Το μυστικό που σε κάνει υπεράνθρωπο

Στο «Θανατάδικο» (εκδ. Γράμματα, 2009, μτφρ. Κατερίνα Κατέλλη), μιλά κυρίως για τον πατέρα της, που ήταν δάσκαλος αγγλικών, ιδιοκτήτης γραφείου τελετών και καταπιεσμένος ομοφυλόφιλος. Παρασύρθηκε το 1980 από φορτηγό στα 44 του ενώ περνούσε τον δρόμο – μάλλον ήταν αυτοκτονία.

Στο «Μήπως είσαι μάνα μου;» (εκδ. Γράμματα, 2012, μτφρ. Κατερίνα Κατέλλη), μιλά για τη μητέρα της, που ήταν βιβλιοφάγος, πρωταγωνίστρια του ερασιτεχνικού θεάτρου και δυστύχησε με τον σύζυγό της – ιδίως από τότε που ανακάλυψε ότι έκανε σεξ με νεαρά αγόρια. Η ίδια η Αλισον είπε στον πατέρα της ότι ήταν λεσβία τέσσερις μήνες πριν από τον θάνατό του. «Ζούσαμε σε ένα γκέτο, περικυκλωμένες από εχθρότητα, εν μέσω της επιδημίας του AIDS», λέει σήμερα στην εφημερίδα El Pais. «Εχουμε ξεχάσει πόσο δύσκολο ήταν τότε να είσαι γκέι. Από την άλλη μεριά, είμαι υπερήφανη που ανήκω σε μια γενιά η οποία πέτυχε η γκέι κοινότητα να γίνει η κοινότητα των ομοφυλόφιλων και των λεσβιών».

Πιστεύει ότι σήμερα υπερβάλλουν λίγο οι νέοι με όλες αυτές τις καινούργιες έννοιες της σεξουαλικής διαφορετικότητας; «Εχω μάθει ότι πρέπει να εμπιστευόμαστε τους νέους. Αν εκείνοι θεωρούν ότι όλες αυτές οι κατηγορίες είναι σημαντικές, έτσι θα είναι. Δεν τις καταλαβαίνω όλες, αλλά μου φαίνονται πραγματικές. Οσο για μένα, αν ήμουν νέα νομίζω πως θα δήλωνα non-binary. Η ταυτότητά μου είναι ένας περίεργος τύπος γυναίκας».

H Αλισον Μπέχντελ ζει από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 με τη σύντροφό της, την καλλιτέχνιδα Χόλι Ράε Τέιλορ, σε ένα αγρόκτημα του Βερμόντ, στην οροσειρά των Green Mountains, όπου για πολλούς μήνες του χρόνου ο μόνος τρόπος να μετακινηθείς είναι με σκι. Εδώ εκτυλίσσεται μέρος του τελευταίου της βιβλίου, που κυκλοφόρησε πριν από μερικούς μήνες στην Αμερική με τον τίτλο «Το μυστικό της υπεράνθρωπης δύναμης» και συμπληρώνει την τριλογία. Αν στο «Θανατάδικο» πρωταγωνιστούν ο Χένρι Τζέιμς, ο Προυστ και ο Σαίξπηρ, και στο «Μήπως είσαι μάνα μου;» ο Ντόναλντ Γουίνικοτ προεδρεύει σε ένα συνέδριο ψυχαναλυτών μεταξύ των οποίων είναι ο Γιουνγκ και ο Φρόιντ, οι πρωταγωνιστές του «Μυστικού» είναι μοναχοί, Ρομαντικοί και Μπιτ ποιητές.

Κάθε κεφάλαιο αντιστοιχεί σε μια δεκαετία. Προς το τέλος, η ηρωίδα ανεβαίνει στην κορυφή του λόφου, που δεν είναι τελικά και τόσο ψηλός, και συνειδητοποιεί ότι αυτό που τη χωρίζει από τον θάνατο είναι μια ομαλή πλαγιά προς την αιώνια ανάπαυση. «Σε όλη μου τη ζωή ήμουν σε επαφή με τον θάνατο, ξεκινώντας από την παιδική μου ηλικία που την πέρασα σε ένα γραφείο τελετών», λέει η Μπέχντελ. «Οταν είσαι μικρή, η σκέψη αυτή είναι κάπως αφηρημένη. Στα 40 μου ανακάλυψα έναν νέο πανικό: ότι δεν έχω καιρό να κάνω όλα αυτά που θέλω να κάνω. Στα 50 μου συνειδητοποίησα ότι άρχισα να χάνω δύναμη, κι αυτό το συναίσθημα δεν το νιώθεις μέχρι να έρθει η ακριβής βιολογική στιγμή.»

Τελικά, όσο μεγαλώνει κανείς αντλεί μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή; «Εχω προσέξει ότι τα πράγματα δεν σε κάνουν τόσο χαρούμενο. Οι διακοπές, για παράδειγμα. Από την άλλη πλευρά, ανακαλύπτεις την απόλαυση της ρουτίνας: να είσαι στο σπίτι, να παίρνεις κάθε μέρα το ίδιο πρωινό, να κάνεις μια βόλτα. Εχω πλέον μεγαλύτερη αυτοκυριαρχία, αν και μου έχουν μείνει πολλές νευρώσεις. Τουλάχιστον δεν πίνω πια τόσο πολύ».

Η Αλισον Μπέχντελ δεν κρύβει την ανησυχία της για το ενδεχόμενο να επιστρέψει ο Τραμπ στην εξουσία, κάτι που θεωρεί ότι θα οδηγήσει σε μια φασιστική δικτατορία. Μέσα από αυτό το πρίσμα παρακολουθεί τη συζήτηση για την κουλτούρα woke και την ενίσχυση των μειονοτήτων που δεν ανήκουν στην κυρίαρχη τάξη. «Πολλοί φοβούνται ότι αυτές οι πρωτοβουλίες, όπου οι νέοι εμφανίζονται τόσο ανυπόμονοι, θα οδηγήσουν τους ψηφοφόρους στην αγκαλιά των Ρεπουμπλικανών. Δεν ξέρω. Είμαι υπερήφανη που πολλά από τα πράγματα για τα οποία αγωνίστηκα στη ζωή μου περιλαμβάνονται πλέον στον κυρίαρχο λόγο, αλλά με ανησυχεί αυτή η τόσο οργισμένη αντίδραση. Σιχαίνομαι να λέω «ας τα αφήσουμε αυτά στην άκρη για να εμποδίσουμε τουλάχιστον τους άλλους να μας σκοτώσουν», δεν αρνούμαι όμως ότι πότε – πότε το σκέφτομαι».

Αλισον Μπέχντελ (1960 – )
Στη Σιέρα Μάτερχορν
Στο γραφείο της δεσπόζει η Μίλισεντ, μια γατούλα που πήρε το όνομά της από μια ηρωίδα του αμερικανού ζωγράφου Εντουαρντ Γκόρεϊ, και αντικατέστησε τον Ντόναλντ, που είχε δανειστεί το όνομα του βρετανού ψυχαναλυτή Ντόναλντ Γουίνικοτ και πέθανε την επομένη των ενδιάμεσων εκλογών του 2018. Σε ένα τραπέζι υπάρχει η τελευταία έκδοση του American Heritage Dictionary, ανοιγμένη στη σελίδα των Ομπάμα, και σε ένα άλλο ένα ημερολόγιο όπου η Μπέχντελ ζωγραφίζει κάθε βράδυ μια σκηνή που ανακεφαλαιώνει την ημέρα. Το αγαπημένο της ποίημα είναι το «Ανεβαίνοντας τη Σιέρα Μάτερχορν», που έγραψε ο Γκάρι Σνάιντερ 31 χρόνια αφού ανέβηκε με τον Κέρουακ στην ομώνυμη κορυφή: «Τη μια οροσειρά μετά την άλλη / τον ένα χρόνο μετά τον άλλο μετά τον άλλο / είμαι ακόμα ερωτευμένος». Κι όταν κάνει βόλτα στο δάσος φοράει ρούχα με έντονα χρώματα για να μην την μπερδέψουν οι κυνηγοί με αρκούδα.