεθνείς υποχρεώσεις» – δεν ήταν άλλωστε και βουλευτής.

Ο Ανδρουλάκης γύρισε στις Βρυξέλλες όπου οι ευρωπαίοι σοσιαλιστές προσπαθούσαν να περάσουν τις Πρέσπες με το ζόρι κι εκείνος για κακή του τύχη εισέπραττε όλη την πίεση.

Είναι πραγματικά απίστευτο όμως ότι κανείς από τους μετέχοντες στο άτυπο συμβούλιο δεν είχε κατορθώσει να διαγνώσει το σχέδιο του Τσίπρα, ούτε να κατανοήσει τη σημασία που είχε για την παράταξη η αποφασιστική αντιμετώπισή του.

Απαντούσαν σε άλλες ερωτήσεις. Πλην της Φώφης.

Κι έτσι οι μόνοι που τσίμπησαν τελικά στο μεγαλοφυές σχέδιο «αναδιάταξης των πολιτικών δυνάμεων» του Βούτση ήταν ο Θεοχαρόπουλος, κάποιοι απο το Ποτάμι (όπως ο Σ. Δανέλης) και ο Ν. Μπίστης από το ΠΑΣΟΚ.

Το δεύτερο κύμα μετακόμισης παπανδρεϊκών στον ΣΥΡΙΖΑ ήλθε αργότερα κι όχι με αφορμή το Μακεδονικό (Ραγκούσης, Ξενογιαννακοπούλου, Βάρτζελη, Μωραΐτης κ.λπ.).

Κάπως έτσι όμως γράφεται η Ιστορία. Και τα γράφω αυτά όχι μόνο επειδή έχουν πλέον μια ιστορική αξία, ούτε επειδή οφείλουμε να αποδώσουμε στη Γεννηματά αυτό που της ανήκει.

Διότι η ερώτηση του Λοβέρδου στο ντιμπέιτ περιείχε κι ένα δεύτερο σκέλος.

Ρώτησε όχι μόνο αν ήταν κι αν παραμένουν όλοι αντίθετοι στη Συμφωνία των Πρεσπών. Αλλά κι αν κάποιοι προκρίνουν «το μοντέλο των Πρεσπών» ως μέθοδο επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών.

Ούτε σε αυτό δόθηκε απάντηση επί της ουσίας.

Ενδεχομένως κανείς στο ΚΙΝΑΛ να μην ονειρεύεται να επεκτείνει τις Πρέσπες στο Αιγαίο.

Μακάρι. Αλλά εκτός από το ευχέλαιο, ας φροντίσουμε και για καμία γάτα!