Τι Αστυνομία θέλουμε τελικά;

Τι Αστυνομία θέλουμε τελικά;

Τραγικό και αποτρόπαιο είναι αυτό που συνέβη στο Πέραμα. Τραγικό και για την οικογένεια του νεκρού, αλλά και για τους αστυνομικούς που ευθύνονται για τον θάνατό του. Ακουσα ότι διατάχθηκε επείγουσα έρευνα προκειμένου να διαπιστωθούν οι συνθήκες του θανάτου του νεαρού. Και πληροφορήθηκα επίσης ότι ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη ζήτησε η έρευνα αυτή να περατωθεί το συντομότερο δυνατόν, έδωσε και προθεσμία. Θα περατωθεί, εγώ σου λέω. Και θα καταδείξει ευθύνες. Κυρίως στους αστυνομικούς που συνέχισαν την καταδίωξη του αυτοκινήτου με τους νεαρούς Ρομά και δεν τους άφησαν να πάνε στην ευχή της Παναγίας.

Αντιπαρέρχομαι εντελώς τον πειρασμό να ρωτήσω αν θα ήταν, ναι ή όχι, πειθαρχικά ελεγκτέοι αν άφηναν το αυτοκίνητο να διαφύγει και διερωτώμαι πραγματικά αν έχει ασχοληθεί ποτέ μια κυβέρνηση με το τι Αστυνομία θέλουμε τελικά. Θέλουμε μια Αστυνομία η οποία να λειτουργεί προληπτικά και ενδεχομένως και κατασταλτικά ή θέλουμε μια Αστυνομία η οποία να παρεμβαίνει εκ των υστέρων, απλώς για να καταγράφει τα γεγονότα στο πλαίσιο ενός συμβάντος; Διότι, δυστυχώς, τις έχουμε δει και τις δύο όψεις όλα αυτά τα χρόνια. Και είναι καλό να θυμηθούμε ότι υπήρξαν περιπτώσεις που ακόμη και οι πιο καλόπιστοι αμφιταλαντεύθηκαν ποιο ήταν το σωστό. Γιατί, πολύ απλά, δεν είναι λίγες οι φορές που όλοι μας έχουμε πέσει θύματα μιας προπαγάνδας που θέλει την Αστυνομία εχθρό του λαού…

«Ξεχασμένες» δεσμεύσεις

Η Αστυνομία έχει χάσει ανθρώπους, αρκετούς ανθρώπους, στο πλαίσιο αυτής της ανόητης λογικής, που δυστυχώς διατρέχει ένα μεγάλο φάσμα της ελληνικής κοινωνίας. Εχει χάσει ανθρώπους που τους εκτέλεσαν οι δήθεν ιδεολόγοι δολοφόνοι της 17 Νοέμβρη και των παραφυάδων της – ο άλλος φυλούσε σκοπιά έξω από το σπίτι μιας μάρτυρος σε δίκη τρομοκρατών και τον δολοφόνησαν εν ψυχρώ. Στη δεκαετία του ’80, σε μια «μάχη» με τρομοκράτες στου Γκύζη, η κοινωνία στάθηκε στον «καημένο» νεκρό τρομοκράτη Τσουτσουβή, όχι στη δολοφονία στο ίδιο σημείο δύο αστυνομικών και τον βαρύ τραυματισμό ενός τρίτου. Και τόσα άλλα, που έχουν συμβεί στα 47 χρόνια μετά τη Μεταπολίτευση.

Οταν οι αντιεξουσιαστές σπάνε το κέντρο της πόλης, η κοινωνία στέκεται στα πόσα δακρυγόνα και χημικά έπεσαν. Αλλά εκείνοι των οποίων οι περιουσίες καταστράφηκαν εγκαλούν την Αστυνομία που δεν προστάτευσε τις περιουσίες τους και ενδεχομένως και τους ίδιους.

Τα Εξάρχεια είναι γκέτο για κάθε είδους παρανομία επί δεκαετίες, αλλά όταν μια αντιπολίτευση δεσμεύεται ότι «θα καθαρίσει» την περιοχή, ο βασικός της αντίπαλος που εκείνη την περίοδο κυβερνάει τη χώρα, ενώ η ίδια αποδεδειγμένα αποφεύγει να «παραβιάσει» το γκέτο, την κατηγορεί ότι προωθεί το δόγμα «νόμος και τάξη» (και το κάνει σημαία για να κινητοποιήσει τα αντιαστυνομικά ανακλαστικά μιας κοινωνίας που κουβαλάει στο υποσυνείδητό της εικόνες από ένα μακρινό παρελθόν – εκείνο της δικτατορίας των συνταγματαρχών…).

Γιατί ο στόχος είναι να διατηρηθεί στην εξουσία, όχι να αλλάξει πολιτική απέναντι σε αυτό που καθημερινά συμβαίνει μπροστά στα μάτια της…

Μετά έρχεται εκείνη η αντιπολίτευση στην εξουσία και αντί να υλοποιήσει τη δέσμευσή της υποχωρεί ατάκτως στην πρώτη αντίδραση, μην και κατηγορηθεί για αντιδημοκρατισμό από τους προηγούμενους που κυβερνούσαν.

Απίθανα πράγματα…

Η μάνα του «μετά»

Εκείνοι όμως που προηγουμένως κυβερνούσαν είναι άσοι στο παιχνίδι. Κάνουν διαμιάς σύμβολο τη «Νέα Σμύρνη» αξιοποιώντας στο έπακρο μια ανόητη πράξη αστυνομικού, καλύπτουν την καθημερινή επαναστατική γυμναστική στους δρόμους, αδιαφορώντας αν διαλύεται ο κοινωνικός ιστός της πόλης, δίνουν στέγη σε καθέναν που δηλώνει θύμα της αστυνομικής βίας, κάνουν φασαρία, καταγγέλλουν, προειδοποιούν, απειλούν, στέλνουν τελεσίγραφα και με κάθε ευκαιρία επανέρχονται στα παλιά: το δόγμα «νόμος και τάξη» είναι μια επιπλέον απόδειξη ότι αυτοί που μας κυβερνούν τώρα είναι αντιδημοκράτες, αντιθέτως με εμάς που είμαστε πλέρια δημοκράτες – τιμή μας και καμάρι μας.

Και τι πετυχαίνουν με αυτό; Αφενός το πρόσκαιρο, να πλήξουν τον αντίπαλο εκεί που πονάει (διότι βλακωδώς και εκείνος έχει ανάγκη από εύσημα δημοκρατικότητας) και αφετέρου το παρεμπίπτον: μια Αστυνομία που σηκώνει μονίμως τα χέρια ψηλά.

Κοινό μυστικό είναι ότι η Αστυνομία από τα γεγονότα της Νέας Σμύρνης και μετά το έριξε στη (λευκή) απεργία. Η αντιπολίτευση της την «έπεσε», κατά το κοινώς λεγόμενο, και η κυβέρνηση δεν την κάλυψε – άρα δεν έχει και νόημα να δουλεύουμε, σου λένε.

Και έχουν και «μότο» γι’ αυτή τη στάση: «η μάνα του “μετά” δεν έκλαψε ποτέ» λένε μεταξύ τους – μια εξήγηση στην απορία πολλών γιατί ποτέ πια η Αστυνομία δεν φτάνει στην ώρα της…

Σάκος του μποξ

Και κάποια στιγμή συμβαίνει αυτό που συνέβη με την καταδίωξη των Ρομά στο Αιγάλεω, που κατέληξε στην τραγωδία του Περάματος. Επτά αστυνομικοί πυροβολούν ένα αυτοκίνητο που διαφεύγει τον έλεγχο και είναι προφανές ότι έχουν λόγους να το κάνουν οι επιβαίνοντες σε αυτό. Καταζητούνται, είναι σεσημασμένοι, δεν ξέρω τι, και δεν ενδιαφέρει.

Στο κρεματόριο οι αστυνομικοί γιατί πυροβόλησαν – οι Ρομά ήταν άοπλοι. Μάλιστα. Πώς το γνώριζαν, είναι ένα πρώτο ερώτημα. Ενα δεύτερο είναι αν διαθέτουν την επιχειρησιακή και επαγγελματική ικανότητα να σταματήσουν ένα αυτοκίνητο πριν σηκώσουν το όπλο. Ενα τρίτο ερώτημα είναι, από τη στιγμή που το σήκωσαν, είναι δυνατόν να πυροβολούν όλοι μαζί στον «γάμο του Καραγκιόζη», κατά την έκφραση slang, μέσα σε αστική περιοχή, με τον κόσμο να τρέχει αλλόφρων όπου βρει για να κρυφτεί; Δεν είναι, φυσικά.

Αρα εδώ υπάρχει ένα τεράστιο θέμα, με την εκπαίδευση αυτών που βγαίνουν στον δρόμο και οπλοφορούν. Υπάρχει τεράστιο θέμα, σοβαρό και είναι διαχρονικό. Δεν είναι τωρινό.

Αλλά όσοι βιάστηκαν να ρίξουν στην πυρά αυτά τα παιδιά (γιατί παιδιά είναι και αυτοί που καταδίωξαν τους Ρομά) να έχουν κατά νου δύο πράγματα:

– Το 2016, σε μια αντίστοιχη καταδίωξη αυτοκινήτου στο οποίο επέβαιναν άνθρωποι μιας συμμορίας, η Αστυνομία έχασε δύο νεαρούς – τους γάζωσαν με Καλάσνικοφ οι κακοποιοί στου Ρέντη. Τα δάκρυα που χύθηκαν για τους δύο νεκρούς αστυνομικούς ήρθαν να επιβεβαιώσουν τον διπολισμό μιας κοινωνίας που δεν ξέρει τι θέλει, για την ακρίβεια δεν ξέρει τι Αστυνομία θέλει. Να αντιμετωπίζει εκεί και τότε το έγκλημα ή να κάνει τα στραβά μάτια, να λέει ένα «ωχ αδερφέ» και να επεμβαίνει εκ των υστέρων;

– Υπάρχει σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα με τους Ρομά, που αστικοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια και δεν είναι πια περιπλανώμενοι. Αστικοποιήθηκαν, χωρίς να ενταχθούν στον κοινωνικό ιστό, χωρίς να ληφθεί μέριμνα για την εκπαίδευσή τους, χωρίς στοιχειώδεις υποδομές και χωρίς πρόγραμμα. Αποτέλεσμα; Να βρει γόνιμο έδαφος η εγκληματικότητα. Η πολιτεία, αδυνατώντας να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με πολιτικά μέσα, χρησιμοποιεί την Αστυνομία ως προκάλυψη, ασπίδα και αιχμή του δόρατος. Το αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής είναι να υπάρχει ένας ακήρυχτος πόλεμος και από κοντά μια άγρια βεντέτα…

Εν είδει υστερόγραφου, θα προσθέσω και το εξής: η Ελληνική Αστυνομία, συγκρινόμενη με το τι κάνουν άλλες αστυνομίες στην Ευρώπη ή στον κόσμο, μάλλον δεν είναι η χειρότερη. Εχει όμως μία διαφορά από εκείνες: εδώ χρησιμοποιείται ως σάκος του μποξ, στον οποίο προπονούνται κατά περίπτωση, αλλά επί καθημερινής βάσης, πολιτικοί, δημοσιογράφοι, δημοσιολόγοι και «επιστήμονες» κάθε λογής. Αν σταματήσει κάποια στιγμή αυτό και η Αστυνομία αποκτήσει το κύρος που της αξίζει πρώτα στην κοινωνία, τότε, ναι, δικαιούμαστε να έχουμε απαιτήσεις από αυτή. Τώρα, όχι…