ΔΗΚΕΟΣΗΝΙ ΓΙΑ ΤΟ ΝΗΚΟ

Τη στήλη αυτή θα έπρεπε να την είχα γράψει την προηγούμενη Πέμπτη. Ομως, όταν είδα τη σχετική φωτογραφία ήταν αργά, οπότε ας μου συγχωρεθεί η καθυστέρηση. Η φωτογραφία ήταν από τη διαδήλωση για την επέτειο του Πολυτεχνείου στην Αθήνα. Σε αυτήν είχε κατέβει και η οικογένεια του Νίκου Σαμπάνη, που σκοτώθηκε από πυρά αστυνομικών στο Πέραμα στις 23 Οκτωβρίου, κρατώντας αυτοσχέδιο πανό με το σύνθημα που διάλεξα για τίτλο. Η ανορθογραφία στο σύνθημα – καθεαυτή ακόμη μια υπενθύμιση ότι ο «υπαρκτός ρατσισμός» στη χώρα μας μεταφράζεται και σε ανισότητες στο συμβολικό κεφάλαιο – δεν μπορεί να ακυρώσει τη δύναμή του. Αυτήν, άλλωστε, υπογραμμίζει και η επιμονή της οικογένειάς του να διεκδικεί δικαιοσύνη.

Η συγκεκριμένη υπόθεση ήρθε να θυμίσει αυτό που έχουμε δει και σε αρκετές άλλες χώρες. Οι κοινωνικές ομάδες ή μειονότητες που υφίστανται τον ρατσισμό δεν αντιμετωπίζουν μόνο στιγματισμό ή πολλαπλά εμπόδια στην κοινωνική τους ενσωμάτωση. Αντιμετωπίζουν και εντονότερη και συχνότερη αστυνομική βία, κάτι που σε χώρες όπως οι ΗΠΑ μεταφράζεται και σε αυξημένη πιθανότητα να δολοφονηθούν από πυρά αστυνομικών, γεγονός που πρόσφατα συγκλόνισε την Αμερική μετά από τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ.

Ούτως ή άλλως, ο κίνδυνος αστυνομικής αυθαιρεσίας είναι πάντα υπαρκτός, ιδίως σε συγκυρίες κοινωνικής κρίσης όπου η λογική του «νόμου και της τάξης» φαντάζει ένας σχετικά βολικός τρόπος να αποσπαστεί συναίνεση από κοινωνίες βυθιζόμενες στην ανασφάλεια. Ακόμη πιο επικίνδυνο θα ήταν να θεωρηθεί ότι η διερεύνηση τέτοιων υποθέσεων, η απόδοση ευθυνών στους αστυνομικούς που αυθαιρετούν, η αντιμετώπιση του υπαρκτού προβλήματος των ακροδεξιών ή/και ρατσιστικών απόψεων στα σώματα ασφαλείας, θα ήταν κάτι που θα υπονόμευε την επιχειρησιακή τους αποτελεσματικότητα. Ιδίως εάν αυτό οδηγήσει σε προσπάθειες διαστρέβλωσης γεγονότων και συγκάλυψης περιστατικών αυθαιρεσίας. Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο το αγωνιώδες αίτημα της οικογένειας του Νίκου Σαμπάνη για δικαιοσύνη δεν μπορεί και δεν πρέπει να μείνει αναπάντητο και αδικαίωτο.