Χρηματοδότηση {LF}της κυκλικής οικονομίας

Με αφορμή την πρόσκλησή μας να συμμετάσχουμε σε μία εξαιρετική πρωτοβουλία του Συνδέσμου Βιομηχανιών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδος με αντικείμενο την παρουσίαση προγραμμάτων και εργαλείων τραπεζικών ενισχύσεων για δράσεις των επιχειρήσεων στο πεδίο της κυκλικής οικονομίας, προσφύγαμε σε κατάλληλες πηγές και εμβαθύναμε τον προβληματισμό μας. Ετσι, επιχειρούμε να κατηγοριοποιήσουμε τα εν λόγω εργαλεία και προγράμματα, βάσει διακριτών κριτηρίων.

Α) Με βάση το μέγεθος της επιχείρησης

Από τα δημοσιοποιημένα στοιχεία διαπιστώνεται υψηλό διατραπεζικό ενδιαφέρον για την παραγωγή και εφαρμογή τραπεζικών προϊόντων, με σκοπό τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων στις επιταγές της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Στο πλαίσιο αυτό επικροτούμε τις χρηματοδοτήσεις που δημοσιοποιούνται για μεγάλα επενδυτικά σχέδια ΑΠΕ ή άλλα μεγάλα έργα.

Χρειάζεται όμως να σκεφτούμε πρακτικά τις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις στις οποίες η πληροφορία φτάνει πολύ δύσκολα. Τις επιχειρήσεις όπου η αδράνεια είναι ο μεγαλύτερος εχθρός για τον εκσυγχρονισμό τους, όπου απαιτείται διαρκής κατάρτιση αλλά και «μεταγλωττισμός» της ειδικής τραπεζικής ρητορικής, μέσω της οποίας ανακοινώνονται τα κίνητρα και τα προγράμματα για δράσεις κυκλικής οικονομίας.

Β) Με βάση τις χωρικές και λειτουργικές συνθήκες εγκατάστασης επιχειρήσεων

Πρέπει να επιβραβεύσουμε και να διακρίνουμε με ξεχωριστά κίνητρα τις επιχειρήσεις που βρίσκονται σε συνθήκες αποδεδειγμένης περιβαλλοντικής συμμόρφωσης. Αρα επιχειρήσεις εντός Επιχειρηματικών Πάρκων και Βιομηχανικών Περιοχών ή πιστοποιημένες με το ISO 50001 ή επιχειρήσεις που έχουν προχωρήσει σε τεχνικό εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεών τους για περιβαλλοντική αναβάθμιση της παραγωγής και των προϊόντων τους, πρέπει να έχουν ευνοϊκότερους όρους δανεισμού και τραπεζικής μεταχείρισης.

Γ) Με βάση το σχέδιο συμμόρφωσης στις σύγχρονες περιβαλλοντικές απαιτήσεις, με όρους «cluster», κοινού συμφέροντος

Απαιτείται διαφοροποίηση με όρους θετικής διάκρισης, σε κάθε τραπεζικό εργαλείο όταν αυτό αφορά σχέδια συμμόρφωσης με μεγάλη ακτινοβολία και μέγεθος παρέμβασης και κυρίως με όρους συλλογικού – κοινού συμφέροντος. Ενδεικτικά σημειώνεται ότι οι προσπάθειες Φορέων εγκατεστημένων επιχειρήσεων σε Ατυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις που έχουν ως στόχο τη μετατροπή των περιοχών τους σε Επιχειρηματικά Πάρκα Εξυγίανσης, συνιστούν επιχειρηματικές δράσεις υψηλού συμβολισμού και αποτελεσματικότητας. Αυτές οι συλλογικές προσπάθειες πρέπει να τύχουν ειδικών τραπεζικών ενισχύσεων, ως κατ’ εξοχήν δράσεις πράσινης οικονομίας.

Δ) Δράσεις και προγράμματα κοινωνικής οικονομίας

Κάθε προσπάθεια Φορέων διαχείρισης Επιχειρηματικών Πάρκων και Βιομηχανικών Περιοχών, που αποσκοπεί στην ανάπτυξη συλλογικών δομών και υποδομών ενίσχυσης της πράσινης ταυτότητας των εγκατεστημένων επιχειρήσεων, πρέπει να αποτελέσει ειδικό προϊόν τραπεζικής χρηματοδότησης. Ολως ενδεικτικώς μπορούν να αναφερθούν υποδομές:

n εγκατάστασης ΑΠΕ σε κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους,

n δικτύων αποθήκευσης και αξιοποίησης ομβρίων υδάτων,

n εγκατάστασης συστημάτων επαναχρησιμοποίησης υγρών αποβλήτων,

n οδοφωτισμού με τεχνολογία LED (συνεργασίες με εταιρείες ESCO)

n και προγράμματα κτιριακής αναβάθμισης με συλλογική διάσταση και συλλογικό προσανατολισμό.

Ε) Με βάση τον παραγωγικό κλάδο

Απαιτείται διαφοροποίηση στο καθεστώς και τα κίνητρα των τραπεζικών εργαλείων κυκλικής οικονομίας με βάση τον παραγωγικό κλάδο στον οποίο απευθύνονται, όπως ενδεικτικά:

n τροφίμων,

n προϊόντων συσκευασίας, ιδίως στη βιομηχανία πλαστικών,

n σχεδιασμού και παραγωγής βιομηχανικού μηχανολογικού εξοπλισμού,

n μεταποίησης προϊόντων πρωτογενούς τομέα,

n αστικού εξοπλισμού,

n ανακύκλωσης, επαναχρησιμοποίησης,

n logistics (για αλλαγή μεταφορικού στόλου και εφαρμογές πράσινης εφοδιαστικής αλυσίδας).

Τέλος, για να ξεφύγουμε από το γενικό, τις αρχές και τα συνθήματα και να οδηγηθούμε με επιτυχία στο πραγματικό, οφείλουμε να προβούμε στη συγκεκριμενοποίηση έργων και δράσεων που μπορούν να αποτελέσουν μέτρα ενίσχυσης στο πεδίο της κυκλικής οικονομίας.

Ο Μανώλης Μπαλτάς είναι μέλος του Γενικού Συμβουλίου του ΣΕΒ