Η αγωγή με στατίνες σώζει ζωές

Οι στατίνες αποτελούν παγκοσμίως μία από τις πιο συχνά συνταγογραφούμενες κατηγορίες φαρμάκων αφού με την ελάττωση των επιπέδων της κακής χοληστερόλης (LDL), ελαττώνουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, εμφράγματος του μυοκαρδίου και αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Ωστόσο, παρά τα διαχρονικώς τεκμηριωμένα οφέλη των στατινών στην πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου, μελέτες κάνουν λόγο και για μια άλλη «όψη» τους συσχετίζοντάς τες με τη συμμετοχή τους στην αύξηση της επιδημίας του σακχαρώδη διαβήτη. Πιο συγκεκριμένα, οι στατίνες φαίνεται να συμβάλουν στη μείωση της λειτουργίας των β-κυττάρων του παγκρέατος που έχει ως αποτέλεσμα ανεπαρκή έκκριση ινσουλίνης με συνοδό εμφάνιση ή επίταση της υπεργλυκαιμίας.

Παλαιότερες μελέτες είχαν συσχετίσει τη χορήγηση στατινών με την εμφάνιση νέων περιπτώσεων διαβήτη στηριζόμενες σε μετρήσεις της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HBA1C) και των επιπέδων γλυκόζης νηστείας.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει μια μελέτη που διεξήχθη πρόσφατα στο πανεπιστήμιο του Texas Southwestern στο Ντάλας των ΗΠΑ, σε 83.000 διαβητικούς ασθενείς με μέσο όρο ηλικίας τα 60 έτη που επικεντρώνεται στην επίδραση των στατινών στη ρύθμιση του διαβήτη. Βρέθηκε ότι μεταξύ των ατόμων που έπασχαν από διαβήτη και ακολουθούσαν αγωγή με στατίνες, το 56% παρουσίασε μεγαλύτερη αύξηση στα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα σε σύγκριση με το 48% εκείνων που δεν έπαιρναν. Οι ασθενείς αυτοί είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να ξεκινήσουν αγωγή με ινσουλίνη, ή να παρουσιάσουν οξείες υπεργλυκαιμικές επιπλοκές, όπως η διαβητικη κετοξέωση. Αξίζει, μάλιστα, να σημειωθεί ότι όσο υψηλότερη ήταν η δόση της στατίνης τόσο πιο γρήγορη ήταν η εξέλιξη του διαβήτη.

Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η συνολική ευεργετική δράση των στατινών δεν τίθενται σε αμφιβολία και κανείς δεν πρέπει να σταματήσει την αγωγή του πριν συμβουλευτεί τον γιατρό του σχετικά. Εκτός από τις αλλαγές στον τρόπο ζωής, οι στατίνες είναι συχνά απαραίτητες για την πρόληψη ή τη μείωση των καρδιαγγεικών επιπλοκών. Ο θεράπων γιατρός θα καθορίσει σε κάθε ασθενή πόσο χαμηλά πρέπει να είναι τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης ανάλογα με την κατηγορία του καρδιαγγειακού κινδύνου του και θα εξατομικεύσει τη δοσολογία και τον τύπο της στατίνης ώστε να πετύχει το μέγιστο όφελος για τον ασθενή με το μικρότερο τίμημα σε ανεπιθύμητες παρενέργειες που κάθε φαρμακευτική παρέμβαση μπορεί να έχει.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών