Μεγέθυνση των επιχειρήσεων και αλλαγή κουλτούρας

Η εντυπωσιακή ανάκαμψη του 2021 με αναμενόμενο ρυθμό ανάπτυξης, σύμφωνα με όλους τους αναλυτές, κοντά ή και περισσότερο από 8%, μας κάνει ιδιαίτερα αισιόδοξους για το μέλλον. Η πρόκληση για τα επόμενα χρόνια είναι ο μετασχηματισμός του παραγωγικού μοντέλου της χώρας σε ένα εξωστρεφές μοντέλο που θα συμβάλλει στη διατήρηση των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και δεν θα στηρίζεται στην κατανάλωση όπως συνέβη στο παρελθόν.

Σήμερα, το 96% των επιχειρήσεων της εγχώριας επιχειρηματικής κοινότητας είναι μικρές, κυρίως οικογενειακές, με κουλτούρα αποφυγής ανάληψης επιχειρηματικού ρίσκου. Το μέγεθός τους καθιστά συνήθως δύσκολη τη χρηματοδότησή τους, αποτρέπει τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας και οδηγεί στον εγκλωβισμό του συνόλου της οικονομίας σε καθεστώς χαμηλής παραγωγικότητας και εσωστρέφεια.

Η μεγέθυνση λοιπόν της μέσης επιχείρησης μέσω συγχωνεύσεων, συνεργασιών, δημιουργίας κοινών εμπορικών σημάτων, δικτύων και επιχειρηματικών οικοσυστημάτων είναι μείζονος σημασίας για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Παρατηρούμε συνήθως τρία βασικά εμπόδια στη μεγέθυνση των ελληνικών επιχειρήσεων:

Μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων δεν αντιλαμβάνονται την προστιθέμενη αξία που προκύπτει από τη δημιουργία μεγαλύτερων σχημάτων μέσω ενοποίησης της ζήτησης, μείωσης του κόστους διοίκησης, αύξησης του όγκου παραγωγής, ενίσχυσης της διαπραγματευτικής δύναμης, διεύρυνσης των επενδυτικών δυνατοτήτων κ.λπ. Το υψηλό κόστος μετάβασης σε μεγαλύτερα επιχειρηματικά μοντέλα καθώς επίσης και η δυσκολία χρηματοδότησης των επιχειρηματικών σχεδίων.

Τέλος, η απουσία εταιρικής κουλτούρας συνεργασίας και συνεργειών καθώς επίσης και η διάθεση αντίστασης στην αλλαγή.

Τα μέτρα που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση τόσο προς τη φορολογία (μείωση κατά 30% του φορολογικού συντελεστή των κερδών των επιχειρήσεων για 3 χρόνια και μείωση του φόρου συγκέντρωσης κεφαλαίου από 1% σε 0,5%) όσο και προς τη δανειοδότηση με χαμηλά ή μηδενικά επιτόκια από το ταμείο ανάκαμψης, μειώνουν σημαντικά το κόστος μετάβασης και κάνουν ακόμη πιο ελκυστική την απόδοση τέτοιων επενδυτικών αποφάσεων. Παράλληλα, η αξιοποίηση προγραμμάτων του ταμείου ανάκαμψης για την ψηφιοποίηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και για τη μετάβαση σε περιβαλλοντικά φιλικά κτίρια και παραγωγικές μονάδες απελευθερώνουν επιπλέον δυναμική.

Μελλοντικά χρειάζεται να εξεταστεί η ενίσχυση της κεφαλαιαγοράς και η δημιουργία δεικτών και προϊόντων για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις χαμηλής κεφαλαιοποίησης έτσι ώστε να είναι εύκολη η αποτύπωση της αξίας που δημιουργείται ενώ παράλληλα να διευκολύνεται η μελλοντική έξοδος ή η μείωση της συμμετοχής από τα νέα επιχειρηματικά σχήματα για όλους τους εμπλεκόμενους.

Πλέον, το μεγάλο ζητούμενο είναι η αλλαγή κουλτούρας, η καλλιέργεια και εμπέδωση μιας νέας νοοτροπίας συνεργασίας, απαραίτητη για την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της χώρας.

Ο Κυριάκος Ανδρέου είναι Partner, Advisory Leader της PwC Ελλάδας