«Τι δεν θα έδινα να ακούσω τον Ρίτσο να διαβάζει το “Εδώ το φως”»

Ενώ όλοι μιλούν για την κλιματική αλλαγή, ταυτόχρονα διακρίνει κανείς μία αμηχανία και έναν δισταγμό στην προσέγγιση του όλου θέματος. Πώς το εξηγείτε αυτό;

Σε μια εποχή άναρχης παγκοσμιοποίησης, όπου οι ανισότητες διευρύνονται και λίγοι πολυεθνικοί όμιλοι έχουν αποκτήσει τεράστια οικονομική και πολιτική ισχύ ποδηγετώντας συχνά εθνικές κυβερνήσεις στη λήψη αποφάσεων, έχει μειωθεί επικίνδυνα η εμπιστοσύνη του πολίτη στην ανεξαρτησία και στις δυνατότητες εθνικών κυβερνήσεων, υπερεθνικών οργανισμών, ακόμα και της επιστημονικής κοινότητας να χαράξουν πολιτικές προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος. Το διάχυτο αίσθημα αμφισβήτησης και ανημποριάς αλλά και η απουσία αποφασισμένων για ρήξεις και αποτελεσματικών πολιτικών ηγεσιών τροφοδοτούν την αμηχανία και αποτελούν τροχοπέδη στην έγκαιρη λήψη επιβεβλημένων μέτρων για την αποτροπή κρίσεων, όπως της κλιματικής αλλαγής.

Ξέρετε, βέβαια, τι σημαίνει η λέξη «clochard» και ότι συχνά εκφράζει μια συνειδητή επιλογή όσον αφορά έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Τι θα επιθυμούσατε διακαώς να ρωτήσετε έναν «clochard» σε περίπτωση που τον συναντούσατε;

Είτε πρόκειται για έναν άστεγο είτε για έναν «αλήτη», θα ήθελα να τον ακούσω… να κατανοήσω τις εμπειρίες που σημάδεψαν τη διαδρομή του και τον οδήγησαν στις σημερινές συνθήκες της ζωής του ή στις όποιες συνειδητές επιλογές που έχει κάνει… Μόνο μέσα από την κατανόηση και την αποδοχή του άλλου, μπορούμε να φτιάξουμε μια πιο ανθρώπινη και ευτυχισμένη κοινωνία. Οταν διέπεται από κατανόηση και αποδοχή της ανθρώπινης εμπειρίας, η πολιτική πράξη, όπως π.χ. η νομοθέτηση της προστασίας της πρώτης κατοικίας και επομένως του κοινωνικού δικαιώματος στη στέγη γίνεται λειτούργημα.

Σε τι είδους βιβλία εξειδικευόταν η βιβλιοθήκη των γονιών σας και σε ποιον βαθμό τη θεωρείτε υπεύθυνη για τη μεταγενέστερη εξέλιξή σας;

Μεγάλωσα σ’ ένα σπίτι γεμάτο βιβλία για το θέατρο, για την ποίηση και τη φιλοσοφία που δεν κοσμούσαν απλώς μια βιβλιοθήκη, αλλά αποτελούσαν πηγές αναζήτησης, αυτογνωσίας και συζήτησης από τους γονείς μου και τους ξεχωριστούς φίλους τους, καλλιτέχνες, συγγραφείς και πνευματικούς δημιουργούς της εποχής. Ο,τι είμαι, ό,τι πρεσβεύω, ό,τι έχω καταφέρει να κάνω και συνεχίζω να κάνω έχει επηρεαστεί από αυτό το αξιακό περιβάλλον, στο οποίο πρυτάνευε ο διακαής πόθος της γνώσης, της ψυχικής καλλιέργειας και ανέλιξης και κυρίως η ταπεινότητα που προκύπτει από τη συνειδητοποίηση των ελλείψεών μας και του δρόμου που έχουμε ακόμα να διανύσουμε…

Αν είχατε το δίλημμα να επιλέξετε ανάμεσα σε έναν σπουδαίο πιανίστα που έπαιζε αποκλειστικά για εσάς στο πιάνο μία συγκεκριμένη συμφωνία και σε έναν ποιητή που θα διάβαζε – επίσης αποκλειστικά για εσάς – ένα αγαπημένο σας ποίημα, πού θα στρεφόταν τελικά η προτίμησή σας;

Αν είχα την επιλογή, θα διάλεγα έναν από τους ξεχωριστούς έλληνες ποιητές ή και ποιήτριες τα έργα των οποίων μελοποιήθηκαν από σημαντικούς συνθέτες, εκτελέστηκαν από ανεπανάληπτους ερμηνευτές και τραγουδήθηκαν από όλους μας. Τι δεν θα έδινα να ακούσω τον Γ. Ρίτσο να διαβάζει το «Εδώ το φως» ή τον Γιώργο Σεφέρη το «Λίγο ακόμα να δούμε» ή για να πάμε στο σήμερα, τη Λίνα Νικολακοπούλου να διαβάζει το «Ανθρώπων έργα» ή το «Μαμά γερνάω», και μετά την καταπληκτική μελοποίησή των δύο πρώτων από τον Μίκη Θεοδωράκη και των δύο άλλων από τον Σταμάτη Κραουνάκη.

Σε ποια ηλικία είδατε την πρώτη θεατρική παράσταση και ποια ήταν αυτή;

Η πρώτη θεατρική παράσταση που θυμάμαι έντονα, στα 5 μου χρόνια, ήταν του έργου του Νότη Περγιάλη «Τραγούδι στο Μεσολόγγι» σε σκηνοθεσία του πατέρα μου Πέλου Κατσέλη και πρωταγωνιστικό ρόλο της μητέρας μου… Οι ψαράδες εξιστορούσαν οι ίδιοι τους καημούς της λιμνοθάλασσας και τα βάσανα της ζωής τους. Αποτελούσαν ταυτόχρονα τους ηθοποιούς και το κοινό, τους πομπούς και δέκτες πολλαπλών μηνυμάτων και βιωματικών εμπειριών. Απτό παράδειγμα της δύναμης του Φυσικού Θεάτρου, που εισήγαγε στα θεατρικά δρώμενα της χώρας ο πατέρας μου, και το οποίο έμεινε ανεξίτηλο στη μνήμη μου…